หมายถึงขอให้ยินยอมหรือตกลงให้กระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
ตัวอย่างแจ้งขออนุญาตลาหยุดในวันทำการ
ในการใช้ภาษาไทย เรามักพบคำที่ก่อให้เกิดความสับสนอยู่เสมอ ๆ หนึ่งในคำที่พบการเขียนผิดบ่อยที่สุดคือคำว่า "อนุญาต" ซึ่งหลายคนมักเผลอเขียนเป็น "อนุญาติ" อยู่เป็นประจำ วันนี้ ผมจะมาอธิบายให้ทุกคนเข้าใจถึงการเขียนที่ถูกต้อง ความหมาย และหลักการจำง่าย ๆ เพื่อที่จะได้นำไปใช้ได้อย่างแม่นยำครับ
"อนุญาต" คือคำที่ถูกต้อง
ก่อนอื่น ผมขอสรุปให้ชัดเจนว่า คำที่ถูกต้องสำหรับความหมายที่แปลว่า การยินยอม หรือยอมให้ คือ "อนุญาต" (สะกดด้วย ต.เต่า) ไม่มีสระอิครับ
ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้ให้ความหมายของคำว่า "อนุญาต" ไว้ดังนี้
- อนุญาต (อ่านว่า อะ-นุ-ยาด) เป็นคำกริยา หมายถึง ยินยอม, ยอมให้, ตกลง
ตัวอย่างการใช้คำว่า "อนุญาต"
- คุณแม่อนุญาตให้ฉันไปดูหนังกับเพื่อน ๆ ได้
- นักเรียนต้องขออนุญาตคุณครูก่อนออกจากห้องเรียน
- พื้นที่นี้ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าก่อนได้รับความยินยอม
แล้ว "ญาติ" ที่มีสระอิ หมายถึงอะไร?
สาเหตุที่เรามักสับสน อาจเป็นเพราะเราคุ้นเคยกับคำว่า "ญาติ" ที่มีสระอิ ซึ่งเป็นคำที่ใช้บ่อยในชีวิตประจำวันเช่นกัน
- ญาติ (อ่านว่า ยาด) เป็นคำนาม หมายถึง คนในวงศ์วานที่ยังนับรู้กันได้ทางเชื้อสายฝ่ายพ่อหรือฝ่ายแม่ เช่น ญาติพี่น้อง, ญาติผู้ใหญ่
เมื่อเราเห็นว่าคำสองคำนี้ออกเสียงเหมือนกัน แต่มีตัวสะกดและความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง การจำแนกให้ได้จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งครับ
หลักการจำง่าย ๆ ระหว่าง "อนุญาต" และ "ญาติ"
เพื่อให้นักเรียนทุกคนสามารถจำและนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง ผมมีหลักการจำง่าย ๆ มาฝากครับ
"ญาติ ต้องมีเรื่องให้ ติ (ติเตียน) ได้เสมอ แต่การ อนุญาต ห้ามมีเรื่องมา ติ"
จากหลักการจำนี้ จะทำให้เรานึกได้เสมอว่า คำว่า "ญาติ" ที่หมายถึงวงศ์วานนั้น ต้องมี ต.เต่า และสระอิ (ติ) ส่วนคำว่า "อนุญาต" ที่หมายถึงการยินยอม จะต้องไม่มีสระอิครับ
ถ้าเขียนว่า "อนุญาติ" จะมีความหมายหรือไม่?
หากเราลองแยกคำว่า "อนุญาติ" ออกจากกัน จะได้เป็น
- อนุ- เป็นคำอุปสรรคในภาษาบาลีและสันสกฤต แปลว่า น้อย, ภายหลัง, ตาม
- ญาติ หมายถึง คนในวงศ์วาน
เมื่อรวมกัน "อนุญาติ" จึงอาจแปลได้ว่า "ญาติผู้น้อย" ซึ่งไม่มีความเกี่ยวข้องกับความหมายว่า "การยินยอม" เลยแม้แต่น้อย การใช้คำนี้จึงเป็นการใช้คำที่ผิดความหมายและผิดหลักการเขียนครับ
สรุป
การใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญที่แสดงถึงความใส่ใจในภาษาของเราเอง ผมหวังว่าหลังจากอ่านบทความนี้แล้ว นักเรียนทุกคนจะเข้าใจและสามารถเลือกใช้คำว่า "อนุญาต" ได้อย่างถูกต้อง ไม่สับสนกับคำว่า "ญาติ" อีกต่อไป และจดจำได้เสมอว่า หากเป็นการยินยอม ต้องไม่มีสระอิครับ
ผู้แนะนำคำศัพท์
แนะนำคำนี้โดย Golfy