คำไวพจน์

Wordy Guru รอบรู้คำศัพท์



คำไวพขน์

 

   คำไวพจน์ คือคำที่มีความหมายเหมือนกัน แต่ใช้ในบริบทต่าง ๆ กัน หรือเรียกอีกอย่างว่า คำพ้องความ ความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2552 ให้คำอธิบายว่า "คำที่เขียนต่างกันแต่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกันมาก เช่น มนุษย์ กับ คน บ้าน กับ เรือน รอ กับ คอย ป่า กับ ดง คำพ้องความ ก็ว่า" (พจนานุกรม 2542 หน้า 1091)

 

คำไวพจน์

 
 

     ปัจจุบัน มีการศึกษาคำที่พ้อง และแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ คำพ้องรูป คำพ้องเสียง และคำพ้องความหมายหรือคำพ้องความ คำพ้องรูป คือคำที่มีรูปเขียนเหมือนกัน มีความหมายต่างกัน ออกเสียงต่างกันหรือเหมือนกันก็ได้ เช่น คำว่า ชิน แปลว่า คุ้นจนเจน หรือผู้ชนะ หรือเนื้อโลหะเจือชนิดหนึ่ง คำพ้องเสียง คือคำที่เขียนต่างกัน มีความหมายต่างกัน ออกเสียงเหมือนกัน เช่น คำว่า ใจ กับ ไจ จร กับ จอน คำพ้องความ (คำไวพจน์ของพจนานุกรมราชบัณฑิตฯ) คือคำต่างรูป ต่างเสียง แต่มีความหมายเหมือนหรือใกล้เคียงกัน เช่น กิน กับ รับประทาน กัลยา นารี สุดา สมร หญิง เป็นคำพ้องความกัน

 

ความหมายของคำไวพจน์

คำไวพจน์ เป็นชื่อเรียกคำในภาษาไทยอีกพวกหนึ่ง มีความหมายต่างกันเป็น 2 นัย หรือเรียกอีกอย่างว่า การหลากคำ

- นัยหนึ่งพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2542 ให้คำอธิบายว่า "คำที่เขียนต่างกันแต่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกันมาก เช่น มนุษย์ กับ คน บ้าน กับ เรือน รอ กับ คอย ป่า กับ ดง คำพ้องความ ก็ว่า" (พจนานุกรม 2542 หน้า 1091)

- และในที่เดียวกันนี้ได้ให้ความหมายที่พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) กล่าวไว้ในหนังสือแบบเรียนภาษาไทย ด้วยว่า หมายถึง "คำที่ออกเสียงเหมืมอนกันแต่เขียนต่างกันและมีความหมายต่างกัน เช่น ใส กับ ไส โจทก์ กับ โจทย์ พาน กับ พาล ปัจจุบันเรียกว่า คำพ้องเสียง"

 
 

การนำไปใช้

ตัวอย่างการใช้คำไวพจน์ในบทกลอน บทกวี

     มืดสิ้นแสงเทียนประทีปส่อง         ก็ผ่องแสงจันทร์กระจ่างสว่างส่ง

บุปผชาติสาดเกสรขจรลง                 บุษบงเบิกแบ่งระบัดบาน           

     เรณูนวลหวนหอมมารวยริน          พระพายพัดประทิ่นกลิ่นหวาน

เฉื่อยฉิวปลิวรสสุมามาลย์                 ประสานสอดกอดหลับระงับไป

 

กลอนบทนี้จะพบคำไวพจน์ดังนี้

1. บุปผชาติ,  บุษบง,  สุมามาลย์ = ดอกไม้

2. ขจร = ฟุ้ง,  กระจาย

3. พระพาย = ลม

 

 

 

ตัวอย่างคำไวพจน์ในหมวดต่าง ๆ

คำไวพจน์ พระพุทธเจ้า
  • พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
  • พระสัพพัญญู
  • พระโลกนาถ
  • พระสุคต
  • พระผู้มีพระภาคเจ้า
  • ชินศรี

 

  • พระสมณโคดม
  • พระศากยมุนี
  • พระธรรมราช
  • พระชินสีห์
  • พระทศญาณ
  • มารชิต
  • โลกชิต
  • พระทศพลญาณ
  • พระตถาคต
  • พระชินวร
คำไวพจน์ สวรรค์
  • ไตรทิพย์
  • สรวง
  • ไตรทศาลัย
  • สุราลัย
  • สุริยโลก
  • ศิวโลก
  • สุขาวดี
  • สุคติ
  • เทวโลก

