ภาษาอีสาน - หมวด อ

(หน้า 1/2)

  • อกรรมกิริยา

    แปลว่า
    กิริยาที่ไม่ต้องมีกรรมรับ เช่น ยืน เดิน นั่ง นอน (ส.).
    คำอ่าน
    อะ - กำ - กิ - ริ - ยา

    999+
    views

  • อกุศลกรรม

    แปลว่า
    ความชั่วร้าย โทษ บาป (ป. อกุสลกมฺม).
    คำอ่าน
    อะ - กุ - สน - ละ - กำ

    793
    views

  • อกุศลกรรมบถ

    แปลว่า
    ทางแห่งความชั่ว ทางบาป มี ๑๐ อย่าง คือ เกิดแต่กาย เรียก กายทุจริต ๓ ได้แก่ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม เกิดแต่วาจา เรียก วจีทุจริต ๔ ได้แก่พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ เกิดแต่ใจ เรียก มโนทุจริต ๓ ได้แก่โลภอยากได้ของคนอื่น ปองร้ายเขา เห็นผิดจากคลองธรรม เรียก อกุศลกรรมบถ (ป. ส.).
    คำอ่าน
    อะ - กุ - สน - ละ - กำ - มะ - บด

    999+
    views

  • อนันตริยกรรม

    แปลว่า
    กรรมที่มีโทษหนักที่สุด ห้ามสวรรค์ห้ามนิพพาน ตกนรกหมกไหม้หาระหว่างมิได้ อนันตริยกรรมมี ๕ อย่าง คือ ฆ่าพ่อ ฆ่าแม่ ฆ่าพระอรหันต์ ทำสงฆ์ให้แตกจากกัน ทำโลหิตุบาท (ป.).
    คำอ่าน
    อะ - นัน - ตะ - ริ - ยะ - กำ

    999+
    views

  • อนิจกรรม

    แปลว่า
    ความตาย พระยาพานทองตายใช้ว่า ถึงอนิจกรรม.
    คำอ่าน
    อะ - นิด - จะ - กำ

    999+
    views

  • อนุกรรมการ

    แปลว่า
    กรรมการน้อย กรรมการใหญ่เรียกกรรมการ ในกรณีที่จำต้องมีกรรมการสองระดับ ระดับแรกเรียก กรรมการ ระดับสอง เรียก อนุกรรมการ.
    คำอ่าน
    อะ - นุ - กำ - มะ - กาน

    651
    views

  • อสัญกรรม

    แปลว่า
    ความตาย ข้าราชการชั้นเจ้าพระยาตาย ใช้ว่า ถึงแก่อสัญกรรม (ราชา).
    คำอ่าน
    อะ - สัน - ยะ - กไ

    999+
    views

  • อสุภกรรมฐาน

    แปลว่า
    กรรมฐานที่ยึดเอาซากศพเป็นอารมณ์ เพื่อพิจารณาให้เห็นความไม่งาม ความไม่เที่ยงแท้ของสังขารเป็นอารมณ์ (ป.).
    คำอ่าน
    อะ - สุ - พะ - กำ - มะ - ถาน

    802
    views

  • ออกกรรม

    แปลว่า
    การที่ภิกษุต้องอาบัติหนักแล้วไม่เข้ากรรม เรียก ออกกรรม จะร่วมอุโบสถสังฆกรรมกับภิกษุผู้บริสุทธิ์ไม่ได้ ต้องเข้ากรรมเสียก่อน การเข้ากรรมคือ เข้าปริวาส คือการอยู่ในขอบเขตจำกัด ปกปิดอาบัติไว้กี่วันต้องอยู่ปริวาสให้ครบเท่ากับวันที่ปกปิดไว้ เมื่ออยู่ปริวาสครบแล้ว ต้องเข้ามานัตอีก ๖ วัน ต่อจากนั้นพระสงฆ์จะสวดอัพภาน คือสวดรับรองว่าเป็นผู้บริสุทธิ์แล้ว ร่วมอุโบสถร่วมสังฆกรรมกับพระสงฆ์ได้ ธรรมเนียมอีสานมีประเพณีเข้ากรรมอยู่ด้วย เป็นประเพณีที่ต้องทำในระหว่างเดือนอ้าย เรียก ประเพณีเข้ากรรม ทั้งนี้เพื่อเปิดโอกาสให้พระสงฆ์ที่ทำผิดพระพุทธบัญญัติมีโอกาสแก้ตัวได้.
    คำอ่าน
    ออก - กำ

