ภาษาอีสานที่เกี่ยวข้องกับ "*คิด*"

คลิกที่แต่ละคำเพื่อดูรายละเอียด

ค้นเจอ 20 รายการ

คิดฮอด, คึดฮอด

คิดถึง

คิด - ฮอด , คึด - ฮอด

คิดบ่ซอด

คิดไม่ถึง,คิดไม่ออก

คิด-บ่อ-ซอด

คะนิง

คิดถึง,คำนึงหา

คะ - นิง

คันแข่ว

หมั่นไส้,หงุดหงิดเนื่องจากทำอะไรไม่ได้อย่างที่คิด

คัน - แข่ว

คิดต่อ,คึดต่อ

คาดหวัง

คิด - ต่อ , คึด - ต่อ

คึด

คิด

คึด

คึดพ้อ

คิดถึง,นึกถึง,นึกขึ้นได้,ฉุกคิดขึ้นได้

คึด-พ้อ

คึดมอ

คิดไม่ไกล คิดไม่รอบครอบ

คึด-มอ

คึดจ้อ

คิดไม่ไกล คิดง่ายๆ ไม่รอบครอบ

คึด-จ้อ

คึดฮอด

คิดถึง เรียก คึดฮอด อย่างว่า คึดฮอดน้องนอนกรองน้ำตาหลั่ง คันแม่นพังจั่งส้างซิเพม้างตั้งแต่ดน (กลอน) คึดฮอดน้องยามเมื่อโค็ยแข็ง บาดห่าโค็ยแข็งเซาบ่ให้เอากะได้ (บ.).

คึด-ฮอด

สานอ

คิดเสียดาย (เป็นสร้อยคำ)

สา - นอ

กรรม

1.)การ, การงาน, การกระทำ, กิจ แยกแยกกรรมออกเป็น ๓ คือ กายกรรมงานมือ วจีกรรมงานพูด มโนกรรม งานคิด อย่างว่า งานคึดงานเว้างานทำคู่อย่าง บูฮาณเฮียกเอิ้นโฮมเว้าว่ากรรม (บ.). 2.)บุญคือการทำความดี บาปคือการทำความชั่ว บุญบาปติดตามผู้ทำให้ได้รับความดีหรือชั่ว เรียก กรรม อย่างว่าบุญมีได้เป็นนายใช้เพิ่น บุญบ่ให้เขาชิใช้ตั้งแต่เฮา (ภาษิต) บุญมีแล้วแนวดีป้องใส่บุญบ่ให้แนวขี้ฮ้ายแล่นโฮม(ภาษิต). 3.)เคราะห์ คือสิ่งที่ไม่สมหวังเรียก กรรม เช่น ชูชกได้เมียสาว ถูกเมียบังคับให้ไปขอกัณหาชาลีมาเป็นทาส เมื่อพระเวสสันดรให้โอรสและธิดาแล้วแนะนำให้ชูชกไปเมืองปู่ เพื่อพระเจ้าปู่จะได้ไถ่ถอนหลาน แต่ชูชกไม่กล้าไปเกรงจะถูกเคราะห์กรรม (เวส-กลอน) 4.)ผลของความดีหรือชั่วที่ตนทำในอดีตตามให้ผลเรียก กรรม อย่างว่า ผู้สาวได้ผัวเถ้ากรรมลาวสร้างแต่เก่า ผู้บ่าวได้แม่ฮ้างกรรมสร้างตั้งแต่หลัง (ภาษิต). กรรมแบ่งบั่นปั่นป่อนมาพบ บารมีภายหลังจิ่งได้เวียนมาพ้อ (บ.). 5.)คนตายเรียก ถึงแก่กรรม อย่างว่า ชื่อว่ากรรมเถิงแล้วจำใจจำจาก บ่มีใผแก่ทื้นคืนได้โลกเฮา (บ.) ชื่อว่าความตายนี้แขวนคอทุกบาดย่าง ใผกะแขวนอ้อนต้อนเสมอด้ามดั่งเดียว (บ.).

กรรม

 ภาษาอีสาน จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