สุภาษิตเกี่ยวกับการให้ - 30 บทคัดสรรเพื่อชีวิตที่เอื้อเฟื้อ
สุภาษิตเกี่ยวกับการให้ คือ คำคมและภูมิปัญญาของคนไทยที่ส่งต่อกันมาเรื่องคุณค่าของการให้ การให้ในครอบครัว การให้ในสังคมและความสัมพันธ์ ผลของการให้ต่อความสุขและกรรม รวมถึงภัยจากการให้ที่ไม่ถูกต้อง หน้านี้รวบรวม 30 บทจัดกลุ่มตาม 5 แง่มุมสำคัญ พร้อมความหมายและการนำไปใช้กับชีวิตยุคปัจจุบัน เหมาะกับทุกช่วงวัย ตั้งแต่นักเรียน คนทำงาน ผู้ปกครอง อาสาสมัคร และผู้สนใจการบริจาคและการช่วยเหลือสังคม
1. สุภาษิตเรื่องคุณค่าของการให้
การให้คือคุณธรรมพื้นฐานที่นำมาซึ่งความสุขทั้งผู้ให้และผู้รับ ผู้ให้มักได้รับมากกว่าที่ให้ไป ทั้งในรูปของความรัก ความเคารพ และความสุขในใจ สุภาษิตในกลุ่มนี้สอนให้เห็นคุณค่าของการเป็นผู้ให้ และเข้าใจว่าการให้คือบ่อเกิดของความสุขที่ยั่งยืน
| สำนวน | ความหมาย | การนำไปใช้กับการให้ |
|---|---|---|
| ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก | คนที่ชอบให้และแบ่งปัน มักเป็นที่รักของคนรอบข้าง | ฝึกการให้ในชีวิตประจำวัน ทั้งเวลา ความสนใจ และทรัพย์ ความรักจากคนรอบข้างจะตามมาเอง |
| ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว | การกระทำของเราจะส่งผลกลับมาที่ตัวเราในที่สุด | การให้ความช่วยเหลือ ผลคือความช่วยเหลือกลับมาในยามที่เราต้องการ กรรมดีไม่หายเปล่า |
| หว่านพืชใด ได้ผลนั้น | การกระทำใดย่อมให้ผลลัพธ์ตามที่ได้ทำลงไป | หว่านความใจดี ความเมตตา และความเอื้อเฟื้อ ผลที่ตามมาคือสิ่งดีๆ ในชีวิตและความสัมพันธ์ |
| การสั่งสมบุญ นำสุขมาให้ | การกระทำความดีอย่างต่อเนื่องคือบ่อเกิดของความสุข (ธรรมบท) | การให้ทุกวันคือการสั่งสมบุญ แม้เล็กน้อย ในระยะยาวจะกลายเป็นความสุขในใจที่ลึกซึ้ง |
| ใจดีสู้เสือ | ความเมตตาและใจที่อ่อนโยน เอาชนะใจคนได้แม้ในสถานการณ์ยาก | การให้ความใจดีในสถานการณ์ตึงเครียด เอาชนะใจคนได้ดีกว่าการตอบโต้ด้วยอำนาจหรือความกลัว |
| ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว | จิตใจคือผู้สั่งการ การกระทำและคำพูดจะตามมา | การให้เริ่มที่ใจ ใจที่ห่วงใยและเอื้อเฟื้อ การให้ที่แท้จริงจะตามมาโดยธรรมชาติ |
2. สุภาษิตเรื่องการให้ในครอบครัว
การให้ในครอบครัวคือพื้นฐานของความสามัคคีและความรัก พ่อแม่ให้ลูก ลูกตอบแทนพ่อแม่ พี่น้องดูแลกันเอง สุภาษิตในกลุ่มนี้สอนเรื่องการกตัญญู การให้ด้วยวินัย และการเข้าใจมุมของสมาชิกในครอบครัว
