รอดปากเหยี่ยวปากกา
สํานวนไทย
หมายถึง พ้นอันตรายมาได้อย่างหวุดหวิด
ประเภทสำนวน
"รอดปากเหยี่ยวปากกา" จัดว่าเป็น สำนวนไทย เพราะว่า เป็นวลีเฉพาะที่มีความหมายเฉพาะ ไม่สามารถแปลความหมายตรงตัวได้ ต้องตีความเป็นพิเศษ สื่อถึงการหลุดพ้นจากอันตรายหนึ่งแล้วไปเจออีกอันตรายหนึ่ง
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สำนวนนี้มีที่มาจากการเปรียบเทียบกับสัตว์ที่รอดพ้นจากการตกเป็นเหยื่อของเหยี่ยว (นกล่าเหยื่อ) แล้วกลับต้องเผชิญกับอันตรายจากกา (นกอีกชนิดหนึ่งที่ก็ล่าเหยื่อเช่นกัน) สะท้อนสถานการณ์ที่คนเราพ้นจากปัญหาหนึ่งแล้ว แต่กลับต้องเผชิญกับปัญหาใหม่ที่อาจจะหนักหรือร้ายแรงพอๆ กัน
ตัวอย่างการใช้สำนวน "รอดปากเหยี่ยวปากกา" ในประโยค
- เขาเพิ่งหายจากโรคปอดบวมแล้วกลับเป็นไข้หวัดใหญ่อีก เรียกได้ว่ารอดปากเหยี่ยวปากกาเลยทีเดียว
- บริษัทนี้หนีพ้นจากวิกฤตการเงินมาได้ แต่กลับต้องเจอกับคู่แข่งรายใหม่ที่แย่งลูกค้าไป นับเป็นการรอดปากเหยี่ยวปากกาจริงๆ
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
