อักษรย่อหน่วยวัดภาษาไทย · น้ำหนัก ความยาว พื้นที่ ปริมาตร เวลา
อักษรย่อหน่วยวัดคือรูปย่อที่ใช้แทนหน่วยวัดน้ำหนัก ความยาว พื้นที่ ปริมาตร เวลา และเงินตรา ในเอกสารราชการ การคำนวณ ป้ายผลิตภัณฑ์ และการอ้างอิงทั่วไป · หน้านี้รวมหน่วยวัดทั้งระบบ SI สากล (กิโลกรัม-เมตร-ลิตร) และหน่วยวัดไทยดั้งเดิม (ไร่ งาน ตารางวา ศอก วา) · จัด 6 หมวด: น้ำหนัก · ความยาว · พื้นที่ · ปริมาตร · เวลา · เงินตรา · พร้อมการแปลงและวิธีใช้ในเอกสารราชการ · อ้างอิงตามแนวทางสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)และสำนักงานราชบัณฑิตยสภา
ดูตารางทุกหมวดได้ที่ ตารางครบ ก-ฮ · เรียงตามความนิยมที่ TOP 100 อักษรย่อยอดนิยม · หรือกลับไปที่ หน้าหลักอักษรย่อ
⚖️ หมวด 1 · อักษรย่อหน่วยวัดน้ำหนัก (มวล)
หน่วยวัดน้ำหนักใช้ระบบ SI สากล (กิโลกรัม กรัม) · ไทยใช้ ก.ก. (กิโลกรัม) เป็นหน่วยพื้นฐาน · ระดับเล็กลงคือ ก. (กรัม · 1 ก.ก. = 1,000 ก.) และ มก. (มิลลิกรัม · 1 ก. = 1,000 มก.) · ระดับใหญ่ขึ้นใช้ ตัน (1 ตัน = 1,000 ก.ก.) · หน่วยไทยดั้งเดิม "ขีด" (100 ก.) ยังใช้ในการขายอาหารตลาด-เนื้อสัตว์
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| ก.ก. / กก. | กิโลกรัม (kilogram · kg) | 1 ก.ก. = 1,000 ก. = 2.2046 ปอนด์ |
| ก. | กรัม (gram · g) | 1 ก. = 1,000 มก. = 0.001 ก.ก. |
| มก. | มิลลิกรัม (milligram · mg) | 1 มก. = 0.001 ก. = 0.000001 ก.ก. |
| ไมโครกรัม / mcg | ไมโครกรัม (microgram · μg · mcg) | 1 มคก. = 0.001 มก. = 0.000001 ก. |
| ตัน | ตัน (metric ton · t · ใช้คำเต็ม ไม่นิยมย่อ) | 1 ตัน = 1,000 ก.ก. = 1,000,000 ก. |
| ขีด | ขีด (100 กรัม · หน่วยไทยตลาด) | 1 ขีด = 100 ก. = 0.1 ก.ก. · 10 ขีด = 1 ก.ก. |
| ชั่ง | ชั่ง (หน่วยไทยโบราณ · 1 ชั่ง = 1.2 ก.ก.) | 1 ชั่ง = 20 ตำลึง = 1.2 ก.ก. · ใช้ในเอกสารเก่า |
| บาท (น้ำหนักทอง) | บาท (หน่วยน้ำหนักทองคำ · 15.244 ก.) | 1 บาท = 4 สลึง = 15.244 ก. · ใช้ในวงการทองคำ |
📏 หมวด 2 · อักษรย่อหน่วยวัดความยาว
หน่วยวัดความยาวใช้ระบบ SI สากล (เมตร) เป็นพื้นฐาน · ไทยใช้ ม. (เมตร · 1 ม. = 100 ซม.) · ระดับใหญ่ขึ้นใช้ กม. (กิโลเมตร · 1 กม. = 1,000 ม.) · ระดับเล็กลงใช้ ซม. (เซนติเมตร) · มม. (มิลลิเมตร) · หน่วยอังกฤษ นิ้ว ฟุต หลา ไมล์ ยังใช้ในวงการก่อสร้าง-อุตสาหกรรม · หน่วยไทยดั้งเดิม วา ศอก คืบ พบในเอกสารที่ดินเก่า