| สำนวน | ความหมาย | การนำไปใช้กับการให้ |
|---|---|---|
| คุณบิดามารดามากกว่าฟ้าและแผ่นดิน | พระคุณของพ่อแม่ยิ่งใหญ่กว่าธรรมชาติทั้งหลาย | ตอบแทนพ่อแม่ด้วยความรัก เวลา และการดูแลในยามแก่ พระคุณท่านไม่อาจตอบแทนได้หมด |
| กตัญญูรู้คุณ | การรู้คุณและตอบแทนผู้มีพระคุณคือคุณธรรมพื้นฐาน | จดจำและตอบแทนผู้ที่ให้กับเรา ทั้งพ่อแม่ ครู และผู้สนับสนุน ความกตัญญูคือการให้กลับ |
| รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี | การรักลูกที่แท้จริงคือการอบรมและตั้งกฎเกณฑ์ | การให้วินัยคือการให้ที่ลึกซึ้งกว่าการให้ของ การอบรมที่ดีคือของขวัญที่ติดตัวลูกตลอดชีวิต |
| เลือดข้นกว่าน้ำ | ความสัมพันธ์ทางสายเลือดในครอบครัวมีพลังมากกว่าความสัมพันธ์ภายนอก | ให้กับครอบครัวก่อน ทั้งในเวลาดีและเวลาวิกฤต ครอบครัวคือกลุ่มสุดท้ายที่จะอยู่กับเรา |
| รักจริงต้องอดทน | ความรักที่ยั่งยืนต้องผ่านการอดทนต่ออุปสรรคและความแตกต่าง | การให้ในครอบครัวต้องอาศัยความอดทน โดยเฉพาะในยามที่สมาชิกผิดพลาดหรือต้องการการดูแล |
| เอาใจเขามาใส่ใจเรา | การเข้าใจมุมมองของอีกฝ่าย โดยลองยืนในจุดของเขา | ก่อนจะให้สิ่งใดในครอบครัว เข้าใจว่าอีกฝ่ายต้องการอะไรจริงๆ ไม่ใช่สิ่งที่เราคิดว่าเขาต้องการ |
3. สุภาษิตเรื่องการให้ในสังคมและความสัมพันธ์
การให้ในสังคมและความสัมพันธ์คือการสร้างเครือข่ายแห่งความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน คนที่ให้มักได้รับมากกว่า ทั้งในรูปของเครือข่าย ความน่าเชื่อถือ และความช่วยเหลือในยามวิกฤต สุภาษิตในกลุ่มนี้สอนการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีผ่านการให้
| สำนวน | ความหมาย | การนำไปใช้กับการให้ |
|---|---|---|
| รวยทรัพย์ไม่เท่ารวยมิตร | การมีเพื่อนและเครือข่ายที่ดี มีค่ามากกว่าทรัพย์สิน | การให้กับเพื่อนและเครือข่าย สร้างทุนทางสังคมที่มีค่ามากกว่าเงินทอง เพื่อนแท้คือทรัพย์ |
| น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า | คนเราต้องพึ่งพาอาศัยกัน ไม่มีใครอยู่ได้คนเดียว | การให้คือการสร้างความสัมพันธ์ที่พึ่งพากันได้ ในยามที่เราต้องการ ผู้รับในอดีตจะกลับมาช่วย |
| ความสามัคคี นำสุขมาให้ | ความปรองดองของหมู่คณะคือบ่อเกิดของความสุข (พุทธสุภาษิต) | การให้สร้างความสามัคคี กลุ่มที่สมาชิกให้กันและกัน จะปรองดองและสุขกว่ากลุ่มที่แข่งขัน |
| ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน | การออกแบบสิ่งใด ควรคำนึงถึงผู้ใช้เป็นหลัก | การให้ที่ดีคือการให้สิ่งที่ผู้รับต้องการจริงๆ ไม่ใช่สิ่งที่เราอยากให้ การให้ที่ตรงใจมีค่ามากกว่า |
| เพื่อนกินหาง่าย เพื่อนตายหายาก | มิตรในยามสุขมีมากมาย แต่มิตรในยามทุกข์หายาก | เป็นเพื่อนที่ให้ในยามทุกข์ของผู้อื่น คุณค่าของการให้ในยามวิกฤตสร้างมิตรภาพที่ยั่งยืน |
| คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ | คนที่รักและจริงใจกับเรามีน้อย คนที่ไม่ชอบเรามีมาก | ให้กับคนที่รักและจริงใจกับเรา ใช้เวลาและพลังกับคนเหล่านี้ ไม่หว่านในที่ที่ไม่ขึ้น |
4. สุภาษิตเรื่องการให้กับความสุขและกรรม
การให้คือกุญแจของความสุขในใจที่ลึกซึ้งกว่าการรับ คนที่ให้โดยไม่หวังตอบแทนได้รับความสุขที่ผู้รับไม่อาจเข้าถึง สุภาษิตในกลุ่มนี้สอนการให้แบบไม่อ้างชื่อ การให้ตามกำลัง และการเข้าใจกฎแห่งกรรมในการให้
| สำนวน | ความหมาย | การนำไปใช้กับการให้ |
|---|---|---|
| ปิดทองหลังพระ | การทำความดีโดยไม่หวังให้ใครรู้ ไม่หวังคำชม | การให้ที่ลึกซึ้งที่สุดคือการให้โดยไม่อ้างชื่อ ไม่หวังคำชม ความสุขในใจของผู้ให้คือผลสุดท้าย |
| ความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ | ความรู้จักพอใจกับสิ่งที่มี คือความมั่งคั่งที่แท้จริง (พุทธสุภาษิต) | คนที่สันโดษให้ได้มากกว่า เพราะไม่กลัวขาด การให้คือการแสดงความพอใจในสิ่งที่มี |
| มีน้อยใช้น้อย | มีทรัพย์น้อยก็ใช้แต่พอประมาณ ไม่อยากเกินตัว | การให้ตามกำลังที่มี ไม่ต้องรอจนรวยจึงให้ คนมีน้อยที่ให้ มีค่ามากกว่าคนรวยที่ไม่ให้ |
| ความเพียรเป็นบ่อเกิดของทรัพย์ทั้งปวง | ความขยันต่อเนื่องคือบ่อเกิดของทรัพย์สมบัติ (พุทธสุภาษิต) | สร้างทรัพย์ด้วยความเพียร แล้วใช้เพื่อให้กับผู้ที่ต้องการ ทรัพย์ที่ใช้ในการให้คือทรัพย์ที่มีค่า |
| ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน | ตัวเรานี่แหละเป็นที่พึ่งของตัวเอง (พุทธสุภาษิต) | ก่อนให้ผู้อื่น ต้องดูแลตนเองให้พร้อม คนที่พึ่งตนเองได้แล้ว ย่อมให้ผู้อื่นได้อย่างยั่งยืน |
| ใจเย็นเป็นเครื่องนำมาซึ่งความสำเร็จ | ความสุขุมและไม่หุนหันพลันแล่นคือกุญแจของผลสำเร็จ | การให้ด้วยใจที่สงบและพิจารณาดี ให้ผลดีกว่าการให้ในยามอารมณ์ร้อนหรือเห็นใจชั่ววูบ |
5. สุภาษิตเรื่องภัยจากการให้ที่ไม่ถูกต้อง
