ภาพหลักหมวดคำไวพจน์ ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ สื่อภาพสตรีไทยคลาสสิก
คำไวพจน์หมวด ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ ครบทุกคำ พร้อมความหมาย

คำไวพจน์หมวด ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ คือ กลุ่มคำในภาษาไทย ที่มีความหมายเหมือนหรือคล้ายกับชื่อ ผู้หญิง · หญิงสาว · นางฟ้า · เทพธิดา · ผู้ชาย · ชายหนุ่ม กว่า 39 คำ ส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต ใช้ในวรรณคดี กลอน นิราศ และคำราชาศัพท์ เลือกคำให้เหมาะกับบทประพันธ์และสถานะ

ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ ในคำไวพจน์ — ภาพรวม

หมวด ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ รวมคำเรียก เพศหญิง เป็นหลัก (ตามความนิยมของวรรณคดีไทยที่ พรรณนาความงามและคุณค่าของสตรี) และมีคำเรียก เพศชาย เพื่อเปรียบเทียบ คำในหมวดนี้ส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต เช่น สตรี · นารี · กัลยา · บุรุษ · ปุริส และมีคำพิเศษสำหรับ สตรีทิพย์ (นางฟ้า เทวี) ที่นิยมในวรรณคดีคลาสสิก

แผนผังคำไวพจน์หมวดผู้หญิง สรรพนาม และเพศ แสดงคำพ้องของ ผู้หญิง หญิงสาว นางฟ้า เทพธิดา ผู้ชาย และชายหนุ่ม แยกตามที่มาภาษาบาลี สันสกฤต และไทย
แผนผังคำไวพจน์หมวด ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ 6 คำหลัก 39+ คำพ้องความหมาย

คำไวพจน์ของผู้หญิงและหญิงสาว

ผู้หญิง เป็นหัวข้อที่วรรณคดีไทยมีคำพ้องมากที่สุด เพราะเป็นตัวเอกของบทประพันธ์รัก-นิราศมาแต่โบราณ คำพ้องของ หญิงสาว (ช่วงวัยรุ่น) ก็มีคลังคำเฉพาะของตัวเอง ส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต-เขมร

ตารางคำไวพจน์ผู้หญิงและหญิงสาว

คำหลัก คำไวพจน์ การใช้
ผู้หญิง สตรี · อิสตรี · นารี · กัลยา · กัลยาณี · อนงค์ · วนิดา · มารศรี · พธู · สุดา คำมากที่สุดในหมวดนี้ — สตรี/นารี = ทางการ; กัลยา/อนงค์ = กลอน
หญิงสาว ดรุณี · ยุพเยาว์ · ยุพดี · นงคราญ · นงเยาว์ · ทาริกา · สาวน้อย เน้นวัย — ดรุณี = สาวรุ่น; ยุพเยาว์ = สาวงาม; ทาริกา = สาวสันสกฤต

คำไวพจน์ของนางฟ้าและเทพธิดา

วรรณคดีไทยและอินเดียให้ความสำคัญกับ สตรีทิพย์ อย่างมาก แบ่งเป็น นางฟ้า (สตรีบนสวรรค์ เน้นความงาม การฟ้อนรำ) และ เทวี / เทพธิดา (สตรีผู้เป็นใหญ่ มเหสีเทพ)

ตารางคำไวพจน์นางฟ้าและเทพธิดา

คำหลัก คำไวพจน์ การใช้
นางฟ้า อัปสร · อัปสรา · อัจฉรา · รัมภา · สุรางคนา · นางสวรรค์ อัปสร = นางฟ้าฟ้อนรำในไตรภูมิ; รัมภา = นางฟ้าผู้งาม
เทวี เทพี · เทพธิดา · เทวกัญญา · นางพญา เน้นความเป็นใหญ่ — มเหสีเทพ หรือ ราชินีในวรรณคดี

