ค้นเจอ 54 รายการ

คำบาลีและสันสกฤตที่เกี่ยวข้องกับ "*ยก*"

คลิกที่แต่ละคำเพื่อดูรายละเอียด

โคตรภู (โคด-ตฺระ-พู)

โคตฺรภู

โคตฺรภู

บุคคลผู้ตั้งอยู่ในญาณซึ่งเป็นลำดับอริยมรรค คือกำลังก้าวล่วงพ้นความเป็นปุถุชน เข้าสู่ความเป็นอริยะ = โคตรภูบุคคล; ภิกษุสงฆ์ที่ไม่เคร่งครัดในศาสนา มีวัตรปฎิบัติห่างจากธรรมวินัย แต่ยังมีเครื่องแสดงเพศภาวะอยู่ เช่น ผ้าเหลืองพันคอ (กาสาวกณฺฐา) เป็นต้น ถือตนว่ายังเป็นภิกษุสงฆ์อยู่ เรียกว่า โคตรภูสงฆ์/โคตรภูภิกษุ, สงฆ์ในระยะหัวต่อจะสิ้นศาสนา

จัตวา

จตุ

จตุ

(ไทย) [จตุ เอา อุ เป็น วฺ เป็น จตฺวา] สี่, เดิมใช้เรียกข้าราชการที่มีลำดับชั้นต่ำกว่าชั้นตรี ว่า ชั้นจัตวา, เครื่องหมายวรรณยุกต์รูป ""+""

ฉันทามติ

ฉนฺท+มติ

ฉนฺทสฺ+มติ

(ไทย บัญญัติ) คำนี้ไม่มีในพจนานุกรม, และหากจะใช้ ควรเขียนว่า ฉันทมติ แปลตามศัพท์ว่า ความเห็น(ที่เกิดจาก)ความพอใจ(ร่วมกัน), ความเห็นร่วมกันด้วยความพอใจ. เข้าใจว่าบัญญัติขึ้นให้ตรงกับคำว่า consensus ที่หมายถึง ความคิดเห็นของส่วนใหญ่ (ที่สอดคล้องกันลงรอยกัน), มติมหาชน. = ฉันทานุมัติ (ฉันท+อนุ+มติ)

ชี

ชี

นักบวช เช่น ชีปะขาว (กร่อนมาจาก ชีผ้าขาว); คำเรียกหญิงที่นุ่งขาวห่มขาว โกนคิ้วโกนผม ถือศีล, แม่ชี ก็เรียก. สันสกฤต ใช้พูดต้นนาม เป็นเครื่องหมายแห่งความยกย่อง.

ญาติธรรม

ญาติ+ธมฺม

ชฺญาต+ธรฺม

ญาติธรรม (ยา-ติ-ทำ) ธรรมของญาติ(ที่พึงปฏิบัติต่อกัน) แปลจากหลังไปหน้า. (ไทย) ญาติธรรม (ยาด-ทำ) บุคคลที่ถือเป็นญาติทางธรรม. แปลจากหน้าไปหลัง (ไม่ควรอ่านว่า ยาด-ติ-ทำ เพราะจะกลายเป็นศัพท์สมาส ยกเว้น ญาติพี่น้อง (ยาด-ติ-พี่น้อง เพราะเป็นภาษาปาก)

ตุ๊

สาธุ

สาธุ

(ไทย) คำสำหรับเรียกพระภิกษุ ทางภาคเหนือ กร่อนมาจาก สาธุ

เถน

เถน

เสฺตน

ลัก, ขโมย; สมัยก่อน คนไทยใช้เป็นคำอุทาน/ด่า เช่น ไอ้เถน!.

ทรพิษ

ทุร+วิส

ทุสฺ+วิษ

""พิษชั่ว"", ชื่อโรคระบาด มักขึ้นตามตัว เป็นเม็ดเล็กๆ ดาษทั่วไป เรียกว่า ไข้ทรพิษ, ฝีดาษ ก็ว่า.

บัญชี

ปญฺชิ

สมุดบันทึกรายการ

โบสถ์

อุโปสถ

อุปวสถ, อุโปษธ

(ไทย) อุโบสถ (ตัดพยางค์หน้าออก) สถานที่สงฆ์ใช้ประชุมทำสังฆกรรม เช่น สวดพระปาติโมกข์ อุปสมบท มีสีมาเป็นเครื่องบอกเขต, อนุโลมเรียกสถานที่ประกอบพิธีกรรมของศาสนาอื่นว่า โบสถ์ เช่น โบสถ์พราหมณ์ โบสถ์คริสต์.

ประพฤติ

ปวุตฺติ

ปฺรวฺฤตฺติ

ความเป็นไปอันเกี่ยวด้วยการกระทำหรือปฏิบัติตน, เหตุต้นเค้า. ปฏิบัติ

ปรัตยักษ์

ปจฺจกฺข

ปฺรตฺยกฺษ

ประจักษ์ ""เห็นกับตา""


 คำบาลีและสันสกฤตที่ไทยนำมาใช้ จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