ไม่ใช่การให้ทุกรูปแบบที่นำมาซึ่งสิ่งดี การให้ที่ไม่พิจารณามักนำมาซึ่งปัญหา ทั้งกับผู้ให้และผู้รับ สุภาษิตในกลุ่มนี้สอนให้รู้ทันรูปแบบของการให้ที่ผิด ระวังคนที่ฉวยโอกาสจากความใจดี และเข้าใจว่าการช่วยเหลือบางครั้งกลับทำให้สถานการณ์แย่ลง
| สำนวน | ความหมาย | การนำไปใช้กับการให้ |
|---|---|---|
| ทำคุณบูชาโทษ | การให้ความช่วยเหลือ แต่กลับได้รับการลงโทษหรือผลร้าย | ระวังการช่วยเหลือคนที่จะใช้ความใจดีของเราตลอด หรือกลับมาทำร้ายเรา เลือกผู้รับให้รอบคอบ |
| หน้าเนื้อใจเสือ | คนที่หน้าตาดีและท่าทีอ่อนโยน แต่ภายในใจร้าย | ระวังคนที่ดูน่าสงสาร แต่ใช้ความใจดีของเราเป็นเครื่องมือ สังเกตพฤติกรรมในระยะยาวก่อนช่วย |
| ของฟรีไม่มีในโลก | สิ่งที่ดูเหมือนได้มาฟรี มักมีต้นทุนแฝงเสมอ | การให้ที่ทำให้ผู้รับพึ่งพาตลอด คือการให้ที่ทำลายความสามารถของเขา การให้ที่ดีคือสอนให้เขาทำเอง |
| ความรักทำให้คนตาบอด | เมื่อรักหรือผูกพันมาก มักมองไม่เห็นข้อบกพร่อง | การให้ในครอบครัวด้วยความรักจนตามใจเกินไป สร้างนิสัยพึ่งพา ลูกที่ตามใจเกินมักไม่พึ่งตนเอง |
| หนีร้อนพึ่งร้อน | หนีจากปัญหาหนึ่งไปเจอปัญหาที่หนักกว่า | การให้ทรัพย์เพื่อแก้ปัญหาของคนที่ใช้ผิด เช่น ติดยา เล่นการพนัน มักทำให้ปัญหาบานปลาย |
| ผีซ้ำด้ำพลอย | ความโชคร้ายที่ซ้ำเติมขึ้นอีก ในยามที่ตกทุกข์อยู่แล้ว | การให้กับคนที่อยู่ในวงจรวิกฤต โดยไม่แก้ที่สาเหตุ มักทำให้สถานการณ์ไม่ดีขึ้น แต่กลับแย่ลง |
การนำสุภาษิตเกี่ยวกับการให้ไปใช้
- สำหรับนักเรียนและนักศึกษา: ใช้สอนให้แบ่งปันความรู้กับเพื่อน ช่วยเพื่อนเรียน และเข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสา
- สำหรับคนทำงาน: ใช้ในการให้ความช่วยเหลือเพื่อนร่วมงาน การสอนน้องใหม่ และการบริจาคให้สังคม
- สำหรับผู้ปกครอง: ใช้สอนลูกเรื่องคุณค่าของการให้ตั้งแต่เด็ก ผ่านการแบ่งปันของเล่น เวลา และความช่วยเหลือ
- สำหรับอาสาสมัครและผู้บริจาค: ใช้เป็นแนวคิดในการให้ที่มีประสิทธิภาพ ระวังกับดักของการให้ที่สร้างการพึ่งพา
- ในข้อสอบ O-NET A-Level TCAS: ใช้เป็นเนื้อหาเตรียมสอบวิชาภาษาไทย สังคมศึกษา และพระพุทธศาสนา
เริ่มต้นที่ รวมสุภาษิตทั้งหมด หรือค้นแบบเรียงตัวอักษรที่ หมวด ก-ฮ
🎁 สุภาษิตเกี่ยวกับการให้คือคู่มือชีวิตที่กลั่นจากภูมิปัญญาคนรุ่นก่อน · นำไปประยุกต์ใช้กับการแบ่งปันในยุคปัจจุบัน ทั้งในครอบครัว ที่ทำงาน และในสังคมที่ใหญ่ขึ้น