กระเชอก้นรั่ว
สํานวนไทย
หมายถึง สุรุ่ยสุร่าย ไม่รู้จักเก็บหอมรอมริบ ขาดการประหยัด
ประเภทสำนวน
"กระเชอก้นรั่ว" จัดว่าเป็น สำนวนไทย เพราะว่า เป็นวลีเฉพาะที่ไม่สามารถแปลความหมายตรงตัวได้ มีลักษณะเป็นการเปรียบเทียบให้เห็นภาพ แต่ต้องตีความเพื่อให้เข้าใจความหมายที่แท้จริง ไม่มีลักษณะเป็นคำสอนโดยตรงแบบสุภาษิต และไม่ใช่คำพังเพยเพราะไม่มีความหมายเชิงเปรียบเปรย
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สำนวนนี้มีที่มาจากกระเชอซึ่งเป็นภาชนะจักสานที่มีรูก้น เมื่อนำไปตักน้ำ น้ำจะไหลออกหมด ไม่สามารถเก็บกักน้ำไว้ได้ เปรียบเหมือนคนที่ไม่รู้จักเก็บออม ใช้เงินอย่างสุรุ่ยสุร่าย เงินไหลออกหมดเหมือนน้ำที่รั่วออกจากก้นกระเชอ
ตัวอย่างการใช้สำนวน "กระเชอก้นรั่ว" ในประโยค
- พ่อแม่หาเงินมาได้มากแค่ไหน แต่ลูกชายกลับใช้จ่ายเหมือนกระเชอก้นรั่ว ไม่เคยมีเงินเหลือเก็บเลย
- เธอเป็นคนกระเชอก้นรั่วเสียจริง ๆ เงินเดือนออกมาแค่สามวันก็หมดเกลี้ยงแล้ว
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
