อักษรย่อสุขภาพและการแพทย์ · รวมคำย่อทางการแพทย์พร้อมคำแปลไทย
อักษรย่อการแพทย์ คือ การย่อคำหรือวลีภาษาอังกฤษและละตินที่ใช้ในวงการแพทย์ การพยาบาล และเภสัชกรรม โดยใช้ตัวอักษรแรกของแต่ละคำ เช่น BMI (Body Mass Index · ดัชนีมวลกาย) ICU (Intensive Care Unit · หอผู้ป่วยวิกฤต) Rx (Recipe · ใบสั่งยา) คำย่อเหล่านี้ช่วยให้บุคลากรการแพทย์สื่อสารได้รวดเร็วและแม่นยำ หน้านี้รวบรวมคำย่อสำคัญที่ผู้ป่วยและครอบครัวควรรู้จัก พร้อมคำเต็มและคำแปลไทย แบ่งเป็น 6 หมวดย่อย
เลือกหมวดอื่นได้ที่: หมวดเทคโนโลยี · หมวดธุรกิจ · หมวดองค์กรนานาชาติ · หมวดการศึกษานานาชาติ · หมวดโซเชียลมีเดีย · หมวดคำย่อในชีวิตประจำวัน · หมวดประเทศและภูมิภาค · ตารางครบ A-Z
อักษรย่อหมวดค่าตรวจร่างกายและห้องปฏิบัติการ
ค่าตรวจร่างกายและค่าจากห้องแล็บ (Lab Values) ใช้ประเมินสุขภาพในการตรวจสุขภาพประจำปีและการรักษาทั่วไป คำย่อในหมวดนี้พบในใบรายงานผลตรวจสุขภาพและการส่งตัวที่โรงพยาบาล
| คำย่อ | คำเต็ม (English) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| DNA | Deoxyribonucleic Acid | กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก (รหัสพันธุกรรม) |
| RNA | Ribonucleic Acid | กรดไรโบนิวคลีอิก |
| BMI | Body Mass Index | ดัชนีมวลกาย (น้ำหนัก/ส่วนสูง²) |
| BP | Blood Pressure | ความดันโลหิต (วัดเป็น mmHg) |
| HR | Heart Rate | อัตราการเต้นของหัวใจ |
| BPM | Beats Per Minute | ครั้งต่อนาที (วัดอัตราหัวใจ) |
| BG | Blood Glucose | ระดับน้ำตาลในเลือด |
| pH | potential of Hydrogen | ค่าความเป็นกรด-ด่าง (0-14) |
| Hb | Hemoglobin | ฮีโมโกลบิน (โปรตีนในเม็ดเลือดแดง) |
| WBC | White Blood Cell | เม็ดเลือดขาว (ภูมิคุ้มกัน) |
| RBC | Red Blood Cell | เม็ดเลือดแดง |
| LDL | Low-Density Lipoprotein | ไขมันชนิดเลว (ทำให้หลอดเลือดอุดตัน) |
| HDL | High-Density Lipoprotein | ไขมันชนิดดี (ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ) |
อักษรย่อหมวดการวินิจฉัยและการถ่ายภาพทางการแพทย์
เทคโนโลยีการถ่ายภาพและการตรวจสัญญาณไฟฟ้าในร่างกายช่วยให้แพทย์เห็นภายในร่างกายโดยไม่ต้องผ่าตัด คำย่อในหมวดนี้คือชื่อเทคนิคการตรวจที่ใช้กันทั่วโลก
| คำย่อ | คำเต็ม (English) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| MRI | Magnetic Resonance Imaging | การถ่ายภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า |
| CT | Computed Tomography | การถ่ายภาพรังสีคอมพิวเตอร์ (เอกซเรย์คอม) |
| PET | Positron Emission Tomography | การถ่ายภาพรังสีโพซิตรอน (ตรวจการทำงานเซลล์) |
| X-ray | X-radiation | การถ่ายภาพรังสีเอกซ์ |
| US | Ultrasound | อัลตราซาวด์ (ใช้คลื่นเสียง) |
| ECG | Electrocardiogram | การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ |
| EKG | Elektrokardiogramm (German) | การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (เหมือน ECG) |
| EEG | Electroencephalogram | การตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง |
| EMG | Electromyography | การตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ |
| CBC | Complete Blood Count | การตรวจนับเม็ดเลือดสมบูรณ์ |
อักษรย่อหมวดแผนกในโรงพยาบาล