 

คำไวพจน์ เทวดา
  • เทพ
  • เทวินทร์
  • อมร
  • สุรารักษ์
  • แมน
  • เทว
  • เทวัญ
  • นิรชรา
  • เทวา
  • ไตรทศ
  • ปรวาณ
  • สุร

 

คำไวพจน์ พระอิศวร
  • ตรีโลกนาถ
  • บิดามห
  • ศิวะ
  • ศุลี
  • มหาเทพ
  • ปศุบดี
  • มเหศวร
  • จันทรเศขร
  • ภูเตศวร
  • ศังกร
  • ภูเตศ
  • ทรงอินทรชฎา

 

คำไวพจน์ พระพรหม
  • จัตุพักตร์
  • นิรทรุหิณ
  • พระทรงหงส์
  • วิธาดา
  • ธาดา
  • กมลาสน์
  • สรษดา
  • สรษดา
  • ปรชาบดี

 

คำไวพจน์ พระวิษณุ
  • กฤษณะ
  • ไวกุณฐ์
  • ไกษพ
  • มาธพ
  • สวภู
  • พระจักรี
  • ศางดี
  • ไตรวิกรม

 

  • จักรปาณี
  • พระกฤษณ์
  • พระนารายณ์
คำไวพจน์ พระเจ้าแผ่นดิน
  • บดินทร์
  • นโรดม
  • นฤเบศน์
  • เจ้าหล้า
  • ภูมินทร์
  • ภูบาล
  • ภูบดินทร์
  • ธรารักษ์
  • นรินทร์
  • นฤบดี
  • จอมราช
  • ท่านไท้ธรณี
  • ขัตติยวงศ์
  • ธรณีศวร
  • ราเชนทร์
  • ท้าวธรณิศ
  • ไท้ธาษตรี
  • ปิ่นเกล้าธาษตรี

 

คำไวพจน์ พระอินทร์
  • โกสีย์
  • โกษี
  • อินทรา
  • มรุตวาน
  • เทพาธิบดี
  • อมรินทร์
  • มัฆวาน

 

  • วชิราวุธ
  • อมเรศร
  • วัชรินทร์
  • ตรีเนตร
  • สหัสโยนี
  • วชิรปาณี
  • สหัสนัยน์
  • เพชรปราณี
  • ท้าวพันตา
  • สักกะ
  • โกสินทร์
  • พันเนตร
คำไวพจน์ ครุฑ
  • กาศยป
  • ไวนเตยะ
  • สุวรรณกาย
  • นาคานตกะ
  • ปันนคนาสน์
  • เวนไตย
  • ขเดศวร
  • สุบรรณ

 

  • วิษณุรถ
  • นาคานดก
  • ขนบคาศน์
คำไวพจน์ พระอาทิตย์
  • ทิพากร
  • ทิวากร
  • ทินกร
  • ภาสกร
  • รวิ
  • รวี
  • รพิ
  • ระพี
  • ไถง
  • ตะวัน
  • อาภากร
  • อังศุมาลี
  • สุริยะ
  • สุริยา
  • สุริยัน
  • สุริยน
  • สุริยง
  • ภาณุ
  • ภาณุมาศ
  • อุษณรศมัย
  • ทยุมณี
  • อหัสกร
  • พรมัน
  • ประภากร

 

คำไวพจน์ พระจันทร์
  • เดือน
  • ศศิ
  • ศศิธร
  • บุหลัน
  • โสม
  • นิศากร
  • แข
  • กัษษากร

 

  • นิศาบดี
  • รัชนีกร
  • ศิวเศขร
คำไวพจน์ นางอุมา
  • กาตยายนี
  • เคารี
  • ไหมวดี

 

  • ภวาณี
  • รุทธานี
  • จัณฑี
  • นางกาลี
คำไวพจน์ คำพูด
  • วาจา
  • วจี
  • วัจนะ

 

  • พจนา
  • พากย์
  • ถ้อย
  • วัจนา
คำไวพจน์ งู
  • นาคราช
  • อุรค
  • ภุชงค์
  • อสรพิษ
  • อหิ
  • เงี้ยว

