สำนวนไทย เกี่ยวกับ สำนวนไทย (หน้าที่ 3)

ปวดเศียรเวียนเกล้า หมายถึง เดือดร้อนรำคาญใจเพราะมีเรื่องยุ่งยากมากจนแก้ไม่ทัน.
ปอดลอย หมายถึง ใจไม่สู้ดีชักจะหวาด ๆ, ใช้ว่า ปอด ก็มี.
ปัดสวะ หมายถึง [-สะหฺวะ] ก. ทำอย่างขอไปที, ผลักให้พ้นหน้าที่ความรับผิดชอบของตนไป.
ปากดี หมายถึง พูดแบบไม่เกรงกลัว
ปากตลาด หมายถึง ถ้อยคำที่โจษหรือเล่าลือกัน เช่น ปากตลาดเขาว่ากันมาอย่างนี้. ปากจัด.
ปากตะไกร หมายถึง ปากจัด, ชอบพูดจาเหน็บแนม
ปากปลาร้า หมายถึง ชอบพูดคำหยาบ
ปากหนัก หมายถึง ไม่ใคร่พูดขอร้องต่อใคร ๆ, ไม่ใคร่ทักทายใคร, พูดได้ช้า (ใช้กับเด็กที่ถูกสอนให้พูด)
ปีกกล้าขาแข็ง หมายถึง พึ่งตัวเองได้, เป็นคำที่ผู้ใหญ่มักใช้กล่าวเชิงตำหนิติเตียนผู้น้อย
ปีมะโว้ หมายถึง เวลานานมาแล้วจนไม่รู้ว่าตั้งแต่เมื่อใด.
ผลพลอยได้ หมายถึง สิ่งที่ได้รับนอกเหนือจากผลที่ได้ตามความมุ่งหมาย.
ผัวหาบ เมียคอน หมายถึง ช่วยกันทำมาหากินทั้งผัวและเมีย
ผิดสำแดง หมายถึง ของแสลงที่ทำให้โรคกำเริบ, สำแลง ก็ว่า, ใช้ในคำว่า ผิดสำแดง หรือ ผิดสำแลง.
ผิดหูผิดตา หมายถึง ผิดสังเกต, ผิดแปลกไปจากเดิม.
ผินหลังให้ หมายถึง ไม่สนใจ, ไม่แยแส, ไม่ไยดี, เลิกคบกัน.
ผีถึงป่าช้า หมายถึง ต้องยอมทำ เพราะจำใจหรือไม่มีทางเลือก
ผีเข้าผีออก หมายถึง เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย, ไม่คงที่.
ผู้ดีแปดสาแหรก หมายถึง ผู้ดีที่สืบทอดกันลงมาตั้งแต่ต้นวงศ์สกุลคือบิดามารดาของปู่และย่า = 4 บิดามารดาของตาและยาย = 4 รวมเป็น 8
ผู้ดีแปดสาแหรก หมายถึง คนที่ทำกรีดกรายเอาอย่างผู้ดี, เป็นคำพูดเชิงเหน็บแนม
ผ้าเหลืองร้อน หมายถึง อยากสึก (ใช้แก่พระภิกษุสามเณร)
ฝรั่งบางเสาธง หมายถึง คนวางท่าเหมือนฝรั่ง
ฝากกาย หมายถึง ฝากตัว, ฝากตน, ฝากเนื้อฝากตัว
ฝากผีฝากไข้ หมายถึง ขอยึดเป็นที่พึ่งจนวันตาย.
