ปลูกเรือนผิดคิดจนเรือนทลาย
สํานวนสุภาษิต
หมายถึง จะทำสิ่งใดควรคิดให้รอบคอบ เพราะถ้าผิดพลาดไป จะแก้ไขยาก
ประเภทสำนวน
"ปลูกเรือนผิดคิดจนเรือนทลาย" จัดว่าเป็น สุภาษิต เพราะว่า ให้ข้อคิด คำสอน หรือคำแนะนำที่ชัดเจน สอนให้ตรึกตรองให้ดีก่อนลงมือทำ และเป็นประโยคสมบูรณ์ในตัวเองที่เข้าใจได้ทันทีโดยไม่ต้องตีความมาก
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สุภาษิตนี้สอนให้คนรู้จักคิดพิจารณาให้รอบคอบก่อนลงมือทำสิ่งใด โดยเฉพาะเรื่องสำคัญ เพราะถ้าคิดผิดหรือไม่รอบคอบแล้ว อาจต้องแก้ไขหรือสร้างใหม่ ซึ่งเสียทั้งเวลาและทรัพยากร หรือบางกรณีอาจไม่สามารถแก้ไขได้เลย เปรียบเหมือนการสร้างเรือนผิดวิธี ที่ต้องรื้อทิ้งแล้วสร้างใหม่
ตัวอย่างการใช้สำนวน "ปลูกเรือนผิดคิดจนเรือนทลาย" ในประโยค
- พ่อแนะนำลูกชายว่า ควรเลือกคณะให้ดี อย่าเลือกตามเพื่อน เดี๋ยวจะเป็นเหมือนปลูกเรือนผิดคิดจนเรือนทลาย
- การเลือกทำเลที่ตั้งธุรกิจนั้นสำคัญมาก ต้องศึกษาข้อมูลให้ดี ไม่เช่นนั้นจะปลูกเรือนผิดคิดจนเรือนทลาย ลงทุนไปแล้วอาจจะเจ๊ง
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
