คำไวพจน์หมวด สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ ครบทุกคำ พร้อมความหมาย
หมวดสัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ รวมคำไวพจน์ภาษาไทยเกี่ยวกับสัตว์ที่มนุษย์เลี้ยงและใช้ประโยชน์ ทั้งสัตว์เลี้ยงในบ้าน (สุนัข แมว) และปศุสัตว์ (ม้า วัว ควาย ไก่ หมู) กว่า 47 คำ เช่น อาชา สินธพ โค กระบือ วิฬาร์ กุกกุฏ สุกร พร้อมความหมายและตัวอย่างใช้ในวรรณคดี เหมาะสำหรับการแต่งกลอน อ่านวรรณคดี และเตรียมสอบ O-NET / GAT-PAT
คำไวพจน์หมวด สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ คือ กลุ่มคำในภาษาไทย ที่มีความหมายเหมือนหรือคล้ายกับชื่อ สัตว์เลี้ยงและปศุสัตว์ อันได้แก่ ม้า วัว ควาย สุนัข แมว ไก่ หมู กว่า 47 คำ มีต้นรากจากภาษา บาลี-สันสกฤต-เขมร ใช้ในวรรณคดี กลอนแปด กาพย์ และคำราชาศัพท์ พร้อมตัวอย่างจากมหาเวสสันดรชาดก พระอภัยมณี และนิราศคลาสสิก
สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ ในคำไวพจน์ — ภาพรวม
สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ หมายถึงสัตว์ที่มนุษย์เลี้ยงไว้เพื่อ เป็นเพื่อน (สุนัข แมว) หรือ ใช้แรงงาน-อาหาร (ม้า วัว ควาย ไก่ หมู) คำไวพจน์ในหมวดนี้ส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต ผ่านวรรณคดีและคำราชาศัพท์ เช่น อาชา · ดุรงค์ · โค · กระบือ · วิฬาร์ · กุกกุฏ · สุกร
คำไวพจน์ของสัตว์เลี้ยงในบ้าน (สุนัข-แมว)
สัตว์เลี้ยงในบ้านที่นิยมมากที่สุดคือ สุนัข และ แมว วรรณคดีไทยใช้คำพ้องของสองคำนี้บ่อยมาก โดยเฉพาะในนิราศและคำกาพย์
ตารางคำไวพจน์สัตว์เลี้ยงในบ้าน
คำไวพจน์ของปศุสัตว์ใหญ่ (วัว-ควาย-ม้า)
วัว ควาย และ ม้า เป็นปศุสัตว์หลัก ที่ใช้แรงงานในไร่นาและในวรรณคดีไทย คำพ้องส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต หลายคำพบในคำราชาศัพท์
ตารางคำไวพจน์ปศุสัตว์ใหญ่
| คำหลัก | คำไวพจน์ | การใช้ |
|---|---|---|
| ม้า | อาชา · อาชาไนย · อัศว · อัสดร · สินธพ · ดุรงค์ · พาชี · มโนมัย · แสะ · ไหย | มีคำพ้องมากที่สุดในหมวดนี้ — ใช้ในกลอนรัก กลอนศึก พิธี |
| วัว | โค · คาวี · พฤษภ · ฉลู · อุสภ · นนทิ · ฤษภ | โค = บาลี (ทั่วไป); ฉลู = ปีนักษัตร; นนทิ = วัวพระศิวะ |
| ควาย | กระบือ · กาสร · มหิงสา · มหิงส์ · มหิษ · ลุลาย · ทุย | กระบือ = ทั่วไป; มหิงสา = ควายป่าใหญ่ในคติฮินดู |
คำไวพจน์ของปศุสัตว์เล็ก (ไก่-หมู)
ไก่ และ หมู เป็นปศุสัตว์ที่เลี้ยงเพื่อ เป็นอาหาร และพบในวรรณคดีในฐานะตัวละครหรือเครื่องสังเวย คำพ้องของสองคำนี้ส่วนใหญ่มาจาก ภาษาบาลี-สันสกฤต
ตารางคำไวพจน์ปศุสัตว์เล็ก
