ผลการค้นหา

ภาษาอีสานคำศัพท์/สำนวน ทั้งหมดบทความ

ภาษาอีสานที่เกี่ยวข้องกับ "*สม*"

คลิกที่แต่ละคำเพื่อดูรายละเอียด

ค้นเจอ 59 รายการ

สม

สมบัติ

สม

สมถกรรมฐาน

อุบายสงบใจ ใจที่มีราคะความกำหนัด โทสะความประทุษร้ายและโมหะความลุ่มหลง กิเลสสามตัวนี้ทำให้ใจวุ่นวาย ไม่สงบ ถ้าอยากให้สงบต้องเอาสมถกรรมฐานมาข่มไว้ การเจริญธรรมอย่างนี้เรียก เจริญสมถกรรมฐาน.

สะ - มะ - ถะ - กำ - มะ - ถาน

สมบัติคูณเมือง

สมบัติที่ทำให้บ้านเมืองเจริญ เรียกสมบัติคูณเมือง มี ๑๔ อย่าง คือ หูเมือง ตาเมือง แก่นเมือง ประตูเมือง ฮากเมือง เหง้าเมือง ขื่อเมือง ฝาเมือง ขางเมือง เขตเมือง สติเมือง ใจเมือง คำเมือง เมฆเมือง (ประเพณี).

สม - บัด - คูน - เมือง

เกิ่ง

เท่ากัน, เท่าทียมกัน, เทียบเท่า, เสมอ

เกิ่ง

ขี้กะเทิก , ขี้กะเทอ , ขี้กะเท่อ

เสมหะ ,เสลด

ขี้ - กะ - เทิก

ขี่กระบอง,ขี้ใต้

ไม้ผุผสมกับน้ำมันยางธรรมชาติใช้จุดไฟแทนตะเกียงน้ำมัน

ขี่ - กระ - บอง,ขี้ - ใต้

ขีน

ไม่ชอบหน้า, ไม่พอใจ, ไม่ชอบ ขืน, ฝืน อย่างว่า ว่าเล่าทำเปืองปุ้นสมคามคลาที่ ดั่งนั้น ลุลาภพร้อมใจป้าห่อนขีนเมื่อใด (ฮุ่ง). ขัด อย่างว่า เมื่อนั้นสองแม่ป้าโลมลูกเอาใจ ก็บ่ขีนกุมารมอบศรศิลป์แก้ว บาก็ยินดีแท้ธรงศรขัดดาบ สองแม่ป้าเฮียงข้างลูบเลิง (สังข์). ขัดขืน อย่างว่า นางก็โจมแจ่มเจ้าองค์อ่อนยอมใจ ก่อนเถิ้น อาบ่มีขีนขืฃัดซิค่อยเติมตามน้อย (สังข์).

ขีน

แข่นอั้นตั้น

ลักษณะอาการแน่น สมบูรณ์ เนื้อแน่น

แข่น - อั้น - ตั้น

คักใจ

ได้ดีดั่งใจ,สมใจ,ถูกใจ

คัก - ใจ

บัก

คำเรียกชายที่เสมอกันหรือต่ำกว่า

บัก

บุญแอว

งานแต่งงาน, พิธีมงคลสมรส

บุน-แอว

ข้าวต้มแดก

เป็นขนมหวาน คล้ายกับข้าวต้มมัด แต่ต่างกันตรงที่ข้าวต้มแดกจะใช้ข้าวเหนียวแช่น้ำค้างคืน ตำผสมกับกล้วยสุกบด แล้วห่อด้วยใบตอง คำว่า แดก ในภาษาอีสานจะหมายถึงการตำ, อัดให้แน่น, ยัดเข้าในภาชนะ เช่น ปลาแดก, ข้าวต้มแดก เป็นต้น

เข่า-ต้ม-แดก

 ภาษาอีสาน จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ

ดูหมวดหมู่ทั้งหมด