-
ลักสี
หมายถึง ก. ทำสีหนึ่งซึ่งขัดกับอีกสีหนึ่งให้กลืนกันโดยเอาสีอื่นเข้ารวม.
-
ลักหลับ
หมายถึง ก. ลักลอบร่วมประเวณีขณะที่ผู้หญิงนอนหลับ.
-
ลักเค้า
หมายถึง ก. ลอบทำเอาแบบอย่างเขา.
-
ลักเพศ
หมายถึง [ลักกะเพด] ก. ทำหรือแต่งตัวปลอมแปลงให้ผิดไปจากเพศของตน เช่นคฤหัสถ์แต่งตัวปลอมเพศเป็นสมณะ ผู้ชายแต่งตัวเป็นผู้หญิง; (ปาก) ทำนอกลู่นอกทาง เช่นดื่มนํ้าทางหูถ้วย.
-
ลักเลียม
หมายถึง ก. ทำทีเล่นทีจริงพอเจ้าของเผลอก็ขโมยเอาไว้.
-
ลักไก่
หมายถึง (ปาก) ก. หลอกล่อให้หลงเข้าใจผิด, ใช้อุบายลวงให้หลง, (มักใช้แก่การกีฬา) เช่น ยิงลูกลักไก่, ถือไพ่แต้มต่ำ แต่เพิ่มเค้าเพื่อให้อีกฝ่ายหนึ่งเข้าใจผิดว่าตนถือไพ่แต้มสูง (ใช้แก่การเล่นโป๊กเกอร์หรือเผ).
-
ลัคคะ
หมายถึง ว. ซึ่งติดต่อกัน, เกี่ยวพัน. (ป.; ส. ลคฺน).
-
ลัคน,ลัคน-,ลัคน์,ลัคนา
หมายถึง [ลักคะนะ-, ลัก, ลักคะนา] น. ราศีที่ปรากฏขึ้นที่ขอบฟ้าทางทิศตะวันออกในเวลาเจ้าของชะตาเกิด เช่น นาย ก เกิดเวลา ๑๑.๐๐ น. ลัคนาสถิตราศีกันย์, ในดวงชะตาถ้าอาทิตย์อยู่ในราศีเดียวกับลัคน์ เรียกว่า อาทิตย์กุมลัคน์; เวลาหรือวันที่ถือว่าเป็นมงคลสำหรับลงมือทำการใด ๆ, ถ้าเป็นเวลาที่เป็นมงคล เรียกว่า ลัคนกาล ถ้าเป็นวันที่เป็นมงคล เรียกว่า ลัคนทิน เช่น โหรคำนวณว่าวันที่ ๑๔ พฤษภาคม เป็น ลัคนทิน เวลา ๑๗.๐๐ น. เป็น ลัคนกาล เป็นวันและเวลาที่เหมาะสำหรับทำพิธีรดนํ้าแต่งงาน.
-
ลัง
หมายถึง น. ภาชนะต่อด้วยไม้หรือสานเป็นรูปสี่เหลี่ยมคล้ายหีบ สำหรับบรรจุสิ่งของ, โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ลังพลาสติก ลังกระดาษ.
-
ลัง
หมายถึง น. ชื่อปลาทะเลชนิด Rastrelliger kanagurta ในวงศ์ Scombridae รูปร่างและลักษณะทั่วไปคล้ายปลาทู แต่ขนาดใหญ่และลำตัวแคบกว่าเล็กน้อย ข้างตัวมีลายเส้นสีหม่นพาดตามยาว ๒-๓ ทาง มีชุกชุมในบริเวณห่างฝั่งมากกว่า, ทู หรือ ทูโม่ง ก็เรียก.
-
ลังกา
หมายถึง น. ชื่อเกาะแห่งหนึ่งอยู่ทางใต้ของประเทศอินเดีย.
-
ลังคิ,ลังคี
หมายถึง น. กลอน, ลิ่ม, เครื่องกีดขวาง. (ป.).
-
ลังถึง
หมายถึง น. ภาชนะสำหรับนึ่งของ ทำด้วยโลหะมีลักษณะกลมคล้ายหม้อซ้อนกันเป็นชั้น ๆ ๒-๓ ชั้น ชั้นล่างใส่น้ำสำหรับต้มให้ร้อน ชั้นที่ซ้อนที่ก้นเจาะเป็นรู ๆ เพื่อให้ไอน้ำร้อนผ่านให้ของในชั้นที่ซ้อนสุก มีฝาครอบคล้ายฝาชี, ซึ้ง ก็ว่า.
-
ลังลอง
หมายถึง ว. สุกใส, งาม. (โดยมากใช้ รังรอง).
-
ลังสาด
หมายถึง ดู ลางสาด.
-
ลังเล
หมายถึง ก. ไม่แน่ใจ, ยังตัดสินใจไม่ได้, เช่น ลังเลใจไม่รู้ว่าจะไปดีหรือไม่ไปดี.
-
ลัชชา
หมายถึง [ลัด-] น. ความละอาย, ความกระดาก. (ป., ส.).