 

คำไวพจน์ นรก
  • นิรย
  • ทุคติ นารก
  • นรก

 

คำไวพจน์ น้ำ
  • คงคา
  • นที
  • สินธุ์
  • สาคร
  • สมุทร
  • ชลาลัย
  • อุทก
  • ชโลทร
  • อาโป
  • หรรณพ
  • ชลธาร
  • ชลาศัย
  • ชลธี
  • ธาร
  • ธารา
  • สลิล

 

  • อรรณพ
  • สินธุ
  • รัตนากร
  • สาคเรศ
  • อุทกธารา
  • อุทก
  • อัมพุ
คำไวพจน์ ปลา
  • มัจฉา
  • มัสยา
  • มัจฉาชาติ
  • มิต

 

  • ชลจร
  • วารีชาติ
  • อัมพุชา
  • มีน
  • มีนา
  • ปุถุโลม
คำไวพจน์ เมือง
  • บุรี
  • ธานินทร์
  • ราชธานี
  • ธานี
  • นคร

 

  • นครินทร์
  • นคเรศ
  • สถานิย
  • ประเทศ
  • บุรินทร์
  • พารา
  • กรุง
  • นครา
คำไวพจน์ คน
  • มนุษย์
  • มรรตย
  • นร

 

  • นคร
  • มานพ
  • ชน
  • บุรุษ
คำไวพจน์ ลูกชาย
  • บุตร
  • ปรัตยา
  • ตนุช
  • โอรส
  • เอารส
  • กูน

 

คำไวพจน์ ลูกหญิง
  • บุตรี
  • ธิดา

 

  • ธิตา
  • สุดา
  • ทุหิตา
คำไวพจน์ ผู้หญิง
  • อรไท
  • แก้วตา
  • ดวงสมร
  • นงคราญ
  • นงพะงา
  • บังอร
  • ร้อยชั่ง
  • สตรี
  • สายสมร
  • อนงค์
  • อิสตรี
  • กัญญา
  • กันยา

 

  • กัลยาณี
  • กานดา
  • ดรุณี
  • นงเยาว์
  • นงลักษณ์
  • นารี
  • มารศรี
  • ยุพเยาว์
  • ยพุเรศ
  • ยุพดี
  • ยุพา
  • ยุพิน
  • เยาวเรศ
  • เยาวลักษณ์
  • วนิดา
  • สมร
  • สุดา
  • อิตถี
  • เพาโพท
  • พธู
  • สัตรี
  • พนิดา
  • นงราม
  • ยุวดี
คำไวพจน์ นก
  • ทวิช
  • บุหรง
  • สกุณ
  • สกุณี
  • วิหค
  • สกุณา
  • ปักษี
  • ทิชากร

 

  • ปักษิณ
  • ทวิชาชาติ
  • ปักษา
คำไวพจน์ ช้าง
  • หัสดี
  • กุญชร
  • คช
  • กรี
  • ดำริ
  • คชินทร์
  • คชาธาร
  • หัตถี
  • คเชนทร์
  • หัสดินทร์
  • กรินทร์
  • ไอยรา
  • สาร
  • วารณ
  • คชา

 

คำไวพจน์ ม้า
  • พาชี
  • สินธพ
  • อาชาไนย
  • ไหย

 

  • อัศว
  • แสะ
  • ดุรงค์
  • มโนมัย
  • อาชา
  • อัศวะ
คำไวพจน์ ราชสีห์
  • ไกรสีห์
  • ไกรสร
  • นฤเคนทร์
  • สีหราช

 

  • สีห์
คำไวพจน์ ลม
  • วาโย
  • มารุต
  • พระพาย

 

คำไวพจน์ ไฟ
  • อัคคี
  • อัคนี
  • เดช
  • เพลิง

 

  • ปราพก
คำไวพจน์ งาม
  • โสภณ
  • เสาวภาคย์
  • รุจิเรข
  • บวร
  • พะงา
  • วิศิษฏ์
  • อะเคื้อ
  • อันแถ้ง
  • สิงคลิ้ง

 

คำไวพจน์ ใหญ่ กว้าง
  • มหันต์
  • มหา
  • มหึมา
  • พิบูลย์
  • ไพศาล
  • มโหฬาร

 

คำไวพจน์ ไป
  • เต้า
  • สัญจร

 

