เลือกที่รักมักที่ชัง
สํานวนสุภาษิต
หมายถึง ลําเอียง
ประเภทสำนวน
"เลือกที่รักมักที่ชัง" จัดว่าเป็น สุภาษิต เพราะว่า เป็นคำสอนที่ให้ข้อคิดโดยตรงเกี่ยวกับธรรมชาติของมนุษย์ โดยสอนว่าเมื่อเราลำเอียงให้ความสำคัญกับสิ่งหนึ่งมากเกินไป มักจะเกิดความไม่พอใจกับอีกสิ่งหนึ่ง มีลักษณะเป็นข้อคิดที่สมบูรณ์ในตัวเอง
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สุภาษิตนี้สะท้อนความจริงของมนุษย์ที่มักจะมีอคติ เมื่อมีความรักหรือโปรดปรานสิ่งใดสิ่งหนึ่งหรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งมากเกินไป ก็มักจะเกิดความไม่พอใจหรือรังเกียจสิ่งอื่นหรือบุคคลอื่น โดยเฉพาะสิ่งที่ตรงข้ามหรือแตกต่างจากสิ่งที่ตนรัก เป็นการเตือนให้ระวังความลำเอียงในการตัดสินใจหรือการปฏิบัติต่อผู้อื่น
ตัวอย่างการใช้สำนวน "เลือกที่รักมักที่ชัง" ในประโยค
- ในการบริหารงาน ผู้จัดการควรระวังไม่ให้เลือกที่รักมักที่ชัง เพราะจะทำให้พนักงานรู้สึกไม่เป็นธรรมและขาดความเคารพ
- พ่อแม่ต้องไม่เลือกที่รักมักที่ชังกับลูกๆ เพราะจะสร้างความริษยาและความขัดแย้งในครอบครัว
- การเลือกที่รักมักที่ชังในการเรียนวิชาต่างๆ อาจทำให้เราละเลยความรู้สำคัญในวิชาที่ไม่ชอบ
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
