สำนวนไทย เกี่ยวกับ สำนวนไทย (หน้าที่ 4)
- ลืมหน้าอ้าปาก หมายถึง มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิมจนพอทัดเทียมกับผู้อื่น
- ลูกท่านหลานเธอ หมายถึง ลูกหลานเจ้านายหรือผู้มีอำนาจ
- ลูกผีลูกคน หมายถึง ยังเอาแน่เอานอนไม่ได้
- ล้มทั้งยืน หมายถึง ที่แทบสิ้นสติ หรือทรุดลงเพราะหมดเนื้อหมดตัว หรือผิดหวังรุนแรงโดยไม่คาดคิดมาก่อน
- ล้มหมอนนอนเสื่อ หมายถึง ป่วยจนต้องนอนรักษาตัว
- ล้วงตับ หมายถึง หลอกลวงให้ตายใจเพื่อล้วงเอาความลับเป็นต้น
- ล้ำหน้า หมายถึง เกินเลยไปกว่าที่ควร เช่น เขาชอบทำอะไรล้ำหน้าเพื่อนฝูงอยู่เสมอ; ที่ก้าวหน้าเกินยุคเกินสมัย เช่น ความคิดลํ้าหน้า ทำงานลํ้าหน้า
- วัดรอยตีน หมายถึง เทียบดูว่าพอสู้ได้หรือไม่ เช่น ลูกศิษย์วัดรอยเท้าครู, คอยเทียบตัวเองกับผู้ที่เหนือกว่าเพื่อชิงดีชิงเด่น เช่น ลูกน้องวัดรอยตีนหัวหน้า
- วัดรอยเท้า หมายถึง มุ่งจะโต้ตอบมุ่งแก้แค้นมุ่งอาฆาตเป็นสำนวนที่ใช้กับลูกที่คิดจะสู้ลูกหรือใช้กับผู้น้อยคิดจะหักล้างผู้ใหญ่ที่เคยบังคับบัญชาตนมาก็ได้
- วางเพลิง หมายถึง จุดไฟเผาอาคารบ้านเรือนหรือทรัพย์สมบัติ; โดยปริยายหมายความว่าให้ร้ายคนอื่น
- ว่าสาดเสียเทเสีย หมายถึง ว่าอย่างเจ็บแสบทำให้เสียหายอย่างรุนแรง
- ศาลเตี้ย หมายถึง เรียกการที่คนหรือกลุ่มคนที่ไม่มีอำนาจดำเนินคดีตามกฎหมายจับกุมคนมาชำระตัดสินความโดยพลการว่า ตั้งศาลเตี้ย
- ศิษย์คิดล้างครู หมายถึง ศิษย์เนรคุณที่มุ่งคิดทำลายล้างครูบาอาจารย์
- ศึกหน้านาง หมายถึง การวิวาทหรือต่อสู้กันต่อหน้าหญิงที่ตนหมายปอง
- สดๆ ร้อนๆ หมายถึง ทันทีทันใด
- สวมหัวโขน หมายถึง เอาหัวโขนสวมศีรษะ
- สวมเขา หมายถึง ทำความอัปยศให้แก่สามีด้วยการมีชู้โดยที่สามีไม่รู้ระแคะระคาย
- สองหน้า หมายถึง ชื่อกลองชนิดหนึ่ง รูปคล้ายเปิงมางแต่ใหญ่กว่า ใช้ตีทั้ง ๒ ข้าง. ว. ที่ทำตัวให้ทั้ง ๒ ฝ่ายต่างเข้าใจผิดกัน โดยหวังประโยชน์เพื่อตน เช่น เขาเป็นคนสองหน้า อย่าไว้ใจเขานักนะ.
- สันหลังยาว หมายถึง เรียกคนเกียจคร้านเอาแต่นอนว่า ขี้เกียจสันหลังยาว หรือใช้สั้น ๆ ว่า สันหลังยาว ก็มี, ขี้เกียจหลังยาว ก็ว่า.
- สาดเสียเทเสีย หมายถึง อย่างเจ็บแสบทำให้เสียหายอย่างรุนแรง เช่น ด่าว่าอย่างสาดเสียเทเสีย.