ฝากเนื้อฝากตัว หมายถึง มอบตัวให้อยู่ในความดูแลหรืออุปการะของผู้อื่น
ฝากไว้ก่อน หมายถึง ผูกใจเจ็บ, ตั้งใจจะแก้แค้นภายหลัง
พกหิน หมายถึง ใจหนักแน่น, ใช้เข้าคู่กับคำ พกนุ่น ในสำนวนว่า พกหินดีกว่าพกนุ่น
พระยาเทครัว หมายถึง ชายที่ได้หญิงเป็นภรรยาทั้งแม่ทั้งลูกหรือทั้งพี่ทั้งน้อง
พระอิฐพระปูน หมายถึง นิ่งเฉย, วางเฉย ไม่เดือดร้อน, ไม่รู้สึกยินดียินร้าย
พระเตมีย์ใบ้ หมายถึง นิ่งเฉย วางเฉย
พริกกะเกลือ หมายถึง กับข้าวชนิดหนึ่งเอามะพร้าวตำจนมีนํ้ามันออกมา ใส่เกลือกับนํ้าตาล มีรสหวานเค็ม, เครื่องจิ้มผลไม้เปรี้ยวเป็นต้น ทำด้วยพริก เกลือ และน้ำตาล
พร้อมหน้าพร้อมตา หมายถึง รวมอยู่เป็นจำนวนมากอย่างพร้อมเพรียงกัน (ใช้แก่คนที่มีความเกี่ยวข้องกัน) เช่น มากันพร้อมหน้า มากันพร้อมหน้าพร้อมตา
พร้าขัดหลังเล่มเดียว หมายถึง คนดีถ้าขยันก็ตั้งตัวได้
พลิกกระเป๋า หมายถึง เสียจนหมดตัวเพราะผิดจากที่คาดหมายไว้ (ใช้แก่การพนัน)
พอฟัดพอเหวี่ยง หมายถึง พอสู้กันได้
พออ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ หมายถึง รู้ทันกัน ไม่มีทางจะโกหก หลอกกันได้
พอแรง หมายถึง เต็มแรง, มาก, เช่น ถูกด่าเสียพอแรง ว่าเสียพอแรง
พะเนินเทินทึก หมายถึง มากมายก่ายกอง
พับฐาน หมายถึง เลิกล้ม, ทำลายลงหมด; แพ้อย่างราบคาบ
พูดเป็นต่อยหอย หมายถึง พูดฉอด ๆ ไม่หยุดปาก
พูดเป็นต่อยหอย หมายถึง พูดฉอด ๆ ไม่หยุดปาก เม้าท์เก่ง
พูดเป็นนัย หมายถึง พูดอ้อม ๆ โดยไม่บอกเรื่องราวตรง ๆ
พ่อลิ้นทอง หมายถึง คนที่พูดดี พูดเก่ง หรือพูดคล่องน่าฟัง
พ่อหม้ายทรงเครื่อง หมายถึง พ่อหม้ายมั่งมีเงินทอง
พ่อแจ้แม่อู หมายถึง พันทาง ต่างพันธุ์กัน
ฟาดเคราะห์ หมายถึง ทำพิธีปัดสิ่งชั่วร้ายให้ไปจากตัว, สละสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อให้เคราะห์สูญหายไป; ตัดใจยอมเสียสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปเพื่อให้หมดเคราะห์ หรือตัดใจคิดว่าสิ่งที่เสียไปแล้วเป็นการทำให้หมดเคราะห์ ในความเช่น นึกว่าฟาดเคราะห์
มัดมือชก หมายถึง บังคับหรือใช้วิธีการใด ๆ ให้อีกฝ่ายหนึ่งตกอยู่ในภาวะจำยอมโดยไม่มีทางต่อสู้
มากหน้าหลายตา หมายถึง มากมาย (ใช้แก่คน) เช่น ผู้คนมากหน้าหลายตา
มารคอหอย หมายถึง ผู้ที่ขัดผลประโยชน์ที่ผู้อื่นจะพึงมีพึงได้
มารหัวขน หมายถึง ลูกที่อยู่ในท้องซึ่งยังไม่ปรากฏว่าใครเป็นพ่อ หรือไม่มีใครรับว่าเป็นพ่อ
มาสำเภาเดียวกัน หมายถึง พวกเดียวกัน
มาเหนือเมฆ หมายถึง มีความคิดหรือชั้นเชิงเหนือผู้อื่น; มาหรือปรากฏขึ้นโดยไม่คาดหมาย
มีภาษีกว่า หมายถึง ได้เปรียบ.
