ค้นเจอ 56 รายการ

ภาษาอีสานที่เกี่ยวข้องกับ "วิรตา"

คลิกที่แต่ละคำเพื่อดูรายละเอียด

อกรรมกิริยา

กิริยาที่ไม่ต้องมีกรรมรับ เช่น ยืน เดิน นั่ง นอน (ส.).

อะ - กำ - กิ - ริ - ยา

งักงัก

อาการหนาวสั่นจนขากรรไกรกระทบกัน เรียก สั่นงักงัก.

งัก - งัก

หัวแต่ตื่น,หัวตาตื่น

เพิ่งตื่น

วิภู

ผู้ครอง พระเจ้าแผ่นดิน (ป.ส.).

วิ-พู

สมถกรรมฐาน

อุบายสงบใจ ใจที่มีราคะความกำหนัด โทสะความประทุษร้ายและโมหะความลุ่มหลง กิเลสสามตัวนี้ทำให้ใจวุ่นวาย ไม่สงบ ถ้าอยากให้สงบต้องเอาสมถกรรมฐานมาข่มไว้ การเจริญธรรมอย่างนี้เรียก เจริญสมถกรรมฐาน.

สะ - มะ - ถะ - กำ - มะ - ถาน

ฮักปานแตงแพงปานตา

รักมาก หวงมาก สำนวนนี้มีความหมายใกล้เคียงกับสำนวนไทยที่ว่า ยุงไม่ให้ไต่ไรไม่ให้ตอม หรือ แก้วตาดวงใจ ถ้าแปลตรงตัวจะแปลได้ว่า รักเหมือนแตง หวงแหนเหมือนดวงตา

ฮัก-ปาน-แตง-แพง-ปาน-ตา

กระต่า

ตระกร้าใส่ของต่างๆ

กระ - ตา

ตากบ

ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง เรียก ต้นตากบ ต้นตะขบ ก็ว่า.

ตา - กบ

ตาย้าน

น่ากลัว

ตา - ย้าน

ญัตติจตุตถกรรม

คือการเผเดียงสงฆ์ครั้งหนึ่ง และขอความยินยอมจากสงฆ์อีก 3 ครั้ง เช่น การอุปสมบท เมื่อสวดครบญัตติ 4 ครั้ง ไม่มีใครคัดค้านการบวชนั้นก็ถือว่าเป็นอันสมบูรณ์ทุกประการ นี่เรียก ญัตติจตุถกรรม.

ยัด - ติ - จะ - ตุ - ถะ - กำ

เป็นต๋าขี้เดียด

น่าเกลียด น่าขยะแขยง

เป็น - ตา - ขี้ - เดียด

วิปัสสนากรรมฐาน

อุบายเรืองปัญญาเมื่อเจริญสมถกรรมฐานแล้ว กิเลส ๓ จะลดน้อยถอยลง แต่ก็ไม่หมดสิ้นไปจากใจ ต้องเจริญวิปัสสนากรรมฐานต่ออีก คือ ยกขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ อินทรีย์ ๒๒ อริยสัจ ๔ ปฎิจจสมุปบาท ๑๒ ขึ้นมาพิจารณาอีก จนให้เห็นขันธ์ ๕ เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เกิดนิพพิทาความเบื่อหน่าย วิราคะหายความกำหนัด วิมุตติความหลุดพ้น วิสุทธิความหมดจดกายและจิต ถึงที่สุดแห่งทุกข์ คือ พระนิพพาน กิเลส ๓ คือ ราคะ โทสะ และโมหะไม่เกิดอีก.

วิ - ปัด - สะ - นา - กำ


 ภาษาอีสาน จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