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| กม. | กิโลเมตร (kilometer · km) | 1 กม. = 1,000 ม. = 0.621 ไมล์ |
| ม. | เมตร (meter · m) | 1 ม. = 100 ซม. = 1,000 มม. = 3.28 ฟุต |
| ซม. | เซนติเมตร (centimeter · cm) | 1 ซม. = 10 มม. = 0.01 ม. = 0.394 นิ้ว |
| มม. | มิลลิเมตร (millimeter · mm) | 1 มม. = 0.1 ซม. = 0.001 ม. |
| นม. | นาโนเมตร (nanometer · nm · ใช้ในวิทยาศาสตร์) | 1 นม. = 0.000000001 ม. = 10⁻⁹ ม. |
| นิ้ว | นิ้ว (inch · in · ใช้คำเต็ม) | 1 นิ้ว = 2.54 ซม. = 25.4 มม. |
| ฟุต | ฟุต (foot · ft · ใช้คำเต็ม) | 1 ฟุต = 12 นิ้ว = 30.48 ซม. = 0.3048 ม. |
| หลา | หลา (yard · yd · ใช้คำเต็ม) | 1 หลา = 3 ฟุต = 91.44 ซม. = 0.9144 ม. |
| ไมล์ | ไมล์ (mile · mi · ใช้คำเต็ม) | 1 ไมล์ = 1.609 กม. = 1,609 ม. |
| วา | วา (หน่วยไทยโบราณ · 1 วา = 2 ม.) | 1 วา = 4 ศอก = 2 ม. · ใช้วัดที่ดินและงานก่อสร้าง |
| ศอก | ศอก (หน่วยไทยโบราณ · 1 ศอก = 50 ซม.) | 1 ศอก = 2 คืบ = 0.5 ม. · ความยาวจากข้อศอกถึงปลายนิ้ว |
📐 หมวด 3 · อักษรย่อหน่วยวัดพื้นที่
หน่วยวัดพื้นที่ใช้รูปแบบ "ตร." (ตาราง) นำหน้าหน่วยความยาว · เช่น ตร.ม. (ตารางเมตร · 1 ม. × 1 ม.) · ตร.กม. (ตารางกิโลเมตร) · ตร.ว. (ตารางวา · 4 ตร.ม.) · ไทยใช้หน่วย ไร่ และ งาน เป็นหลักในเอกสารที่ดิน · 1 ไร่ = 4 งาน = 400 ตร.ว. = 1,600 ตร.ม. (พื้นที่ประมาณสนามฟุตบอลครึ่งสนาม)
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| ตร.ม. | ตารางเมตร (square meter · m²) | 1 ตร.ม. = 1 ม. × 1 ม. = 10,000 ตร.ซม. |
| ตร.กม. | ตารางกิโลเมตร (square kilometer · km²) | 1 ตร.กม. = 1,000,000 ตร.ม. = 625 ไร่ |
| ตร.ซม. | ตารางเซนติเมตร (square centimeter · cm²) | 1 ตร.ซม. = 0.0001 ตร.ม. = 100 ตร.มม. |
| ตร.ว. | ตารางวา (หน่วยไทย · 4 ตร.ม.) | 1 ตร.ว. = 4 ตร.ม. · 100 ตร.ว. = 1 งาน |
| ไร่ | ไร่ (หน่วยที่ดินไทยมาตรฐาน) | 1 ไร่ = 4 งาน = 400 ตร.ว. = 1,600 ตร.ม. = 0.16 เฮกตาร์ |
| งาน | งาน (หน่วยที่ดินไทย · 1 งาน = 100 ตร.ว.) | 1 งาน = 100 ตร.ว. = 400 ตร.ม. = 0.25 ไร่ |
| ตร.ฟุต | ตารางฟุต (square foot · ft²) | 1 ตร.ฟุต = 0.0929 ตร.ม. = 144 ตร.นิ้ว |
