คำทับศัพท์ คืออะไร · ทำความรู้จักคำยืมจากภาษาต่างประเทศ
คำทับศัพท์ คือคำในภาษาไทยที่ ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ โดยปรับเสียงและการเขียนให้เข้ากับโครงสร้างภาษาไทย เช่น คอมพิวเตอร์ อินเทอร์เน็ต ทีวี (จากภาษาอังกฤษ) · วัฒนธรรม สังคม (จากบาลีและสันสกฤต) · ก๋วยเตี๋ยว เก๊า (จากภาษาจีน) เป็นส่วนหนึ่งของ พจนานุกรมไทย ที่สะท้อนการรับวัฒนธรรมและความรู้จากต่างชาติ หน้านี้สรุปความหมาย ที่มา หลักทับศัพท์ ตัวอย่างคำใช้บ่อย พร้อมลิงก์ไปยัง คลังคำทับศัพท์ฉบับเต็ม เมื่อต้องการเจาะลึก
คำทับศัพท์ คืออะไร
คำทับศัพท์ คือ คำที่ภาษาไทย ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ โดยปรับเสียงและการเขียนให้เข้ากับโครงสร้างภาษาไทย · เช่น "Computer" ในภาษาอังกฤษ เมื่อยืมเข้ามาในภาษาไทย เขียนเป็น "คอมพิวเตอร์" ปรับการออกเสียงให้คล้ายเดิม แต่ใช้พยัญชนะและสระไทย เพื่อให้ผู้พูดภาษาไทยใช้และอ่านได้ง่าย
ภาษาไทยรับคำทับศัพท์เข้ามาเรื่อย ๆ ตั้งแต่อดีต ทั้งจาก บาลีและสันสกฤต (ในเรื่องศาสนาและวัฒนธรรม) · เขมร (จากการปกครองและพระราชสำนัก) · จีน (จากการค้าและอาหาร) · อังกฤษ (จากเทคโนโลยีและธุรกิจสมัยใหม่) · และภาษาอื่น ๆ เช่น ฝรั่งเศส โปรตุเกส มลายู
ที่มาของคำทับศัพท์ · 5 ภาษาหลัก
คำทับศัพท์ในภาษาไทยมีที่มาจากหลายภาษา · 5 ภาษาที่พบบ่อยที่สุดคือ:
| ภาษาต้นทาง | ลักษณะคำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| อังกฤษ | เทคโนโลยี ธุรกิจ สื่อ การศึกษาสมัยใหม่ | คอมพิวเตอร์ · อินเทอร์เน็ต · ทีวี · วิดีโอ · โพสต์ · คลิก |
| บาลี · สันสกฤต | ศาสนา วัฒนธรรม การปกครอง วิชาการ | วัฒนธรรม · สังคม · ประชาธิปไตย · เศรษฐกิจ · ภูมิศาสตร์ |
| จีน | อาหาร การค้า ความสัมพันธ์ | ก๋วยเตี๋ยว · บะหมี่ · เกี๊ยว · เก๊า · ตี๋ · หมวย |
| เขมร | การปกครอง พระราชสำนัก ชีวิตประจำวัน | เผด็จ · จมูก · ขนม · เพลง · เสด็จ |
| ฝรั่งเศส · โปรตุเกส | อาหาร เครื่องดื่ม สิ่งของ | โอวัลติน · ไอศกรีม · ขนมปัง · กางเกง |
สำหรับคลังคำทับศัพท์ฉบับเต็มตามภาษาต้นทาง ดูได้ที่ คลังคำทับศัพท์
ตัวอย่างคำทับศัพท์ที่ใช้บ่อย · จัดตามหมวด
ต่อไปนี้คือคำทับศัพท์ที่นักเรียนพบบ่อยในชีวิตประจำวัน · จัดตามหมวดการใช้:
| หมวด | คำทับศัพท์ | ที่มา |
|---|---|---|
| เทคโนโลยี | คอมพิวเตอร์ · อินเทอร์เน็ต · เว็บไซต์ · อีเมล · ดาวน์โหลด | อังกฤษ |
| สื่อ บันเทิง | ทีวี · วิทยุ · วิดีโอ · ภาพยนตร์ · คอนเสิร์ต | อังกฤษ · บาลี (วิทยุ) |
| อาหาร | พิซซ่า · แฮมเบอร์เกอร์ · กาแฟ · ก๋วยเตี๋ยว · บะหมี่ | อังกฤษ · ฝรั่งเศส · จีน |
