สำนวน สุภาษิตไทย รวมถึงคำพังเพยนั้น นิยมใช้กันมาอย่างยาวนานและแพร่หลาย นับเป็นอีกหนึ่งในวัฒนธรรมที่น่าภาคภูมิใจของไทยเรา สำนวนไทย สุภาษิตไทยและคำพังเพยนั้น เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันของผู้คนที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ขึ้น ทั้งทางดีและทางร้าย จนมีการนำสิ่งที่เกิดขึ้นมาเรียบเรียงถ้อยคำใหม่ในเชิงสั่งสอนหรือเปรียบเทียบ จนเกิดเป็นสํานวนไทย สุภาษิต คำพังเพย และ สุภาษิตสำนวนไทยในที่สุด

 

สำนวน สุภาษิต คำพังเพยนั้น ดูเผินๆจะคล้ายกันมากจนแยกกันแทบไม่ออก ซึ่งในความเป็นจริงแล้วทั้ง 3 คำมีความแตกต่างกันอยู่ โดยที่สํานวนไทยจะเป็นการพูดเชิงเปรียบเทียบและมักจะไม่แปลความหมายตรง ๆ เช่น กินน้ำใต้ศอก ส่วนสุภาษิตจะเป็นเชิงสั่งสอนหรือให้ข้อคิด เช่น หัวล้านได้หวี วานรได้แก้ว และสุดท้ายคำพังเพย จะเป็นลักษณะของการเปรียบเทียบของสองสิ่ง เช่น กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้ เป็นต้น

วลี/ถ้อยคำ/กลุ่มคำภาษาไทย ซึ่งเป็นที่เข้าใจในความหมายเชิงอุปมาอุปมัย มากกว่าที่จะเป็นความหมายตามตัวอักษร 

สำนวนไทย คือ

สำนวนไทย คือถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านานแล้ว มีความหมายไม่ตรงตามตัวหรือมีความหมายอื่นแฝงอยู่หรืออาจกล่าวอีกนัยหนึ่งได้ว่า สำนวน คือถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือความที่เรียบเรียงขึ้นในเชิงอุปมาอุปมัยโดยมีนัยแฝงเร้นซ่อนอยู้อย่างลึกซึ้ง แยบคาย เพื่อให้ผู้รับได้ไปตีความ ทำความเข้าใจด้วยตนเองอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งอาจแตกต่างไปความหมายเดิมหรืออาจคล้ายคลึงกับความหมายเดิมก็ได้ สันนิษฐานว่าสำนวนนั้นมีอยู่ในภาษาพูดก่อนที่จะมีภาษาเขียนเกิดขึ้นในสมัยสุโขทัย โดยเมื่อพิจารณาจากข้อความในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงแล้ว ก็พบว่ามีสำนวนไทยปรากฏเป็นหลักฐานอยู่ เช่น ไพร่ฟ้าหน้าใส หมายถึง ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข

 

สุภาษิต คือ

สุภาษิต สุภาษิตไทย หรือ คำสุภาษิต คือคำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย และเป็นเชิงสั่งสอนหรือให้ข้อคิด หรือตักเตือนไปในทางบวกคือให้ความหมายในแง่ดีเป็นหลัก โดยสุภาษิตมักจะถูกแต่งให้คล้องจองเรียงร้อยกันฟังแล้วรื่นหู เพื่อให้จดจำได้ง่าย ดูเนื้อหา สุภาษิตไทย เพิ่มเติม

 

คำพังเพย คือ

    คำพังเพย คือ ถ้อยคำอุปมา ที่ว่าด้วยการกล่าวกระทบเสียดสี ซึ่งมาจากเหตุการณ์เรื่องราวหรือความเป็นไปในวิถีชีวิตของคนรุ่นก่อนเป็นสิ่งควรค่าแก่การเรียนรู้ และจดจำเป็นอย่างยิ่ง ดูเนื้อหา คำพังเพย เพิ่มเติม

 

การแบ่งประเภทสำนวนไทย


การแบ่งตามมูลเหตุ
หมวดที่เกิดจากธรรมชาติ เช่น ตื่นแต่ไก่โห่ ปลากระดี่ได้น้ำ แมวไม่อยู่หนูร่าเริง ไก่แก่แม่ปลาช่อน
หมวดที่เกิดจากการกระทำ เช่น ไกลปืนเที่ยงสาวไส้ให้กากิน ชักใบให้เรือเสีย ปิดทองหลังพระ สี่เท้ายังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง
หมวดที่เกิดจากสภาพแวดแวดล้อม เช่น ตีวัวกระทบคราด ใกล้เกลือกินด่าง ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก
หมวดที่เกิดจากอุบัติเหตุ เช่น ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
หมวดที่เกิดจากระเบียบแบบแผนประเพณีความเชื่อ เช่น กงเกวียนกำเกวียน คู่แล้วไม่แคล้วกัน ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่
หมวดที่เกิดจากความประพฤติ เช่น หงิมหงิมหยิบชิ้นปลามัน ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา คบคนดูหน้าซื้อผ้าดูเนื้อ ขี้เกียจสันหลังยาว

 

มีเสียงสัมผัส
คำสัมผัส เช่น คอขาดบาดตาย มั่งมีศรีสุข ทำมาค้าขาย
6–7 คำสัมผัส เช่น ปากเป็นเอก เลขเป็นโท คดในข้องอในกระดูก แพ้เป็นพระชนะเป็นมาร ขิงก็ราข่าก็แรง
8–9 คำสัมผัส เช่น ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา

 

ไม่มีเสียงสัมผัส
2 คำเรียงกัน เช่น กัดฟัน ของร้อน ก่อหวอด1.หมวดที่เกิดจากธรรมชาติ เช่น ตื่นแต่ไก่โห่ ปลากระดี่ได้น้ำ แมวไม่อยู่หนูร่าเริง ไก่แก่แม่ปลาช่อน
3 คำเรียงกัน เช่น ไกลปืนเที่ยง ก้างขวางคอ ดาบสองคม พริกกับเกลือ
4 คำเรียงกัน เช่น ใกล้เกลือกินด่าง ผักชีโรยหน้า เข้าด้ายเข้าเข็ม
5 คำเรียงกัน เช่น ชักแม่น้ำทั้งห้า ลางเนื้อชอบลางยา ขว้างงูไม่พ้นคอ
6–7 คำเรียงกัน เช่น ยกภูเขาออกจากอก วันพระไม่มีหนเดียว ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

รวมหมวดหมู่สำนวนไทย

ตัวอย่างสำนวนไทย ที่ค้นหาบ่อย

ตามตารางจะเห็นเพียงตัวอย่างส่วนหนึ่ง ยังไม่หมดเท่านี้นะ! เลื่อนลงไปดูด้านล่าง เพื่อจะกดไปดูหน้า รวบรวม สำนวนไทย ที่ใช้บ่อย ต่อได้อีก

# สำนวนไทย หมายถึง
1 กบเลือกนาย ผู้ที่ต้องการเปลี่ยนผู้บังคับบ...
2 กบในกะลาครอบ ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อยแ...
3 กระต่ายหมายจันทร์ การที่ผู้ชายฐานะยากจนกว่าฝ่ายห...
4 ขนมพอสมกับน้ำยา ใช้ในการเปรียบเทียบของทั้งสองส...
5 จมูกมด รู้ทันเหตุการณ์ผู้หญิงคนนั้นเป...
6 ชาติเสือจับเนื้อกินเอง คนที่เชื่อมั่นและถือศักดิ์ศรีข...
7 ชี้โพรงให้กระรอก ผู้ที่ชอบทำอะไรก็ตามเป็นนิสัยเ...
8 ซื่อกินไม่หมด คดกินไม่นาน ความซื่อสัตย์ทำให้คนเชื่อใจ มี...
9 หน้าต่างมีหู ประตูมีช่อง ความลับรักษาได้ยาก
10 ไฟไหม้ฟาง อารมณ์ที่เกิดขึ้นอย่างวู่วาม ส...

เมนูแนะนำ / ทางลัดการเข้าถึง

แบบทดสอบสำนวนไทย

9,999+ views

ร่วมแสดงความคิดเห็น

บทความน่ารู้สำนวนไทย

แหล่งความรู้มากมาย อัปเดตใหม่ทุกวัน ทันเหตุการณ์ไว้ให้ค้นหา อ่านเสริมความรู้

สำนวนไทย

ที่มาของสำนวน สุภาษิต คำพังเพย หมวด ก.

นอกจากเราใช้ภาษาเป็นเครื่องมือเพื่อการสื่อสารแล้วภาษายังแสดงถึงการถ่ายทอดทางวัฒนธรรมเพราะภาษาเป็นส่ว
Last updated 4 months ago

สำนวนจากละครบุพเพสันนิวาส

วันนี้มาต่อกันอีกหนึ่งบทความกับละครดังแห่งปีเรื่องบุพเพสันนิวาส ละครเรื่องนี้ทำให้คนไทยหลายคนสนใจกับ
Last updated 6 months ago

สำนวนไทย หมวด ก-ฮ

ทีมงาน Wordy Guru ได้รวบรวมสำนวนไทยมาไว้ให้ในบทความนี้นี้เลย โดยแยกหมวดหมู่ให้อยู่แยกหน้าเสร็จสรรพ
Last updated 5 months ago

ที่มาของสำนวนไทย

วันนี้เราจะมาดูกันว่าสำนวนไทยนั้นมีที่มาจากอะไรกันได้บ้าง ซึ่งสำนวนไทยมีจำนวนมากมายและมีที่มาที่หลาก
Last updated 2 years ago

ภาษาไทย

คำที่มีตัวการันต์

บางคำเป็นคำที่คุ้นเคยกันอยู่แล้ว และคำใหม่ที่ไม่คุ้นเคย จึงเป็นการได้เรียนรู้คำศัพท์คำใหม่ไปในตัวด้ว
Last updated 1 week ago

วันหยุดประจำปี 2562

ในแต่ละปีจะว่าผ่านไปเร็วก็เร็วแต่ทว่าจะว่าช้าก็ช้า อย่างไรก็ตามนี้ก็เข้าสู่ช่วงเดือนตุลาคมแล้ว ไตรมา
Last updated 3 weeks ago

การใช้สระในภาษาไทย

วันนี้ผมมีบทความเกี่ยวกับหลักภาษาไทยมาให้ผู้อ่านได้ลองศึกษากันโดยเราจะขอพูดถึงเรื่องของสระ นั้นก็คือ
Last updated 2 months ago

ระดับภาษาและลักษณะการใช้

การใช้ภาษาไทยจะมีการใช้ตามระดับของภาษา ซึ่งถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการใช้ภาษาที่มีความสำคัญ เน
Last updated 2 months ago