ที่เท่าแมวดิ้นตาย
สํานวนไทย
หมายถึง ที่ดินหรือเนื้อที่เล็กน้อย.
ประเภทสำนวน
"ที่เท่าแมวดิ้นตาย" จัดว่าเป็น สำนวนไทย เพราะว่า เป็นวลีที่มีความหมายเฉพาะ ไม่สามารถเข้าใจได้จากความหมายตรงตัวของคำ ต้องตีความ ไม่ใช่คำสอนโดยตรง (สุภาษิต) และไม่ใช่การเปรียบเทียบที่มีความหมายแฝง (คำพังเพย) แต่เป็นวลีที่ใช้เรียกสถานที่ที่มีลักษณะเฉพาะ
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สำนวนนี้ใช้เพื่อบรรยายถึงพื้นที่ที่แคบมาก จนแม้แต่แมวซึ่งเป็นสัตว์ตัวเล็กที่คล่องแคล่วยังไม่สามารถมีพื้นที่พอที่จะดิ้นหรือพลิกตัวได้ แสดงถึงความคับแคบอย่างที่สุดของสถานที่หรือพื้นที่นั้น
ตัวอย่างการใช้สำนวน "ที่เท่าแมวดิ้นตาย" ในประโยค
- บ้านหลังใหม่ของเขาอยู่ในซอยแคบมาก เป็นที่เท่าแมวดิ้นตายเท่านั้น แต่ราคาก็ยังแพงมาก
- ห้องเช่าในกรุงเทพฯ สมัยนี้ ที่เท่าแมวดิ้นตายยังเรียกค่าเช่าเป็นหมื่น
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