- สามสลึงเฟื้อง หมายถึง บ้า ๆ บอ ๆ สติไม่สมบูรณ์, มีจิตใจใกล้ไปทางบ้า ๆ บอ ๆ
- สาวไส้กันเอง หมายถึง เปิดความลับของกันและกัน
- สาวไส้ให้กากิน หมายถึง การนำความลับหรือเรื่องเลวร้ายไปบอกให้คนอื่นรู้ ซึ่งไม่ก่อประโยชน์ให้กับใคร แต่ผู้ที่ได้รับฟังกลับได้ล่วงรู้ความลับต่าง ๆ
- สาวไส้ให้กากิน หมายถึง นำความลับของฝ่ายตนไปเปิดเผยให้คนอื่นรู้เป็นการประจานตนหรือพรรคพวกของตน
- สาวไส้ให้กากิน หมายถึง เอาความลับของตน หรือพวกตนไปเผยให้คนอื่นรู้เป็นการประจานตน
- สาหัสสากรรจ์ หมายถึง แสนสาหัส, ร้ายแรงมาก, คอขาดบาดตาย, เช่น ได้รับทุกข์ทรมานอย่างสาหัสสากรรจ์, โดยปริยายหมายความว่า ลำบากยิ่ง เช่น ทางนี้ทุรกันดารสาหัสสากรรจ์ บุกป่าฝ่าดงอย่างสาหัสสากรรจ์.
- สิบแปดมงกุฎ หมายถึง เหล่าเสนาวานรของกองทัพพระรามในเรื่องรามเกียรติ์ มี ๑๘ ตน; โดยปริยายหมายถึงพวกมิจฉาชีพที่ทำมาหากินโดยใช้เล่ห์เหลี่ยมกลอุบายหลอกลวงผู้อื่น.
- สิ้นประตู หมายถึง ไม่มีทาง
- สิ้นเนื้อประดาตัว หมายถึง ไม่มีทรัพย์สมบัติเหลือติดตัว เช่น เขากลายเป็นคนสิ้นเนื้อประดาตัวเพราะหมกมุ่นในการพนัน กิจการค้าของเขาล้มเหลวจนสิ้นเนื้อประดาตัว.
- สิ้นไร้ไม้ตอก หมายถึง ยากไร้, ขัดสนถึงที่สุด, เช่น เขาเป็นคนสิ้นไร้ไม้ตอก บ้านไม่มีจะอยู่ เสื้อผ้าแทบไม่มีจะใส่.
- สิ้นไส้สิ้นพุง หมายถึง อาการที่เปิดเผยทั้งหมดไม่มีปิดบังอำพราง
- สุดท้ายปลายโด่ง หมายถึง ปลายสุด
- สู้ยิบตา หมายถึง สู้จนถึงที่สุด, สู้ไม่ถอย
- ส่ง ๆ หมายถึง ลวก ๆ, มักง่าย, ส่งเดช ก็ว่า
- ส่งเดช หมายถึง ลวก ๆ, มักง่าย, เช่น ทำส่งเดชพอให้พ้นตัว, ส่ง ๆ ก็ว่า
- หงิมๆ หยิบชิ้นปลามัน หมายถึง บุคลิกลักษณะเรียบร้อย แต่ความจริงฉลาด เลือกเอาดี ๆ ไปได้
- หญ้าปากคอก หมายถึง สะดวก, ง่าย, ไม่มีอะไรยุ่งยาก
- หนอนหนังสือ หมายถึง คนที่ชอบหมกมุ่นอยู่กับการอ่านหนังสือ
- หนังหน้าไฟ หมายถึง ผู้ได้รับความเดือดร้อนก่อนผู้อื่น เช่น ลูกทำความผิดมา พ่อแม่ก็ต้องเป็นหนังหน้าไฟ
- หนังหน้าไฟ หมายถึง ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อน หรืออันตรายก่อนผู้อื่นซึ่งเป็นต้นเรื่อง
- หนังหน้าไฟ หมายถึง ผู้ที่คอยรับหน้า รับความเดือดร้อนก่อนผู้อื่น
- หน้าฉาก หมายถึง ที่แสดงให้ปรากฏเปิดเผย เช่น ฐานะหน้าฉากของเขาเป็นนักธุรกิจที่มีชื่อเสียง แต่ความจริงค้าขายยาเสพติด, ตรงข้ามกับ หลังฉาก. น. ความเป็นไปหรือพฤติกรรมที่เปิดเผย, ตรงข้ามกับ หลังฉาก.