โรงพยาบาลแบ่งบริการเป็นแผนกตามประเภทผู้ป่วยและความเร่งด่วน รู้จักคำย่อในหมวดนี้จะช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวเข้าใจระบบการรักษาและบริการของโรงพยาบาล
| คำย่อ | คำเต็ม (English) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| OPD | Out-Patient Department | แผนกผู้ป่วยนอก |
| IPD | In-Patient Department | แผนกผู้ป่วยใน |
| ER | Emergency Room | ห้องฉุกเฉิน (เปิด 24 ชั่วโมง) |
| ICU | Intensive Care Unit | หอผู้ป่วยวิกฤต |
| CCU | Coronary Care Unit | หอผู้ป่วยโรคหัวใจวิกฤต |
| NICU | Neonatal Intensive Care Unit | หอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต |
| OR | Operating Room | ห้องผ่าตัด |
| ENT | Ear, Nose, Throat | แผนก หู คอ จมูก (โสตศอนาสิก) |
| OB-GYN | Obstetrics and Gynecology | แผนกสูตินรีเวชและการคลอด |
| GP | General Practitioner | แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป |
อักษรย่อหมวดโรคติดเชื้อและภาวะทางสุขภาพ
โรคและภาวะทางสุขภาพที่พบบ่อยมีอักษรย่อภาษาอังกฤษเป็นมาตรฐานสากล รู้จักคำย่อในหมวดนี้ช่วยให้เข้าใจข่าวสุขภาพ การวินิจฉัย และการรักษาในระดับสากล หากมีอาการสงสัย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
| คำย่อ | คำเต็ม (English) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| HIV | Human Immunodeficiency Virus | เชื้อไวรัสเอชไอวี (ทำลายระบบภูมิคุ้มกัน) |
| AIDS | Acquired Immunodeficiency Syndrome | กลุ่มอาการภูมิคุ้มกันบกพร่อง (ระยะสุดท้ายของ HIV) |
| COVID-19 | Coronavirus Disease 2019 | โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 |
| SARS | Severe Acute Respiratory Syndrome | โรคซาร์ส (ทางเดินหายใจรุนแรง) |
| MERS | Middle East Respiratory Syndrome | โรคเมอร์ส (ทางเดินหายใจตะวันออกกลาง) |
| TB | Tuberculosis | วัณโรค |
| STD | Sexually Transmitted Disease | โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ |
| STI | Sexually Transmitted Infection | การติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ (คำใหม่ใช้แทน STD) |
| ADHD | Attention Deficit Hyperactivity Disorder | โรคสมาธิสั้น |
| OCD | Obsessive-Compulsive Disorder | โรคย้ำคิดย้ำทำ |
| PTSD | Post-Traumatic Stress Disorder | ภาวะเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง |
| COPD | Chronic Obstructive Pulmonary Disease | โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง |
| DM | Diabetes Mellitus | โรคเบาหวาน |
อักษรย่อหมวดองค์กรการแพทย์และมาตรฐาน
องค์กรการแพทย์ระดับโลกและมาตรฐานการช่วยชีวิตสำคัญที่ทุกคนควรรู้ คำย่อในหมวดนี้พบในข่าวสุขภาพและในการอบรมปฐมพยาบาล
| คำย่อ | คำเต็ม (English) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| WHO | World Health Organization | องค์การอนามัยโลก |
| FDA | Food and Drug Administration | องค์การอาหารและยา (อย.) |
| CDC | Centers for Disease Control and Prevention | ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (สหรัฐฯ) |
| MSF | Médecins Sans Frontières (French) | องค์การแพทย์ไร้พรมแดน |
| AED | Automated External Defibrillator | เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าอัตโนมัติ |
| CPR | Cardiopulmonary Resuscitation | การปั๊มหัวใจช่วยชีวิต |
| BLS | Basic Life Support | การช่วยชีวิตขั้นพื้นฐาน |
| ICD | International Classification of Diseases | บัญชีจำแนกโรคสากล (ICD-10 ICD-11) |
อักษรย่อหมวดยา ใบสั่ง และวิธีให้ยา
เภสัชกรและแพทย์ใช้คำย่อในใบสั่งยาเพื่อสื่อสารกระชับและแม่นยำ ผู้ป่วยที่อ่านใบสั่งของตนเองหรือเตรียมเดินทางต่างประเทศพร้อมยาควรเข้าใจคำเหล่านี้ คำย่อหลายคำมาจากภาษาละติน
| คำย่อ | คำเต็ม (English / Latin) | ความหมาย (ไทย) |
|---|---|---|
| Rx | Recipe (Latin · "take") | ใบสั่งยา (สัญลักษณ์เริ่มต้นในใบสั่งแพทย์) |
| OTC | Over-The-Counter | ยาที่ซื้อได้โดยไม่ต้องใบสั่งแพทย์ |
| IV | Intravenous | ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ |
| IM | Intramuscular | ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ |
| SC | Subcutaneous | ฉีดใต้ผิวหนัง |
| PO | Per Os (Latin · "by mouth") | กินทางปาก |
| PRN | Pro Re Nata (Latin · "as needed") | กินเมื่อมีอาการ / กินตามต้องการ |
| Stat | Statim (Latin · "immediately") | ทันที / ด่วน |
| NPO | Nil Per Os (Latin · "nothing by mouth") | งดน้ำและอาหารทางปาก (ก่อนผ่าตัด) |
| mg | milligram | มิลลิกรัม (หน่วยปริมาณยา) |
หลักการอ่านใบรายงานผลตรวจและคำย่อทางการแพทย์
ผู้ป่วยและครอบครัวที่ได้รับใบรายงานผลตรวจสุขภาพหรือใบรับรองแพทย์ภาษาอังกฤษ ควรเข้าใจหลัก 3 ข้อในการอ่านคำย่อทางการแพทย์
- ค่าตรวจที่มีค่ามาตรฐานในวงเล็บ ใบรายงานผลตรวจสุขภาพ (Health Check-Up Report) แต่ละค่ามักมีช่วงปกติแสดงในวงเล็บ เช่น BP 120/80 mmHg (Normal 90-120/60-80) · BMI 22.5 (Normal 18.5-24.9) · LDL 100 mg/dL (Normal <130) · ถ้าค่าอยู่นอกช่วง ใบรายงานมักทำเครื่องหมาย H (High) หรือ L (Low) ไว้ ควรปรึกษาแพทย์เมื่อพบค่าที่ผิดปกติ
- คำย่อในใบสั่งยา ใบสั่งยา (Prescription) มักเริ่มด้วยสัญลักษณ์ Rx ตามด้วยชื่อยาและคำสั่งที่ย่อ เช่น 1 tab PO BID = กิน 1 เม็ด ทางปาก วันละ 2 ครั้ง · 5 mg IV stat = ฉีด 5 มิลลิกรัม เข้าเส้นเลือดดำ ทันที · BID (bis in die) วันละ 2 ครั้ง · TID (ter in die) วันละ 3 ครั้ง · QID (quater in die) วันละ 4 ครั้ง · ก่อนกินยาเสมอควรอ่านฉลากให้ครบและปรึกษาเภสัชกรหากไม่แน่ใจ
- การวินิจฉัยเชิงสาขา รหัส ICD-10 และ ICD-11 ใช้จำแนกโรคในใบรับรองแพทย์ และเอกสารประกันสุขภาพ เช่น I10 (ความดันโลหิตสูง) E11 (เบาหวานชนิดที่ 2) J45 (โรคหืด) F32 (ภาวะซึมเศร้า) · ผู้ป่วยที่ต้องเคลมประกันหรือส่งเอกสารทางการแพทย์ระหว่างประเทศควรเก็บรหัส ICD จากแพทย์ไว้
หมายเหตุสำคัญ: เนื้อหาในหน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อทำความเข้าใจคำย่อทางการแพทย์เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือการวินิจฉัยโรค หากมีอาการที่น่ากังวลควรปรึกษาแพทย์ พยาบาล หรือเภสัชกรโดยตรง อย่าใช้ข้อมูลออนไลน์ทดแทนการพบบุคลากรการแพทย์ที่ได้รับการรับรอง
หมวดที่เกี่ยวข้อง: 💼 อักษรย่อหมวดธุรกิจ · 🌍 อักษรย่อหมวดองค์กรนานาชาติ · 💬 อักษรย่อหมวดโซเชียลมีเดีย
กลับสู่ภาพรวม: 🏠 หน้าหลักอักษรย่อภาษาอังกฤษ · 📑 ตารางครบ A-Z