คำไวพจน์ของผู้ชายและบุรุษ

คำเรียก ผู้ชาย ในวรรณคดีไทยมีจำนวนน้อยกว่าฝั่งหญิง แต่มีคำเฉพาะสำหรับ ชายหนุ่ม (วัยรุ่นชาย) ที่ใช้ ในกลอนและตำราโบราณ คำพ้องส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต

ตารางคำไวพจน์ผู้ชายและบุรุษ

คำหลัก คำไวพจน์ การใช้
ผู้ชาย บุรุษ · ปุริส · นรา · นระ · ชาย · ภราดร บุรุษ = ทางการ; ปุริส = บาลี; นรา-นระ = สันสกฤต-วรรณคดี
ชายหนุ่ม มานพ · ทิด · ชายชาตรี · ชายฉกรรจ์ · พ่อหนุ่ม · ท้าว มานพ = สันสกฤต (กลอน); ทิด = ไทย (ผู้เคยบวช); ชายชาตรี = วีรบุรุษ

คำไวพจน์ผู้หญิง-เพศในวรรณคดีไทย

  1. อิเหนา (พระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 2): "กัลยาโฉมตระการวนิดา นารีใดในใต้หล้าจะปาน"
    — ใช้ กัลยา + วนิดา + นารี ในบทเดียวกัน บรรยายนางเอก
  2. พระอภัยมณี (สุนทรภู่): "อัปสรฟ้อนรำในวิมาน สุรางคนาเริงรื่นชื่นชวนใจ"
    — ใช้ อัปสร + สุรางคนา บรรยายนางฟ้าฟ้อนรำ
  3. ลิลิตพระลอ: "ดรุณีเพ็ญพักตร์งามวิไล ยุพดีดั่งทองทอประภัสสร"
    — ใช้ ดรุณี + ยุพดี บรรยายนางเอกสาวงาม
  4. นิราศนรินทร์ (นรินทรธิเบศร์): "บุรุษใดเล่าจะเปรียบเทียบทัน มานพนาเรศพระทรงศักดิ์"
    — ใช้ บุรุษ + มานพ บรรยายผู้ชายในกาพย์ยานี
  5. กาพย์เห่ชมนางคราญ (กวีนิรนาม): "นงคราญนาฏลีลาวิไล เป็นอนงค์เอกในแดนสรวง"
    — ใช้ นงคราญ + อนงค์ บรรยายนางเอกในกาพย์เห่

วิธีใช้คำไวพจน์ผู้หญิง-เพศในกลอน

คำในหมวดนี้สื่อ ทั้งเพศ + วัย + ระดับสังคม พร้อมกัน เลือกคำให้ตรงทั้งสามมิติเสมอ

  1. ใช้ตามวัย — เด็ก/วัยรุ่น = ดรุณี ทาริกา นงเยาว์; ผู้ใหญ่ = สตรี นารี กัลยา; สูงศักดิ์ = เทวี นางพญา
  2. ใช้ตามระดับ — ทั่วไป = ผู้หญิง/ผู้ชาย; กลอน = กัลยา/บุรุษ; ทิพย์ = อัปสร/นรา; ราชา = เทวี/มานพ
  3. ใช้ตามจำนวนพยางค์ — "นาง" (1) → "นารี" (2) → "กัลยา" (3) → "กัลยาณี" (4)
  4. ใช้สลับเลี่ยงการซ้ำ — บรรทัดแรก "สตรี" → บรรทัดต่อมา "นารี" หรือ "วนิดา"
  5. คำราชาศัพท์ — ผู้หญิงสามัญ = นาง; ผู้หญิงเชื้อพระวงศ์ = หม่อมเจ้าหญิง · พระองค์เจ้าหญิง · หม่อมหลวง

หมวด ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ แตกต่างจากหมวดอื่นอย่างไร?