- หน้าเป็นม้าหมากรุก หมายถึง หน้างอแสดงความโกรธ
- หน้าเลือด หมายถึง ชอบแสวงหาประโยชน์โดยวิธีบังคับให้จำยอมเพราะเห็นแก่ตัว เช่น เขาเป็นเจ้าหนี้หน้าเลือด
- หน้าโลหิต หมายถึง ชอบแสวงหาประโยชน์โดยวิธีบังคับให้จำยอมเพราะเห็นแก่ตัว เช่น เขาเป็นเจ้าหนี้หน้าเลือด
- หมดกระเป๋า หมายถึง หมดเงิน, ไม่มีเงินเหลือ, เช่น เขาเสียการพนันจนหมดกระเป๋า
- หมดตูด หมายถึง หมดเงิน, ไม่มีเงินเหลือ
- หมดพก หมายถึง หมดเงิน, เงินที่พกติดตัวมาหมดเกลี้ยง
- หมดไส้หมดพุง หมายถึง หมดความรู้ เช่น ครูสอนศิษย์จนหมดพุง; อาการที่เปิดเผยโดยมิได้ปิดบังอำพราง เช่น สารภาพจนหมดไส้หมดพุง
- หมอนกระแต หมายถึง ไม่มีทางสู้
- หมอบราบคาบแก้ว หมายถึง ยอมตามโดยไม่ขัดขืน, ยอมแพ้โดยดี
- หมาหมู่ หมายถึง กลุ่มคนที่รุมทำร้ายคนคนเดียว
- หมูในอวย หมายถึง สิ่งที่อยู่ในกำมือ
- หยิกแกมหยอก หมายถึง เหน็บแนมทีเล่นทีจริง
- หอกข้างแคร่ หมายถึง การมีศัตรูอยู่ใกล้ตัวเช่นคนใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายขึ้นมาเมื่อไรก็ได้
- หอกข้างแคร่ หมายถึง คนที่ใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายขึ้นมาเมื่อไรก็ได้มักใช้แก่ลูกเลี้ยงที่ติดมากับพ่อหรือแม่,ศัตรูที่อยู่ข้างตัว
- หอกข้างแคร่ หมายถึง คนใกล้ชิดที่จะคอยทำร้ายเมื่อใดก็ได้
- หักลำ หมายถึง ทำให้เสียท่าหรือเสียเหลี่ยม
- หัวกะทิ หมายถึง ดีเด่นเป็นพิเศษ
- หัวมังกุ ท้ายมังกร หมายถึง ไม่เข้ากัน ไม่กลมกลืนกัน
- หัวราน้ำ หมายถึง เมาสุราจนไม่ได้สติ
- หัวหกก้นขวิด หมายถึง อาการที่ทำอะไรตามความพอใจอย่างเต็มที่
- หัวหมอ หมายถึง เจ้าเล่ห์อ้างนู่อ้างนี่ไปเรื่อย ฉลาดแกมโกง
- หัวหลักหัวตอ หมายถึง บุคคลที่น้อยใจ เพราะคนอื่นมองข้ามความสำคัญ ไม่ยอมมาปรึกษา
- หัวไม่วาง หางไม่เว้น หมายถึง ถูกเรียกใช้ โดนใช้งานอย่างหนักอยู่ตลอด ไม่ได้ว่างเว้น
- หางเครื่อง หมายถึง กลุ่มบุคคลที่ออกมาเต้นประกอบจังหวะในการร้องเพลงประเภทลูกทุ่ง
- หางแถว หมายถึง คนที่อยู่ท้ายแถว โดยปริยายหมายถึงผู้น้อย ผู้ไม่มีความสำคัญ ปลายแถว ก็ว่า
- หาตัวจับยาก หมายถึง หาคนเทียมได้ยาก
- หามรุ่งหามค่ำ หมายถึง หักโหมทั้งวันทั้งคืน
- หายเข้ากลีบเมฆ หมายถึง หายลับไปโดยไม่ได้พบอีก
- หายใจไม่ทั่วท้อง หมายถึง ไม่สบายใจเพราะเป็นกังวล เช่น เขาหายใจไม่ทั่วท้องขณะต้องเสี่ยงขับรถไปบนสะพานชำรุด
- หาเช้ากินค่ำ หมายถึง หาเลี้ยงชีพด้วยความลำบากยากแค้นพอประทังชีวิตไปวันหนึ่ง ๆ
- หาเลือดกับปู หมายถึง เคี่ยวเข็ญหรือบีบบังคับเอากับผู้ที่ไม่มีจะให้
