คำศัพท์ไทย-พม่า

คนพม่าภาษาพม่า (မြန်မာဘာသာ) เป็นภาษาราชการของประเทศพม่า จัดอยู่ในตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า อันเป็นสาขาย่อยของตระกูลภาษา โดยเป็นภาษาแม่ของคนประมาณ 32 ล้านคนในพม่า และเป็นภาษาที่สองของชนกลุ่มน้อยในพม่า และในประเทศอินเดีย ประเทศบังคลาเทศ ประเทศมาเลเซีย ประเทศไทย และสหรัฐอเมริกา ภาษาพม่าเป็นภาษาที่มีระดับเสียง หรือวรรณยุกต์ มีวรรณยุกต์ 4 เสียงและเขียนโดยใช้อักษรพม่า ซึ่งดัดแปลงจากอักษรมอญอีกทอดหนึ่ง และจัดเป็นสมาชิกในตระกูลอักษรพราหมี

 

ภาษาถิ่นและสำเนียง

ภาษาพม่ามาตรฐานคือสำเนียงย่างกุ้ง ภาษาถิ่นในพม่าภาคเหนือและภาคใต้จะต่างจากภาษากลาง ภาษาถิ่นในเขตยะไข่หรืออารกัน ยังมีเสียง /ร/ แต่สำเนียงย่างกุ้งออกเสียงเป็น /ย/ ภาษาพม่าแบ่งอย่างกว้าง ๆ ได้ 2 ระดับ คือระดับทางการใช้งานวรรณคดี งานราชการและวิทยุกระจายเสียง ระดับไม่เป็นทางการใช้ภายในครอบครัวและกับเพื่อน พระภิกษุชาวพม่ามักพูดกันเองด้วยภาษาบาลี ซึ่งได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา

 

ไวยากรณ์

การเรียงคำเป็นแบบ ประธาน-กรรม-กริยา ยกเว้นคำว่า ga (เป็น) ซึ่งจะวางต่อจากประธาน คำสรรพนามเปลี่ยนตามเพศและสถานะของผู้ฟัง เป็นภาษาพยางค์เดี่ยว แต่มีรากศัพท์และการเติมคำอุปสรรค การเรียงคำในประโยคไม่มีบุพบท สันธานแต่ใช้การเติมปัจจัย

 

คำคุณศัพท์

คำคุณศัพท์มาก่อนคำนาม เช่น chuo-dé lu (สวยงาม + dé + คน = คนสวย) หรือตามหลังนาม เช่น lu chuo (คนสวย) การเปรียบเทียบใช้คำอุปสรรค à-คำคุณศัพท์-ปัจจัย zon คำคุณศัพท์บอกจำนวน ตามหลังคำนาม

 

คำกริยา

รากศัพท์ของคำกริยามักเติมปัจจัยอย่างน้อย 1 ตัว เพื่อบอกกาล ความสุภาพ รูปแบบกริยา เป็นต้น ไม่มีการใช้คำสันธาน รูปกริยาไม่เปลี่ยนตามบุคคล จำนวน หรือเพศของประธาน ตัวอย่างเช่น คำกริยา sá (กิน) เป็น

  • sá-dè = กิน ปัจจัย dè ใช้แสดงปัจจุบันกาลหรือใช้เน้นย้ำ
  • sá-gè-dè = กินแล้ว ปัจจัย gè/kè แสดงอดีตแต่ไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป ปัจจัย dè ในที่นี้เป็นการเน้นย้ำ
  • sá-nei-dè = กำลังกิน nei เป็นอนุภาคแสดงว่าการกระทำนั้นกำลังเกิดขึ้น
  • sá-bi = กำลังกินอยู่ ปัจจัย bi นี้ใช้กับการกระทำที่ประธานเริ่มกระทำและยังไม่เสร็จสิ้น
  • sá-mè = จะกิน อนุภาค mè นี้ใช้แสดงอนาคตและยังไม่เกิดขึ้น
  • sá-daw-mè = จะกิน (ในไม่ช้า) อนุภาค daw ใช้กับเหตุการณ์ที่ใกล้จะเกิดขึ้น