    999+
    views

  • ออกกรรม (ญ)

    แปลว่า
    การที่หญิงอยู่ไฟครบกำหนดแล้วออก เรียก ออกกรรม หญิงสาวอีสานที่มีลูกครบกำหนด เมื่อออกลูกแล้วต้องอยู่ไฟ สำหรับท้องสาวอยู่ไฟครบสิบห้าวัน ท้องคนต่อไปอยู่สิบวันหรือเจ็ดวันก็ได้ เมื่อครบกำหนดแล้วก็ทำพิธีออกจากไฟ เรียก ออกกรรม.
    คำอ่าน
    ออก - กำ

    980
    views

  • อัตวินิบาตกรรม

    แปลว่า
    การฆ่าตัวตาย.
    คำอ่าน
    อัด - วิ - นิ - บาด - กำ

    558
    views

  • อาชญากรรม

    แปลว่า
    การกระทำความผิดทางอาญา (ส.).
    คำอ่าน
    อาด - ชะ - ยา - กำ

    683
    views

  • อาพิล

    แปลว่า
    ขุ่นมัว เศร้าหมอง อาวิล (ป. ส. อาวิล).
    คำอ่าน
    อาพิล

    391
    views

  • อาว

    แปลว่า
    น้องชายของพ่อ เรียก อาว อย่างว่า ขอให้อาได้เห็นหน้าอาวยามน้อย (สังข์) เขาพี่น้องเนืองสู้ช่อยอาว (ฮุ่ง). อาว แปลว่า น้องชายของพ่อ ส่วนน้องสาวของพ่อ เรียกว่า อา เหมือนในภาษาไทยกลาง
    คำอ่าน
    อาว

    999+
    views

  • อีจู้

    แปลว่า
    เครื่องมือดักปลาไหล มีลักษณะคล้ายแจกัน มีไส้ในสำหรับใส่เหยื่อทำจากไม้ไผ่สานมีรูปร่างสวยงาม ใช้สำหรับดักปลาไหลโดยเฉพาะ กู้อีจู้, สุ่มดักปลาไหล, ตุ้มใส่ปลาไหล, ไซดักปลาไหล, ลัน ก็เรียก
    คำอ่าน
    อี-จู้

    999+
    views

  • อีหลี

    แปลว่า
    จริงๆ
    คำอ่าน
    อี - หลี

    999+
    views

  • อีเกิ้ง

    แปลว่า
    ดวงจันทร์
    คำอ่าน
    อี-เกิ้ง

    999+
    views

  • อีแปะ

    แปลว่า
    ชื่อเงินตราโบราณชนิดหนึ่ง เรียก เงินอีแปะ.
    คำอ่าน
    อีแปะ

    488
    views

  • อีโตน

    แปลว่า
    (กริยา) สงสาร รู้สึกเห็นใจในความเดือดร้อนหรือความทุกข์ของผู้อื่น, รู้สึกห่วงใยด้วยความเมตตากรุณา, เช่น เห็นเด็ก ๆ อดอยากก็รู้สึกสงสาร เห็นเขาประสบอัคคีภัยแล้วสงสาร.
    คำอ่าน
    อี-โตน

    965
    views

  • อึ่งเป๊าะ

    แปลว่า
    ชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่ง เรียก ต้นอึ่งเป๊าะ.
    คำอ่าน
    อึ่งเป๊าะ

    233
    views