- หาเศษหาเลย หมายถึง หาประโยชน์เล็ก ๆ น้อย ๆ เบียดบังเอาส่วนที่เหลือเล็ก ๆ น้อย ๆ ไว้ เช่น แม่ครัวมักหาเศษหาเลยจากเงินที่นายมอบให้ไปจ่ายตลาด บางทีก็ใช้ในทางชู้สาว เช่น ทั้ง ๆ ที่แต่งงานแล้ว เขาก็ยังไปหาเศษหาเลยนอกบ้านอีก
- หูผีจมูกมด หมายถึง ไหวตัวทันเหตุการณ์ตลอด
- ออกยักษ์ออกโขน หมายถึง กระโดดโลดเต้นอึกทึกครึกโครมอย่างเล่นโขน, ทำท่าและออกเสียงเอะอะด้วยความโกรธ
- ออกลาย หมายถึง เริ่มแสดงความไม่ดีให้ปรากฏหลังจากที่แสร้งทำดีมาแล้ว
- อัฐยายซื้อขนมยาย หมายถึง เอาทรัพย์สินของผู้ใดผู้หนึ่งมาซื้อ หรือแลกสิ่งของของผู้นั้น
- อ้าปากเห็นลิ้นไก่ หมายถึง รู้ทันกัน, รู้ทันสิ่งที่จะทำ
- เกรงอกเกรงใจ หมายถึง ไม่ต้องการให้ผู้อื่นรู้สึกเดือดร้อน
- เข้าด้ายเข้าเข็ม หมายถึง จวนจะสำเร็จ ถ้าทำผิดพลาดหรือมีอะไรมาขัดจังหวะแม้เพียงเล็กน้อยก็เสียการ
- เข้าด้ายเข้าเข็ม หมายถึง กำลังคับขันเวลากำลังสำคัญ ถ้าพลาดหรือมีอะไรมาขัดจังหวะจะเสียการ
- เข้าพระเข้านาง หมายถึง แสดงบทเกี้ยวพาราสี
- เข้าหูซ้ายทะลุหูขาว หมายถึง บอกหรือสอนไปไม่ได้ผลไม่ได้ความ ไม่สนใจอะไร ไม่ฟังในสิ่งที่สอนสั่ง
- เข้าเนื้อ หมายถึง ขาดทุน เสียทรัพย์ไป เสียหาย เสียเปรียบ
- เข้าเลือดเข้าเนื้อ หมายถึง เสียผลประโยชน์แล้วยังต้องเสียเงินอีกด้วย
- เข้าไส้ หมายถึง ถึงอกถึงใจ ถึงแก่น ถึงที่สุด เช่น ฉันเกลียดคนนี้เข้าไส้เลยแหละ
- เงยหน้าอ้าปาก หมายถึง มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิม
- เงินดีงานดี หมายถึง หากได้ค่าตอบแทนที่ดี ก็ย่อมตอบแทนด้วยการสร้างผลงานที่ดี
- เงียบเป็นเป่าสาก หมายถึง ลักษณะที่เงียบสนิท หรือสถานการณ์ที่ไม่มีใครพูดอะไร ไม่มีเสียงอะไร
- เจ้าบุญนายคุณ หมายถึง ผู้มีบุญคุณ
- เจ้าหน้าเจ้าตา หมายถึง คนที่ชอบทำงานเอาหน้า อยากได้หน้า ชอบเจ้ากี้เจ้าการ เสนอหน้าเข้าไปทำธุระให้โดยที่ผู้อื่นไม่ได้ร้องขอ
- เด็กดอกฟ้า หมายถึง ผู้ชายที่หมายปองหญิงสาวที่สูงศักดิ์ มีฐานะดีกว่าตนเองมาก
- เด็กอมมือ หมายถึง ผู้ไม่รู้ประสีประสา
- เต้นแร้งเต้นกา หมายถึง แสดงอาการดีอกดีใจหรือสนุกสนาน ด้วยการกระโดดโลดเต้น
- เถรตรง หมายถึง ซื่อหรือตรงจนเกินไป, ไม่มีไหวพริบ, ไม่รู้จักผ่อนผันสั้นยาว, ไม่รู้จักผ่อนหนักผ่อนเบา.
- เทครัว หมายถึง ยกครอบครัวไป, ชายที่เอาแม่ ลูก พี่ และน้องเป็นภรรยาหมดทั้งบ้าน
- เทือกเถาเหล่ากอ หมายถึง เชื้อสายวงศ์ตระกูลที่สืบเนื่องต่อกันมา
- เบี้ยบ้ายรายทาง หมายถึง เงินที่ต้องใช้จ่าย หรือเสี่ยไปเรื่อย ๆ ในขณะทำธุรกิจให้สำเร็จ
- เบี้ยหัวแตก หมายถึง เงินที่ได้มาไม่เป็นกอบเป็นกำแล้วใช้จ่ายหมดไปโดยไม่ได้อะไรเป็นชิ้นเป็นอัน