 

คำนาม

คำนามภาษาพม่าทำให้เป็นพหูพจน์โดยเติมปัจจัย dei (หรือ tei ถ้ามีเสียงตัวสะกด) อาจใช้ปัจจัย myà ที่แปลว่ามากได้ด้วย ตัวอย่างเช่น nwá = วัว nwá- dei = วัวหลายตัว จะไม่ใช้ปัจจัยแสดงพหูพจน์เมื่อมีการแสดงการนับคำนาม เช่น เด็ก 5 คน ใช้ว่า kelei (เด็ก) ngá (5) yauk (คน)

 

ลักษณนาม

ภาษาพม่ามีลักษณนามเช่นเดียวกับภาษาจีน ภาษาไทย และภาษามาเลย์ คำลักษณนามที่ใช้ทั่วไปได้แก่

  • bá ใช้กับคน (เฉพาะพระสงฆ์และแม่ชี)
  • hli ใช้กับสิ่งที่เป็นชิ้น เช่น ขนมปัง
  • kaung ใช้กับสัตว์
  • ku ใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตโดยทั่วไป
  • kwet ใช้กับสิ่งที่บรรจุของเหลวเช่น ถ้วย
  • lóun ใช้กับวัตถุรุปกลม
  • pyá ใช้กับวัตถุแบน
  • sin หรือ zín ใช้กับสิ่งที่มีล้อ เช่นรถ
  • su ใช้กับกลุ่ม
  • ú ใช้กับคน (เป็นทางการ)
  • yauk ใช้กับคน (ไม่เป็นทางการ)

 

คำสรรพนาม

คำสรรพนามที่เป็นรูปประธานใช้ขึ้นต้นประโยค รูปกรรมจะมีปัจจัย –go ต่อท้าย ตัวอย่างคำสรพนาม เช่น

  • ฉัน เป็นทางการ ผู้ชายใช้ kyaw-naw ผู้หญิงใช้ kyaw-myaไม่เป็นทางการใช้ nga พูดกับพระสงฆ์ใช้ da-ga หรือ da-be-daw (หมายถึง นักเรียน)
  • เธอ ไม่เป็นทางการใช้ nei หรือ min เป็นทางการใช้ a-shin หรือ ka-mya
  • เรา ใช้ nga-do
  • พวกคุณ ใช้ nei-do
  • เขา ใช้ thu
  • พวกเขา ใช้ thu-do
  • มัน หรือ นั่น ใช้ (ai) ha

 

คำศัพท์

คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาตระกูลทิเบต-พม่า ศัพท์เกี่ยวกับศาสนา การศึกษา ปรัชญา รัฐบาลและศิลปะ ได้มาจากภาษาบาลีเป็นส่วนใหญ่ คำยืมจากภาษาอังกฤษมักเกี่ยวกับธุรกิจหรือการปกครองสมัยใหม่ คำยืมจากภาษาฮินดีมักเกี่ยวกับอาหารและการปรุงอาหาร