| ตร.นิ้ว | ตารางนิ้ว (square inch · in²) | 1 ตร.นิ้ว = 6.452 ตร.ซม. = 0.000645 ตร.ม. |
🧪 หมวด 4 · อักษรย่อหน่วยวัดปริมาตร
หน่วยวัดปริมาตรของแข็งใช้รูปแบบ "ลบ." (ลูกบาศก์) นำหน้าหน่วยความยาว · เช่น ลบ.ม. (ลูกบาศก์เมตร · 1 ม. × 1 ม. × 1 ม.) · ปริมาตรของเหลวใช้หน่วย ล. (ลิตร) เป็นหลัก · 1 ล. = 1,000 มล. (มิลลิลิตร) = 1,000 ซีซี (ซม.³) · ใช้ในใบสั่งยา การปรุงอาหาร เครื่องดื่ม น้ำมัน และสารเคมี
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| ลบ.ม. | ลูกบาศก์เมตร (cubic meter · m³) | 1 ลบ.ม. = 1,000 ล. = 1,000,000 ซีซี |
| ลบ.ซม. / ซีซี | ลูกบาศก์เซนติเมตร (cubic centimeter · cc · cm³) | 1 ซีซี = 1 มล. = 0.001 ล. · ใช้ในใบสั่งยา |
| ลบ.ฟ. | ลูกบาศก์ฟุต (cubic foot · ft³) | 1 ลบ.ฟ. = 0.0283 ลบ.ม. = 28.32 ล. |
| ล. | ลิตร (liter · L · หน่วยปริมาตรของเหลว) | 1 ล. = 1,000 มล. = 1,000 ซีซี = 0.001 ลบ.ม. |
| มล. | มิลลิลิตร (milliliter · ml) | 1 มล. = 1 ซีซี = 0.001 ล. |
| แกลลอน | แกลลอน (gallon · gal · ใช้คำเต็ม) | 1 แกลลอน US = 3.785 ล. · 1 แกลลอน UK = 4.546 ล. |
⏰ หมวด 5 · อักษรย่อหน่วยวัดเวลา
หน่วยวัดเวลาในเอกสารทั่วไปใช้คำเต็มเป็นหลัก (นาที วินาที ปี เดือน) · ที่มีอักษรย่อนิยมคือ น. (นาฬิกา · ระบบ 24 ชั่วโมง) และ ชม. (ชั่วโมง · ใช้ในงานคำนวณ) · ดูปฏิทินและเดือนละเอียดที่ หมวดเดือน-ปี
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| น. | นาฬิกา (o'clock · ระบบ 24 ชั่วโมง) | เช่น "14.30 น." = 14 นาฬิกา 30 นาที (บ่าย 2 ครึ่ง) |
| ชม. | ชั่วโมง (hour · hr) | 1 ชม. = 60 นาที = 3,600 วินาที |
| นาที / น.ที. | นาที (minute · min · นิยมใช้คำเต็ม) | 1 นาที = 60 วินาที = 1/60 ชม. |
| วินาที / วิ. | วินาที (second · s · sec) | 1 วินาที = 1/60 นาที = 1/3,600 ชม. |
| มิลลิวินาที / มสว. | มิลลิวินาที (millisecond · ms · ใช้ในวิทยาศาสตร์-คอมพิวเตอร์) | 1 มสว. = 0.001 วินาที |
💰 หมวด 6 · อักษรย่อหน่วยเงินตราไทย
เงินบาทไทยใช้สัญลักษณ์ ฿ หรือ บ. ในเอกสาร · มีหน่วยย่อย สตางค์ (สต.) · 1 บาท = 100 สตางค์ · ปัจจุบันเหรียญสตางค์ที่ใช้มี 25 สต. และ 50 สต. · ในเอกสารทั่วไปนิยมเขียนเป็นทศนิยม เช่น "1,000.50 บาท" หรือ "1,000.50 บ."