มีหน้ามีตา หมายถึง มีคนนับถือ, มีเกียรติ, ได้รับความยกย่อง
มีอันจะกิน หมายถึง ค่อนข้างมั่งมี
มีอายุ หมายถึง สูงอายุ, ย่างเข้าปัจฉิมวัย
มีเส้น หมายถึง บริเวณที่มีอำนาจไฟฟ้า, บริเวณที่มีเส้นแรงไฟฟ้าผ่าน
มืดฟ้ามัวดิน หมายถึง มากมายก่ายกอง มากมายนับไม่ถ้วน เยอะแยะ
มืดแปดด้าน หมายถึง นึกไม่เห็น, คิดไม่ออก, จนปัญญาไม่รู้จะหาทางออกได้อย่างไร, เช่น ตอนนี้รู้สึกมืดแปดด้านไปหมด
มือซุกหีบ หมายถึง เข้าไปยุ่งเกี่ยว รับภาระหรือยุ่งเรื่องอื่นที่ไม่ใช่ภาระของตนเอง
มือที่สาม หมายถึง บุคคลฝ่ายที่ ๓ ซึ่งมิใช่คู่กรณี แต่สอดเข้ามาเกี่ยวข้องในกิจกรรมหรือชีวิตของผู้อื่น มักจะเข้ามายุแหย่ให้เกิดความแตกแยกหรือบ่อนทำลาย
มือสะอาด หมายถึง มีความประพฤติดี, มีความซื่อสัตย์สุจริตไม่คดโกงหรือฉ้อราษฎร์บังหลวง
มือห่างตีนห่าง หมายถึง สุรุ่ยสุร่าย; เลินเล่อ, สะเพร่า, ไม่ระมัดระวัง
มืออ่อนตีนอ่อน หมายถึง มีอาการหมดแรงเพราะรู้สึกตกใจ เสียใจ หรือเสียกำลังใจ เป็นต้น อย่างแรงและทันทีทันใด
ม้วนเสื่อ หมายถึง เสียการพนันจนหมดตัว; เลิกกิจการเพราะขาดทุนจนไม่สามารถดำเนินกิจการนั้นต่อไปได้
ยกธงขาว หมายถึง ยอมแพ้, ยอมจำนน
ยกภูเขาออกจากอก หมายถึง โล่งอก, หมดวิตกกังวล, ปลดเปลื้องภาระที่หนักอกหนักใจให้หมดไป
ยกเครื่อง หมายถึง ซ่อมใหญ่เครื่องยนต์ของรถยนต์หรือเรือยนต์เป็นต้น
ยกเค้า หมายถึง เอาต้นทุนหรือกองทุนไปหมด (ใช้แก่การพนัน) เช่น แทงยกเค้า; ขโมยทรัพย์สินไปหมด เช่น เขาถูกยกเค้า
ยกเมฆ หมายถึง เดาเอา, นึกคาดเอาเอง, กุเรื่องขึ้น
ยกใหญ่ หมายถึง มากมาย, เป็นการใหญ่, เช่น ร้องไห้เสียยกใหญ่
ยักกระสอบ หมายถึง แปลงเปลี่ยน สับเปลี่ยน
ยักท่า หมายถึง ไม่ปฏิบัติตามที่ตกลงกันไว้ เป็นการเล่นแง่เพื่อดูท่วงทีของอีกฝ่ายหนึ่ง
ยาหม้อใหญ่ หมายถึง สิ่งที่น่าเบื่อ เช่น วิชาคำนวณเป็นยาหม้อใหญ่
ย้อมแมวขาย หมายถึง ตกแต่งคนหรือของที่ไม่ดีโดยมีเจตนาจะหลอกลวงให้ผู้อื่นเชื่อว่าดี
รวบหัวรวบหาง หมายถึง รวบรัดให้สั้น, ทำให้เสร็จโดยเร็ว; ฉวยโอกาสเมื่อมีช่องทาง
รอดปากเหยี่ยวปากกา หมายถึง พ้นอันตรายมาได้อย่างหวุดหวิด
ระยำตำบอน หมายถึง เลวทราม, ชั่วช้า, เหลวไหล
รัดเข็มขัด หมายถึง ประหยัด
ราชรถมาเกย หมายถึง โชค ลาภ หรือยศ ตำแหน่ง มาถึงโดยไม่รู้ตัวหรือคาดฝันมาก่อน
ราบเป็นหน้ากลอง หมายถึง ราบเรียบ, หมดเสี้ยนหนาม
รู้ตื้นลึกหนาบาง หมายถึง รู้ความเป็นไปของผู้อื่นอย่างละเอียด.