  • จร
  • ยาตรา
คำไวพจน์ ขาว
  • ปัณฑูร
  • ศุกร
  • ศุภร
  • เศวตร

 

  • ธวัล
คำไวพจน์ ตาย
  • ปรลัย
  • บรรลัย
  • มรณะ
  • วายชนม์
  • วายชีพ
  • ดับจิต

 

คำไวพจน์ ใจ
  • กมล
  • มโน
  • มน
  • ดวงใจ
  • ดวงหทัย
  • ดวงแด
  • ฤทัย
  • ฤดี
  • หฤทัย

 

คำไวพจน์ นักปราชญ์
  • ธีร์
  • ธีระ
  • ปราชญ์
  • เธียร
  • บัณฑิต
  • เมธ

 

  • เมธี
  • เมธา
คำไวพจน์ ดอกไม้
  • บุษบา
  • บุปผา
  • บุปผชาติ
  • บุหงา
  • บุษบง
  • บุษบัน
  • ผกา
  • มาลา
  • ผกามาศ
  • มาลี
  • สุมาลี
  • สุคันธชาติ

 

คำไวพจน์ ฟ้า
  • อัมพร
  • หาว
  • เวหา
  • โพยม
  • นภ

 

  • ทิฆัมพร
  • คคนางค์
  • คคนานต์
  • นภดล
  • นภา
  • นภาลัย
  • เวหาศ
  • อากาศ
คำไวพจน์ ยักษ์
  • ยักษา
  • อสูร
  • อสุรา
  • กุมภัณฑ์

 

  • รามสูร
  • ราพณาสูร
  • รากษส
  • ยักษิณี
  • ยักษี
  • ราพณ์
คำไวพจน์ ทองคำ
  • สุพรรณ
  • สุวรรณ
  • กนก
  • กาณจน์
  • กาญจนา
  • มาศ

 

  • เหม
  • ชมพูนุท
คำไวพจน์ เงิน
  • รัชตะ
  • รัชฎา

 

  • ปรัก
  • หิรัญ
คำไวพจน์ ดอกบัว
  • อุบล
  • บงกช
  • นิลุบล
  • นิโลตบล
  • ปทุม
  • สัตตบรรณ
  • ปัทมา
  • บุษกร
  • สัตตบงกช
  • จงกล

 

  • บุณฑริก
  • ปทุมา
  • อุทุมพร
  • สาโรช
คำไวพจน์ แผ่นดิน
  • หล้า
  • เมธินี
  • ภูมิ
  • ภพ
  • พสุธา
  • ธาษตรี
  • ด้าว
  • โลกธาตุ
  • ภูวดล
  • พิภพ
  • พสุธาดล
  • ปัถพี
  • ปฐวี
  • ปฐพี

 

  • ธราดล
  • ธรณี
  • ภูตลา
  • พสุนทรา
  • มหิ
  • พสุมดี
คำไวพจน์ เสือ
  • พยัคฆา
  • ศารทูล
  • พาฬ
  • พยัคฆ์

 

  • ขาล
คำไวพจน์ วัว
  • คาวี
  • พฤษภ
  • อสุภ
  • ฉลู
  • ควาย
  • มหิงสา
  • มหิงส์
  • กาสร
  • กระบือ

 

คำไวพจน์ ป่า
  • ชัฏ
  • เถื่อน
  • พนัส
  • พนา
  • อรัญญิก

 

  • พงพนา
  • ไพรวัน
  • พงพี
  • พงไพร
  • ไพรสัณฑ์
  • พนาดร
  • พนาลี
  • พนาวัน
คำไวพจน์ ภูเขา
  • บรรพต
  • สิงขร
  • พนม
  • ไศล
  • ภู
  • ศิงขร
  • ภูผา
  • ศิขริน
  • คีรี

 

คำไวพจน์ ลิง
  • วอก
  • วานร
  • กระบี่
  • พานร
  • กบิล
  • กบินทร์

 

  • วานรินทร์
  • พานรินทร์

 

 

ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ ยังสามารถดูคำไวพจน์ตามหมวดหมู่ทั้งหมดได้ หมวดหมู่คำไวพจน์ หรือจะค้นหาเพิ่มเติมก็เพียงเข้าไปพิมพ์ค้นหา ค้นหาคำไวพจน์



ร่วมแสดงความคิดเห็น