เชื้อไม่ทิ้งแถว
สํานวนสุภาษิต
หมายถึง เป็นไปตามเผ่าพันธุ์
ประเภทสำนวน
"เชื้อไม่ทิ้งแถว" จัดว่าเป็น สุภาษิต เพราะว่า เป็นคำสอนที่มีข้อคิดชัดเจนโดยตรง แสดงความเชื่อเกี่ยวกับการสืบทอดลักษณะนิสัยจากบรรพบุรุษ มีความหมายที่เข้าใจได้ตรงไปตรงมาและสมบูรณ์ในตัวเอง
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สุภาษิตนี้แสดงความเชื่อว่าลูกหลานมักจะมีลักษณะนิสัยหรือพฤติกรรมที่ถ่ายทอดมาจากพ่อแม่หรือบรรพบุรุษ ไม่ว่าจะเป็นความดีหรือความไม่ดี โดยเปรียบเทียบการสืบเชื้อสายของมนุษย์กับการเรียงแถวที่เป็นระเบียบ ซึ่งสะท้อนแนวคิดเรื่องการถ่ายทอดทางพันธุกรรมและการขัดเกลาทางสังคม
ตัวอย่างการใช้สำนวน "เชื้อไม่ทิ้งแถว" ในประโยค
- ไม่แปลกใจเลยว่าทำไมนักกีฬาโอลิมปิกคนนี้ถึงเก่งนัก เมื่อรู้ว่าคุณพ่อก็เคยเป็นแชมป์มาก่อน สมกับคำว่าเชื้อไม่ทิ้งแถวจริงๆ
- พ่อเป็นนักดนตรีมีชื่อเสียง ลูกทั้งสามคนก็มีพรสวรรค์ด้านดนตรีเช่นกัน เห็นได้ชัดว่าเชื้อไม่ทิ้งแถว
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