รู้เช่นเห็นชาติ หมายถึง รู้นิสัยใจคอเป็นอย่างดี
รู้เห็นเป็นใจ หมายถึง รู้เห็นเหตุการณ์และให้ความร่วมมือร่วมใจด้วย เช่น เขารู้เห็นเป็นใจกับโจร
รู้ใส้ หมายถึง รู้เรื่องส่วนตัวเป็นอย่างดี
ร่มโพธิ์ร่มไทร หมายถึง ที่พึ่ง, ผู้ที่ให้ความคุ้มครองและความอบอุ่นใจ
ร่วมเรียงเคียงหมอน หมายถึง อยู่กินกันฉันผัวเมีย, แต่งงานกัน
ร้อยลิ้นกะลาวน หมายถึง อาการที่พูดกลับกลอกตลบตะแลง
ร้อยลิ้นกะลาวน หมายถึง ชอบพูดจากลับกลอก, ชอบ พูดจาสับปลับ
ร้อยเอ็ดเจ็ดหัวเมือง หมายถึง ทั่วทุกแห่งหน
ฤๅษีแปลงสาร หมายถึง ชื่อวิธีเขียนหนังสือลับแห่งไทยโบราณกลับตัวอักษรข้างหลังมาไว้ข้างหน้า, โดยปริยายหมายความว่า เปลี่ยนข้อความเดิมให้มีความหมายตรงกันข้าม
ลงแขก หมายถึง ร่วมแรงเพื่อนบ้านมาช่วยกันทำงานเช่นดำนา เกี่ยวข้าว ให้ลุล่วงเร็วขึ้นโดยไม่รับค่าจ้าง และผลัดเปลี่ยนช่วยกันไปตามความจำเป็นของแต่ละบ้าน; รุมกันข่มขืนกระทำชำเราหญิง
ลงแดง หมายถึง ท้องเดินและถ่ายเป็นเลือดออกมามาก (มักใช้แก่คนอดฝิ่น)
ลดราวาศอก หมายถึง ผ่อนปรน ผ่อนคลายจากความตึงเครียด ยอมถอย ยอมหยุด
ลม ๆ แล้ง ๆ หมายถึง เลื่อนลอยเปล่าๆ ไม่มีผล
ลมเพลมพัด หมายถึง อาการที่เจ็บป่วยโดยไม่รู้สาเหตุ มักเข้าใจกันว่าถูกกระทำ
ลมเพลมพัด หมายถึง อาการที่เจ็บป่วยโดยไม่รู้สาเหตุมักเข้าใจว่าถูกกระทำ
ลอยลม หมายถึง ทาง, ทิศ, เช่น หนเหนือ หนใต้; ครั้ง, คราว, เช่น กี่หน; ที่, สถานที่, เช่น ถึงยามค่ำน้ำค้างลงพร่างพร้อย น้องจะลอยลมบนไปหนใด. (นิราศอิเหนา), มักใช้เข้าคู่กับคำ แห่ง เป็น แห่งหน เช่น ไม่รู้ว่าเวลานี้เขาอยู่แห่งหนตำบลใด.
ลับลมคมใน หมายถึง ความลับ, สิ่งที่เปิดเผยไม่ได้อยู่ภายใน, สิ่งที่ปกปิดเอาไว้
ลิ้นตวัดถึงหู หมายถึง ที่พูดจาตลบตะแลงเชื่อไม่ได้.
ลืมตาอ้าปาก หมายถึง มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิม