พุทธสุภาษิต

พุทธศาสนสุภาษิต

 

สุภาษิต คือ อะไร

สุภาษิต แปลว่า ถ้อยคำที่กล่าวไว้ดี (สุ=ดี, ภาษิต=กล่าว) สามารถนำมาเป็นคติ ยึดถือเป็นหลักใจได้

 

พุทธศาสนสุภาษิต คือ อะไร

พุทธสุภาษิต หรือ พุทธศาสนสุภาษิต  หมายถึง ถ้อยคำดี ๆ ในพระพุทธศาสนา  แต่ไม่ได้หมายความเฉพาะคำที่พระพุทธองค์ตรัสไว้เท่านั้น แม้สุภาษิตแทบทั้งหมดจะเป็นพระพุทธพจน์ก็ตาม แต่ก็ยังมีสุภาษิตคำอื่นที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาด้วย เช่น ถ้าเป็นภาษิตพระสัมมาสัมพุทธตรัสเอง เรียกว่า พุทธภาษิต หรือ พุทธสุภาษิต หรือ พระพุทธพจน์

นอกจากนี้ยังมีภาษิตอื่น ๆ คือ

  • ถ้าพระโพธิสัตว์ กล่าวเรียกว่า โพธิสัตว์ภาษิต
  • ถ้าพระสาวกกล่าว ก็เรียกว่า เถรภาษิต หรือ สาวกภาษิต
  • คำที่เทวดากล่าว และพระพุทธองค์ได้ตรัสรับรองว่าดีด้วยการตรัสคำนั้นซ้ำ เรียกว่า เทวดาภาษิต

 

รวมพุทธศาสนสุภาษิต แบ่งตามหมวดหมู่

หมวด หมวดกิเลส

พุทธศาสนสุภาษิต  หมวดหมู่  
กรรมทั้งหลายที่เที่ยง ไม่มีในมนุษย์ หมวดกิเลส กรรมทั้งหลายที่เที่ยง ไม่มีในมนุษย์
กามทั้งหลาย ตระการหวานชื่นใจ ย่อมย่ำยีจิตโดยรูปร่างต่าง ๆ กัน บุคคลพึงเห็นโทษในกามคุณแล้วเที่ยวไปผู้เดียวเหมือนนอแรด หมวดกิเลส กามทั้งหลาย ตระการหวานชื่นใจ ย่อมย่ำยีจิตโดยรูปร่างต่าง ๆ กัน บุคคลพึงเห็นโทษในกามคุณแล้วเที่ยวไปผู้เดียวเหมือนนอแรด
กามทั้งหลายที่ทำให้อิ่มได้ ไม่มีในโลก หมวดกิเลส กามทั้งหลายที่ทำให้อิ่มได้ ไม่มีในโลก
กามทั้งหลายเป็นของเผ็ดร้อน เหมือนงูพิษ กามทั้งหลายเป็นที่คนโง่หมกมุ่น เขาต้องแออัดทุกข์ยากอยู่ในนรกตลอดกาล หมวดกิเลส กามทั้งหลายเป็นของเผ็ดร้อน เหมือนงูพิษ กามทั้งหลายเป็นที่คนโง่หมกมุ่น เขาต้องแออัดทุกข์ยากอยู่ในนรกตลอดกาล
กามทั้งหลายไม่เที่ยง ไม่ยั้งยืน มีทุกข์มาก มีพิษมาก ดังก้อนเหล็กที่ร้อนจัด เป็นต้นเค้าแห่งความคับแค้น มีทุกข์เป็นผล หมวดกิเลส กามทั้งหลายไม่เที่ยง ไม่ยั้งยืน มีทุกข์มาก มีพิษมาก ดังก้อนเหล็กที่ร้อนจัด เป็นต้นเค้าแห่งความคับแค้น มีทุกข์เป็นผล
คนทั้งหลาย อันถูกอวิชชาหุ้มห่อไว้ หมวดกิเลส คนทั้งหลาย อันถูกอวิชชาหุ้มห่อไว้
คนที่นึกถึงพระนิพพาน พึงครอบงำ ความหลับ ความเกียจคร้าน ความท้อแท้, ไม่พึงอยู่ด้วยความประมาท ไม่พึงตั้งอยู่ในความทะนงตัว หมวดกิเลส คนที่นึกถึงพระนิพพาน พึงครอบงำ ความหลับ ความเกียจคร้าน ความท้อแท้, ไม่พึงอยู่ด้วยความประมาท ไม่พึงตั้งอยู่ในความทะนงตัว
คนที่เห็นแต่โทษผู้อื่น คอยแต่เพ่งโทษนั้น อาสวะก็เพิ่มพูน เขายังไกลจากความสิ้นอาสวะ หมวดกิเลส คนที่เห็นแต่โทษผู้อื่น คอยแต่เพ่งโทษนั้น อาสวะก็เพิ่มพูน เขายังไกลจากความสิ้นอาสวะ
คนมักโกรธย่อมมีผิวพรรณไม่งาม หมวดกิเลส คนมักโกรธย่อมมีผิวพรรณไม่งาม
คนหลอกลวง เย่อหยิ่ง เพ้อเจ้อ ขี้โอ่ อวดดี และไม่ตั้งมั่น ย่อมไม่งอกงาม ในธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว หมวดกิเลส คนหลอกลวง เย่อหยิ่ง เพ้อเจ้อ ขี้โอ่ อวดดี และไม่ตั้งมั่น ย่อมไม่งอกงาม ในธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว
คนโกรธฆ่าได้ แม้แต่มารดาของตน หมวดกิเลส คนโกรธฆ่าได้ แม้แต่มารดาของตน
คนโกรธจะผลาญสิ่งใด แม้สิ่งนั้นทำยาก ก็เหมือนทำง่าย หมวดกิเลส คนโกรธจะผลาญสิ่งใด แม้สิ่งนั้นทำยาก ก็เหมือนทำง่าย
บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง, เพราะทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตาม ผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีกังวลนั้น หมวดกิเลส บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง, เพราะทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตาม ผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีกังวลนั้น
บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง, เพราะเครื่องข้องทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตาม ผู้ไม่ข้องในนามรูป ไม่มีกังวลนั้น หมวดกิเลส บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง, เพราะเครื่องข้องทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตาม ผู้ไม่ข้องในนามรูป ไม่มีกังวลนั้น
ผู้บริโภคกาม ย่อมปรารถนากามยิ่งขึ้นไป หมวดกิเลส ผู้บริโภคกาม ย่อมปรารถนากามยิ่งขึ้นไป

 

หมวด หมวดกรรม

พุทธศาสนสุภาษิต  หมวดหมู่  
กรรมจำแนกสัตว์ให้ดีเลวแตกต่างกัน หมวดกรรม กรรมจำแนกสัตว์ให้ดีเลวแตกต่างกัน
กรรมชั่วของตน นำตนไปสู่ทุคติ หมวดกรรม กรรมชั่วของตน นำตนไปสู่ทุคติ
กรรมที่เป็นประโยชน์และดี ทำได้ยากยิ่ง หมวดกรรม กรรมที่เป็นประโยชน์และดี ทำได้ยากยิ่ง
กรรมใด ทำไว้ ด้วยกาย ด้วยวาจา หรือ ด้วยใจ กรรมนั้นแหละเป็นสมบัติของเขา ซึ่งเขาจะพาเอาไป หมวดกรรม กรรมใด ทำไว้ ด้วยกาย ด้วยวาจา หรือ ด้วยใจ กรรมนั้นแหละเป็นสมบัติของเขา ซึ่งเขาจะพาเอาไป
การงาน 1 วิชา 1 ธรรม 1 ศีล 1 ชีวิตอันอุดม 1 คนบริสุทธิ์ด้วยสิ่งทั้ง 5 นี้ หาใช่ด้วยตระกูลหรือด้วยทรัพย์ไม่ หมวดกรรม การงาน 1 วิชา 1 ธรรม 1 ศีล 1 ชีวิตอันอุดม 1 คนบริสุทธิ์ด้วยสิ่งทั้ง 5 นี้ หาใช่ด้วยตระกูลหรือด้วยทรัพย์ไม่
การงานอะไร ๆ ที่ย่อหย่อน ย่อมไม่มีผลมาก หมวดกรรม การงานอะไร ๆ ที่ย่อหย่อน ย่อมไม่มีผลมาก
การที่ไม่ดี และไม่เป็นประโยชน์แก่ตน ทำได้ง่าย หมวดกรรม การที่ไม่ดี และไม่เป็นประโยชน์แก่ตน ทำได้ง่าย
คนชั่ว ย่อมเดือดร้อนเพราะกรรมชั่วของตน หมวดกรรม คนชั่ว ย่อมเดือดร้อนเพราะกรรมชั่วของตน
คนทำกรรมใดไว้ ย่อมเห็นกรรมนั้นในตนเอง หมวดกรรม คนทำกรรมใดไว้ ย่อมเห็นกรรมนั้นในตนเอง
คนพาลทรามปัญญา ย่อมดำเนินชีวิตโดยมีตนเองนั้นแหละเป็นศัตรู หมวดกรรม คนพาลทรามปัญญา ย่อมดำเนินชีวิตโดยมีตนเองนั้นแหละเป็นศัตรู
คนเราจะดีเพราะการกระทำ หมวดกรรม คนเราจะดีเพราะการกระทำ
คนเราจะเลวเพราะการกระทำ หมวดกรรม คนเราจะเลวเพราะการกระทำ
ควรทำตามถ้อยคำของผู้เอ็นดู หมวดกรรม ควรทำตามถ้อยคำของผู้เอ็นดู
ความชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง หมวดกรรม ความชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง
ความดี อันคนชั่วทำยาก หมวดกรรม ความดี อันคนชั่วทำยาก
ความดี อันคนดีทำง่าย หมวดกรรม ความดี อันคนดีทำง่าย
ถ้าคนพึงทำบาป ก็ไม่ควรทำบาปนั้นบ่อย ๆ ไม่ควรทำความพอใจในบาปนั้น เพราะการสั่งสมบาปนำทุกข์มาให้ หมวดกรรม ถ้าคนพึงทำบาป ก็ไม่ควรทำบาปนั้นบ่อย ๆ ไม่ควรทำความพอใจในบาปนั้น เพราะการสั่งสมบาปนำทุกข์มาให้
ถ้าจะทำ ก็พึงทำการนั้น (จริง ๆ) หมวดกรรม ถ้าจะทำ ก็พึงทำการนั้น (จริง ๆ)
บัณฑิตไม่ทำชั่ว เพราะเห็นแก่ความสุขส่วนตัว หมวดกรรม บัณฑิตไม่ทำชั่ว เพราะเห็นแก่ความสุขส่วนตัว

 


ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ คลิ๊กที่นี่ เพื่อดูพุทธศาสนสุภาษิตหมวดอื่น ๆ ต่อ

 

76 views