คำไวพจน์สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ในวรรณคดีไทย
- มหาเวสสันดรชาดก (กัณฑ์มัทรี): "พระมัทรีกานต์เร่งฝีเท้าอาชา เร่งสินธพลำพังสำคัญใจ"
— ใช้ อาชา + สินธพ บรรยายม้าของพระมัทรี - พระอภัยมณี (สุนทรภู่): "กระบือเถื่อนเดินดุ่มดุ่มดุ่ม บ้างก็คุ้มขังโคโง่ง่าวเลี้ยง"
— ใช้ กระบือ และ โค ในบทเดียวกัน - นิราศพระบาท (สุนทรภู่): "เห็นวิฬาร์นั่งหมอบทอดทบทอด กับศุนักขดยอดเย้ยยาน"
— ใช้ วิฬาร์ (แมว) + ศุนัก (สุนัข) บรรยายฉากบ้าน - กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน (รัชกาลที่ 2): "สุกรโสรจสรงรสปรุงรู้ กุกกุฏขันคูคู่กรุ่นไฟ"
— ใช้ สุกร + กุกกุฏ บรรยายเครื่องคาว - ลิลิตพระลอ: "ทรงมโนมัยเผ่นผยอง พาชียุทธยลศึก"
— ใช้ มโนมัย + พาชี บรรยายม้าศึกของพระลอ
วิธีใช้คำไวพจน์สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ในกลอน
คำไวพจน์ในหมวดนี้ไม่ใช่แค่คำพ้องธรรมดา แต่ มีระดับการใช้ ที่ต่างกันตามบริบท เลือกคำให้ตรงน้ำหนักของบทเสมอ
- ใช้ตามจำนวนพยางค์ — "ม้า" (1) → "อาชา" (2) → "อาชาไนย" (3)
- ใช้ตามสถานะทางวรรณกรรม — บทรัก-บทบรรยายความงามใช้ สินธพ พาชี อาชาไนย, บทกลอนชาวบ้านใช้ ม้า
- ใช้สลับเพื่อเลี่ยงการซ้ำ — "โค" บรรทัดแรก → "คาวี" หรือ "พฤษภ" บรรทัดต่อมา
- เลือกตามที่มาภาษา — กลอนสันสกฤตใช้ อัศว มหิงสา วราหะ กุกกุฏ กลอนไทยทั่วไปใช้ ม้า ควาย หมู ไก่
- คำราชาศัพท์ — "ม้า" → พระที่นั่ง หรือ อัศวราช
หมวดสัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ แตกต่างจากหมวดสัตว์ป่าอย่างไร?
หมวด สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ และ สัตว์ป่า-สัตว์น้ำ ดูเหมือนจะมีคำซ้ำกัน (เช่น "ม้า" หรือ "ช้าง") แต่บริบทการใช้ต่างกัน
| มิติ | สัตว์เลี้ยง-ปศุสัตว์ | สัตว์ป่า-สัตว์น้ำ |
|---|---|---|
| นิยาม | มนุษย์เลี้ยง / ใช้แรงงาน-อาหาร | อยู่ในธรรมชาติ / ป่าหรือน้ำ |
| หัวเรื่องหลัก | ม้า วัว ควาย สุนัข แมว ไก่ หมู | ช้าง เสือ ลิง นก ปลา งู |
| วรรณคดีที่พบ | มหาเวสสันดร, นิราศ, กาพย์เห่ | พระอภัยมณี, รามเกียรติ์, อิเหนา |
| คำราชาศัพท์ | พระที่นั่ง (ม้าทรง), พระเสวย (เนื้อโค) | พระกุญชร (ช้าง), พระโสภา (นก) |
| การใช้ในกลอน | บรรยายชีวิตประจำวัน, พิธีเลี้ยงสัตว์ | บรรยายการเดินป่า, การล่า, ความน่ากลัว |
| ตัวอย่างคำพ้อง | อาชา (ม้า), โค (วัว), สุกร (หมู) | กุญชร (ช้าง), พยัคฆ์ (เสือ), ภุชงค์ (งู) |
หมวดที่เกี่ยวข้อง: 🐅 สัตว์ป่า-สัตว์น้ำ · ✨ ความสวย-ความงาม-กลิ่น · ☁️ ท้องฟ้า
กลับสู่ภาพรวม: 🏠 Hub คำไวพจน์ · 📑 รายชื่อ ก-ฮ ครบทุกคำ