| การศึกษา · วิชาการ | วัฒนธรรม · สังคม · เศรษฐกิจ · ภูมิศาสตร์ · ประวัติศาสตร์ | บาลี · สันสกฤต |
| การแพทย์ | วัคซีน · เอกซเรย์ · คลินิก · ห้องไอซียู · ฟาร์มาซี | อังกฤษ |
| สถานที่ · เทศกาล | คริสต์มาส · ฮัลโลวีน · ทัวร์ · โรงแรม · ออฟฟิศ | อังกฤษ · ฝรั่งเศส |
หลักการทับศัพท์ · 4 หลัก
ราชบัณฑิตยสภากำหนดหลักการทับศัพท์ภาษาต่างประเทศไว้ 4 หลักหลัก:
- 1. ออกเสียงให้ใกล้เคียงเสียงเดิม
- เลือกพยัญชนะและสระไทยที่ใกล้เคียงเสียงต้นทาง เช่น "Computer" ทับเป็น "คอมพิวเตอร์" ใช้ "ค" แทน "K" · "พ" แทน "P" · ใช้สระ "อิว" แทน "iu"
- 2. ปรับเสียงให้เข้ากับโครงสร้างพยางค์ภาษาไทย
- ภาษาไทยมีโครงสร้างพยางค์ "พยัญชนะต้น + สระ + ตัวสะกด" · บางคำต้องเพิ่มสระเล็กน้อยเพื่อให้ออกเสียงได้ เช่น "Stop" ทับเป็น "สต็อป" ใช้สระเสียงสั้น
- 3. ใช้การันต์เมื่อจำเป็น
- เพื่อให้ตัวอักษรครบเสียงต้นทางแต่ไม่ออกเสียง เช่น "Server" ทับเป็น "เซิร์ฟเวอร์" · "Cell" ทับเป็น "เซลล์" · "ll" ใช้ "ล" + การันต์
- 4. ใช้วรรณยุกต์เท่าที่จำเป็น
- โดยทั่วไปไม่ใส่วรรณยุกต์ · ใส่เฉพาะเมื่อเลี่ยงไม่ได้เพื่อรักษาเสียงต้นทาง · เช่น "Café" ทับเป็น "คาเฟ่" ใช้เอกเพื่อรักษาสระเอเดิม
คำทับศัพท์ในระบบคำศัพท์ภาษาไทย
คำทับศัพท์เป็นการได้คำใหม่จากภายนอก · แตกต่างจากการสร้างคำใหม่ภายในภาษาไทย ใน พจนานุกรมไทย:
| ประเภทคำ | วิธีกำเนิด | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำทับศัพท์ | ยืมจากภาษาต่างประเทศ | คอมพิวเตอร์ · วัฒนธรรม · ก๋วยเตี๋ยว |
| คำมูล | คำดั้งเดิมในภาษาไทย | บ้าน · พ่อ · กิน |
| คำประสม | นำคำไทยมาประสมกัน | รถไฟ · แม่บ้าน · ผ้าเช็ดมือ |
| คำสมาส · สนธิ | ประสมคำบาลี สันสกฤตตามหลักไวยากรณ์เดิม | วิทยาศาสตร์ · มหาวิทยาลัย · สาธารณรัฐ |
ความสำคัญของคำทับศัพท์
การเรียนคำทับศัพท์เป็นทักษะภาษาไทยที่จำเป็นเพราะ:
- ใช้คำได้ถูกในการเขียน · จดจำการสะกดที่ถูกตามหลักทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสภา · ลดการเขียนผิด เช่น "คอมพิวเตอร์" ไม่ใช่ "คอมพิวเตอ"
- เข้าใจที่มาของคำ · รู้ว่าคำหนึ่งมาจากภาษาใด ช่วยให้เข้าใจความหมายและบริบทการใช้
- สอบ O-NET ม.6 และเข้ามหาวิทยาลัย · ข้อสอบมีคำถามเกี่ยวกับคำยืมและการทับศัพท์เสมอ
- อ่านข่าวและสื่อสารทันสมัย · คำทับศัพท์ใหม่ ๆ เข้ามาในภาษาไทยตลอด · เข้าใจความหมายช่วยให้ตามทันข่าวสาร
คำถามที่ 1: คำใดเป็นคำทับศัพท์จากภาษาอังกฤษ?
คำถามที่ 2: คำว่า ประชาธิปไตย มาจากภาษาใด?
คำถามที่ 3: คำว่า ก๋วยเตี๋ยว มาจากภาษาใด?
คำถามที่ 4: หลักการทับศัพท์หลักของราชบัณฑิตยสภาเน้นเรื่องใด?