คำไวพจน์ แม่น้ำ มีอะไรบ้าง พร้อมความหมายและที่มา
คำไวพจน์ แม่น้ำ คือคำที่ใช้เรียกแทน "แม่น้ำ" หรือ "ลำน้ำ" ในงานร้อยกรองและวรรณคดีไทย ส่วนใหญ่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต เช่น นที สินธุ ชลาลัย สายชล และ ชลาสินธุ์ การรู้คำไวพจน์เหล่านี้ช่วยให้แต่งกลอนและทำข้อสอบภาษาไทยได้สละสลวยขึ้น
คำไวพจน์ แม่น้ำ มีอะไรบ้าง
คำพ้องความหมายของ "แม่น้ำ" ที่พบในวรรณคดีและบทประพันธ์ไทย มีดังนี้ พร้อมความหมายและที่มาของแต่ละคำ
| คำไวพจน์ | ความหมาย | ที่มาและหมายเหตุ |
|---|---|---|
| นที | แม่น้ำ | บาลี (คำแบบ) อ่านว่า นะ-ที |
| สินธุ / สินธุ์ | ลำน้ำ, แม่น้ำ, สายน้ำ | บาลี-สันสกฤต; เดิมเป็นชื่อแม่น้ำสำคัญในชมพูทวีป |
| ชลาลัย | แม่น้ำ, ทะเล | ชล + อาลย = ที่อยู่ของน้ำ |
| ชลาสินธุ์ | แม่น้ำ, ห้วงน้ำ | เช่น ปีกข้ามชลาสินธุ์ (กากี) |
| สายชล | สายน้ำ | ชล = น้ำ |
| สายนที | แม่น้ำ | บาลี (คำแบบ) |
| ชโลทร | แม่น้ำ, ห้วงน้ำ | ชล + อุทร อ่านว่า ชะ-โล-ทอน |
| สทิง | แม่น้ำ | ภาษาเขมร (คลอง) ใช้ว่า จทึง ชทึง ก็มี |
| แคว | ลำน้ำสาขาที่ไหลรวมกับแม่น้ำใหญ่ | เช่น แควน้อย แควใหญ่ |
| ลำน้ำ | ทางน้ำ, สายน้ำ | คำไทย |
ข้อควรระวัง: "ทะเล" และ "มหาสมุทร" ไม่ใช่คำไวพจน์ของ แม่น้ำ เพราะเป็นห้วงน้ำเค็มขนาดใหญ่ คนละชนิดกับแม่น้ำซึ่งเป็นลำน้ำจืด สองคำนี้เป็นคำไวพจน์ของ "ทะเล" ส่วนคำไวพจน์ของแม่น้ำที่ถูกต้องคือ นที สินธุ ชลาลัย สายชล เป็นต้น
แม่น้ำ หมายถึงอะไร ตามพจนานุกรมราชบัณฑิตยสภา
น. ลำน้ำใหญ่ซึ่งเป็นที่รวมของลำธารทั้งปวง
พจนานุกรมราชบัณฑิตยสภา
คำไวพจน์ แม่น้ำ ในวรรณคดีไทย
คำไวพจน์ของแม่น้ำปรากฏในวรรณคดีไทยหลายเรื่อง ตัวอย่างเช่น
"กวักกวัดปีกข้ามชลาสินธุ์"
บทละครเรื่องกากี
คำว่า ชลาสินธุ์ ในบทนี้หมายถึงแม่น้ำหรือห้วงน้ำกว้าง
"เหาะข้ามสินธุ์ไปยังขุนยุคุนธร"
สมบัติอมรินทร์คำกลอน
สินธุ์ ในที่นี้หมายถึงแม่น้ำหรือสายน้ำ
ตัวอย่างการใช้คำไวพจน์ แม่น้ำ แต่งประโยคและกลอน
การนำคำไวพจน์มาใช้แทนคำว่า "แม่น้ำ" ช่วยให้งานเขียนสละสลวยและหลีกเลี่ยงการใช้คำซ้ำ ตัวอย่างเช่น
- เรือน้อยล่องไปตามนทียามอรุณ (นที = แม่น้ำ)
- สายชลไหลรินสู่ทะเลกว้าง (สายชล = สายน้ำ)
- ข้ามชลาลัยไปสู่ฝั่งฟากโพ้น (ชลาลัย = แม่น้ำ)
เคล็ดลับการเลือกใช้คือดูจำนวนพยางค์และเสียงสัมผัส เช่น ต้องการ 2 พยางค์ใช้ "นที" ต้องการ 3 พยางค์ใช้ "ชลาลัย" หรือ "ชโลทร"
คำไวพจน์ธรรมชาติอื่นที่เกี่ยวข้อง
เรียนรู้คำไวพจน์ในกลุ่มน้ำและธรรมชาติเพิ่มเติม เพื่อนำไปใช้แต่งกลอนและทำข้อสอบ
คำที่เกี่ยวข้อง: น้ำ (คงคา นที วารี) · ภูเขา (บรรพต คีรี) · แผ่นดิน (ธรณี พสุธา)
กลับสู่ภาพรวม: 🏠 รวมคำไวพจน์ทั้งหมด · 💧 หมวดน้ำ-สายน้ำ