หมวดนี้แตกต่างจาก ครอบครัว-ความสัมพันธ์ (ที่เน้นบทบาทในครอบครัว เช่น แม่ ลูก พี่) และ พระมหากษัตริย์-เทพ (ที่เน้นความศักดิ์สิทธิ์) — หมวดนี้เน้น ตัวบุคคลตามเพศและวัย

มิติ ผู้หญิง-สรรพนาม-เพศ ครอบครัว-ความสัมพันธ์ พระมหากษัตริย์-เทพ
เน้น เพศ + วัย บทบาท + เครือญาติ สถานะศักดิ์สิทธิ์
หัวเรื่อง ผู้หญิง ผู้ชาย นางฟ้า แม่ พ่อ ลูก พี่ น้อง กษัตริย์ เทพ พระศาสนา
ตัวอย่างคำ สตรี บุรุษ อัปสร มารดา บิดา ภราดร นรินทร์ ปกครอง เทเวศ
วรรณคดีที่พบ อิเหนา พระอภัยมณี ลิลิตพระลอ ขุนช้างขุนแผน รามเกียรติ์ มหาภารตะ พระสุธน
คำซ้อน เทวี (อาจอยู่ในหมวดเทพ) เทวี (อาจอยู่ในหมวดนี้)

หมวดที่เกี่ยวข้อง: ✨ ความสวย-ความงาม-กลิ่น · 👨‍👩‍👧 ครอบครัว-ความสัมพันธ์ · 👑 พระมหากษัตริย์-เทพ

กลับสู่ภาพรวม: 🏠 Hub คำไวพจน์ · 📑 รายชื่อ ก-ฮ ครบทุกคำ

 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: คำไวพจน์ของผู้หญิงมีอะไรบ้าง?
ตอบ: คำไวพจน์ของ ผู้หญิง มี 10 คำ ได้แก่ สตรี อิสตรี นารี กัลยา กัลยาณี อนงค์ วนิดา มารศรี พธู และ สุดา ส่วนใหญ่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต พบในวรรณคดีคลาสสิก เช่น อิเหนา และพระอภัยมณี
ถาม: กัลยา กับ สตรี ต่างกันอย่างไร?
ตอบ: ทั้งคู่หมายถึงผู้หญิง แต่ระดับการใช้ต่างกัน สตรี เป็นคำทางการใช้ในงานเขียน เอกสาร และข่าว ส่วน กัลยา เป็นคำในกลอน-วรรณคดี นิยมในบทพรรณนาความงามของนางเอก เช่น กัลยาโฉมตระการ
ถาม: คำไวพจน์ของผู้ชายในกลอนคืออะไร?
ตอบ: คำไวพจน์ของ ผู้ชาย ที่นิยมในกลอน ได้แก่ บุรุษ ปุริส (บาลี) นรา-นระ (สันสกฤต) ภราดร (พี่น้อง) และคำเฉพาะสำหรับชายหนุ่มคือ มานพ ทิด ชายชาตรี ชายฉกรรจ์ พ่อหนุ่ม
ถาม: อัปสร นางฟ้า เทพธิดา ต่างกันยังไง?
ตอบ: นางฟ้า/อัปสร เป็นสตรีบนสวรรค์ชั้นกลาง เน้นความงามและการฟ้อนรำให้เทพ ส่วน เทพธิดา/เทวี เป็นสตรีระดับสูง มักเป็นมเหสีเทพหรือนางพญาในสวรรค์ คำอัปสรพบในไตรภูมิและกามนิตะ ส่วนเทวีพบในวรรณคดีอินเดียหลายเรื่อง
ถาม: ดรุณี หมายถึงอะไร?
ตอบ: ดรุณี (สันสกฤต Taruṇī) หมายถึง หญิงสาวรุ่น ผู้หญิงวัยรุ่น มักใช้ในกลอนและวรรณคดีบรรยายนางเอกในวัยเยาว์ คำในกลุ่มเดียวกันได้แก่ ยุพเยาว์ ยุพดี นงคราญ นงเยาว์ และ ทาริกา
ชอบเนื้อหาชุดนี้ กดให้คะแนน 5 ดาวกับเราได้เลยจ้า