| คำย่อ | ย่อมาจาก | การแปลง |
|---|---|---|
| บ. / ฿ | บาท (Thai Baht · THB · หน่วยเงินไทย) | 1 บาท = 100 สตางค์ |
| สต. | สตางค์ (satang · หน่วยย่อยของบาท) | 1 สต. = 0.01 บาท · เหรียญที่ใช้: 25 สต., 50 สต. |
| สลึง | สลึง (หน่วยไทยโบราณ · 1 สลึง = 25 สตางค์) | 4 สลึง = 1 บาท · ปัจจุบันใช้คำเก่าไม่นิยมในเอกสาร |
| เฟื้อง | เฟื้อง (หน่วยไทยโบราณ · 1 เฟื้อง = 12.5 สตางค์) | 2 เฟื้อง = 1 สลึง · 8 เฟื้อง = 1 บาท · เลิกใช้แล้ว |
📌 วิธีใช้อักษรย่อหน่วยวัดในเอกสาร
การเขียนหน่วยวัดในเอกสารราชการและงานวิทยาศาสตร์ ปฏิบัติตามแนวทางสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.):
- เว้นวรรคระหว่างตัวเลขกับหน่วยวัด: "10 ก.ก." (ไม่ใช่ "10ก.ก." ติดกัน) · "5.5 ม." (ไม่ใช่ "5.5ม.")
- จุดท้ายชุดอักษรย่อ: ใส่จุดหลังชุดอักษรย่อทุกชุด · "ก.ก." (ไม่ใช่ "ก ก" หรือ "กก") · "ตร.ม." (ไม่ใช่ "ตรม" หรือ "ตร.ม")
- หน่วย SI (สากล): ใช้รูปย่อสากลในงานวิทยาศาสตร์ · "kg" "m" "L" "mg" · ในเอกสารไทยทั่วไปใช้อักษรไทย "ก.ก." "ม." "ล." "มก."
- หน่วยที่ดินไทย: เขียนเต็มเสมอเพื่อความชัดเจน · "5 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวา" หรือ "5 ไร่ 2 งาน 30 ตร.ว." · ไม่ใช้ "ไ" หรือ "ง" เป็นอักษรย่อ
- ใบสั่งยา-อาหารเสริม: ใช้ "มก." หรือ "mg" สำหรับยา · "ซีซี" หรือ "มล." สำหรับยาน้ำ · "ไมโครกรัม" หรือ "mcg" สำหรับฮอร์โมน-วิตามินบางชนิด
- หน่วยเงินบาท: ใช้ "บาท" คำเต็มในเอกสารราชการ · "บ." ในตารางคำนวณ · ใช้สัญลักษณ์ "฿" ในป้ายราคาและสกุลเงินสากล (THB)
ดูหลักการใช้อักษรย่อทั่วไปที่ หลักการใช้อักษรย่อ · อ้างอิงตามสำนักงานราชบัณฑิตยสภาและพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554
📑 หมวดที่เกี่ยวข้อง: ตารางครบ ก-ฮ · เดือน-ปี (ปฏิทินและเวลา) · หน่วยงานราชการ · การศึกษา · ยศทหาร-ตำรวจ · ตำแหน่งวิชาการ · คำนำหน้านาม
📚 คู่มือที่เกี่ยวข้อง: TOP 100 อักษรย่อยอดนิยม · หลักการใช้อักษรย่อ · ดาวน์โหลด PDF · อักษรย่อภาษาอังกฤษ (UN · WHO · CEO)