รวมหมวดหมู่คำศัพท์ไทย-พม่า

ตัวอย่างคำศัพท์ไทย-พม่า

คำศัพท์ไทย-พม่า ภาษาพม่า หมวดหมู่
1 တစ် การนับเลข
4 ေလး การนับเลข
10 တစ်ဆယ် การนับเลข
1000 တစ်ေထာင် การนับเลข
กินข้าวไหม ထမင္းစားျပီးျပီလား บทสนทนา
กินยา ေဆးေသာက္ပါ หมวดโรคและยารักษา
ขอบคุณมาก ေက်းဇူးတင္ပါသည္ ทั่วไป
ขอหอมแก้มได้ไหม နမ္းလို႕ရလား ทั่วไป
ขอโทษ (Excuse me) ေက်းဇူးျပဳ၍ ทั่วไป
ข้าว ကားတစ်စီး หมวดกับข้าวและอาหาร
ข้าวมันไก่ ၾကက္ဆီထမင္း หมวดกับข้าวและอาหาร
ข้าวหนึ่งจาน ထမင်းတစ်ပန်းကန် การนับสิ่งของ
ครูชาย/ครูหญิง ဆရာ၊ဆရာမ ทั่วไป
คิดถึง လွမ်း ทั่วไป
ฉันรักเธอ ငါႏွင့္ကိုခ်စ္တယ္ ทั่วไป
ตรวจปัสสาวะ ေသးစစ္သည္ หมวดโรคและยารักษา
ต้มยำกุ้ง ခ်ဥ္ဆပ္ပင္လယ္စာဟင္းရည္ หมวดกับข้าวและอาหาร
ทหาร/ตำรวจ စစ္သား၊ရဲ ทั่วไป
น้องสาว ညီမ หมวดญาติพี่น้องและตระกูล
น้ำดื่ม ေသာက္ရည္ หมวดเครื่องดื่ม
บุหรี่ ေဆးလိပ္ การนับสิ่งของ
พรุ่งนี้ မနက္ျဖန္ ทั่วไป
พี่ชาย / พี่สาว အစ္ကို၊အစ္မ ทั่วไป
พ่อ / แม่ အေဖအေမ ทั่วไป
มีด ဓား ของใช้
มีแฟนหรือยัง ရည္းစားရိွျပီလား ทั่วไป
รถยนต์ ကား การนับสิ่งของ
ร้านขายยา ေဆးဆိုင္ หมวดร้านค้าทั่วไป
ร้านตัดผม ဆံပင္ညွပ္ဆိုင္ หมวดร้านค้าทั่วไป
ร้านถ่ายรูป ဓါတ္ပံုဆိုင္ หมวดร้านค้าทั่วไป
ลาก่อน ဘိုင္းဘိုင္၊တာတာ คำทักทาย
วันจันทร์ တနလၤာ หมวดวัน เดือน ปี
สบายดีไหม ေနေကာင္းလား หมวดโรคและยารักษา
สบู่ ဆပ္ျပာ ของใช้ในห้องน้ำ
สวยมาก, น่ารักมาก လွတယ္ ทั่วไป
สวัสดี (ใช้ได้ตลอดวัน) မဂၤလာပါ คำทักทาย
สามี / ภรรยา လင္မယား ทั่วไป
หล่อมาก အရမ္းခန္႕တယ္ ทั่วไป
หิวข้าว ထမင္းစား หมวดอาหาร
อร่อยมาก အရမ္းေကာင္းတယ္ หมวดอาหาร
อวัยวะเพศชาย ေယာက်ာၤးတန္ဆာ หมวดอวัยวะของร่างกาย
อวัยวะเพศหญิง မိန္းမတန္ဆာ หมวดอวัยวะของร่างกาย
เป็นประจำเดือน(เมน) ရာသီလာသည္ หมวดโรคและยารักษา
เหนื่อย ေမာသည္ หมวดโรคและยารักษา
แตงโม ဖရဲသီး ผักและผลไม้
แฟน คนรัก ရီးစား၊ခ်စ္သူ ทั่วไป
โปรดช่วยกันรักษาความสะอาด စင်ကြယ်သောစောင့်ရှောက် ทั่วไป
ใช้เรียกเด็กผู้หญิงและสาวโสด ทั่วไป
ไปตลาด ေစ်းသြားသည္ ทั่วไป
ไม่สบาย ေနမေကာင္းဘူး หมวดโรคและยารักษา

ค้นหาคำศัพท์ไทย-พม่าทั้งหมด

รวมหมวดหมู่คำศัพท์ไทย-พม่า

รวมคำศัพท์ไทย-พม่า 100 คำ

รวมคำศัพท์ไทย-พม่า 200 คำ

5,420 views

บทความน่ารู้คำศัพท์ไทย-พม่า

แหล่งความรู้มากมาย อัปเดตใหม่ทุกวัน ทันเหตุการณ์ไว้ให้ค้นหา อ่านเสริมความรู้