-
ลัชชี
หมายถึง [ลัด-] น. ผู้มีความละอาย, ผู้มีความกระดาก. (ป.; ส. ลชฺชินฺ).
-
ลัญจกร,ลัญฉกร
หมายถึง [ลันจะกอน, ลันฉะกอน] (แบบ) น. ตรา (สำหรับใช้ตีหรือประทับ), ใช้เป็นราชาศัพท์ว่า พระราชลัญจกร เช่น ประทับพระราชลัญจกร. (ป.).
-
ลัญจ์
หมายถึง [ลัน] น. สินบน, สินจ้าง, ของกำนัล. (ป.).
-
ลัญฉน์,ลัญฉะ
หมายถึง [ลัน, ลันฉะ] น. รอย, เครื่องหมาย, พิมพ์, ตรา (ที่ตีหรือประทับแล้ว). (ป.).
-
ลัฐิ,ลฐิกา
หมายถึง [ลัดถิ, ลัดถิกา] น. ไม้เท้า, ไม้ถือ; ลำต้น, หน่อ; ต้นตาล. (ป. ลฏฺิ, ลฏฺิกา).
-
ลัด
หมายถึง ก. ตัดตรงไปเพื่อย่นทางย่นเวลา เช่น เดินลัดตัดทุ่ง, โดยปริยายหมายถึงการกระทำซึ่งลุล่วงได้โดยตรงและเร็วกว่าการกระทำตามปรกติ เช่น เรียนลัด.
-
ลัด
หมายถึง ก. ผลิออก, แตกออก, (ใช้แก่ต้นไม้ที่เริ่มตั้งตัวผลิใบอ่อน) เช่น ต้นไม้ลัดใบ.
-
ลัดนิ้วมือ
หมายถึง น. เวลาชั่วงอนิ้วมือแล้วดีดออก, โดยปริยายหมายความว่าเร็วฉับพลัน, ชั่วประเดี๋ยวเดียว, เช่น ชั่วลัดนิ้วมือเดียวก็ถึง.
-
ลัดวงจร
หมายถึง (ไฟฟ้า) ก. ลักษณะที่วงจรไฟฟ้าซึ่งมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน มีตัวนำซึ่งมีความต้านทานตํ่ากว่าความต้านทานของวงจรไฟฟ้านั้นมากมาแตะพาด เป็นเหตุให้กระแสไฟฟ้าจำนวนมากไหลผ่านตัวนำที่มาแตะพาดนั้น ทำให้เกิดความร้อนสูงมากจนเกิดไฟไหม้ได้ เรียกว่า ไฟฟ้าลัดวงจร.
-
ลัดา
หมายถึง [ลัดดา] น. ลดา. (ป., ส. ลตา).
-
ลัดเนื้อ
หมายถึง ว. ค่อยมีเนื้อมากขึ้น (ใช้แก่แผล), ค่อยอ้วนขึ้น.
-
ลัดเลาะ
หมายถึง ก. อาการที่เลียบทางไป เช่น เดินลัดเลาะไปตามตลิ่ง ขี่ม้าลัดเลาะไปตามชายป่า, หลบเลี่ยงเพื่อไม่ต้องเผชิญกับสิ่งกีดขวางหรืออันตราย เช่น เดินทางลัดเลาะหลบข้าศึก, เลาะลัด ก็ว่า.
-
ลัดแลง
หมายถึง ก. ลัดหลีกไป.
-
ลัทธิ
หมายถึง น. คติความเชื่อถือ ความคิดเห็น และหลักการ ที่มีผู้นิยมนับถือและปฏิบัติตามสืบเนื่องกันมา เช่น ลัทธิสังคมนิยม ลัทธิชาตินิยม ลัทธิทุนนิยม. (ป. ลทฺธิ ว่า ความเห็น, ความได้).
-
ลัทธ์
หมายถึง ว. ได้แล้ว. (ป.; ส. ลพฺธ).
-
ลัน
หมายถึง น. เครื่องดักปลาไหล ทำด้วยกระบอกไม้ไผ่เหลือข้อไว้ด้านหนึ่ง ที่ปากกระบอกมีงาแซง, กะลัน ก็เรียก.
-
ลันทวย
หมายถึง ว. ระทวย, อ่อน.
-
ลันเต
หมายถึง (ถิ่น-จันทบุรี, ระยอง) น. ต้นมหาหงส์. (ดู มหาหงส์).
-
ลันเตา
หมายถึง น. ถั่วลันเตา. (ดู ถั่วลันเตา).
-
ลันโทม
หมายถึง ก. น้อมลง, ก้มลง. (ข. ลํโทน).
-
ลันไต
หมายถึง น. ชื่อเสื่อซึ่งสานด้วยหวายตะค้าเป็นซี่ ๆ.
-
ลับ
หมายถึง ก. ถูให้คม เช่น ลับมีด.
-
ลับ
หมายถึง ว. ที่อยู่ในที่พ้นตา, ที่อยู่ในที่ซึ่งแลไม่เห็น, เช่น ที่ลับ ประตูลับ หายลับ, ที่ปกปิดหรือควรปกปิด เช่น ความลับ หนังสือลับ ห้องลับ, มีสิ่งใดสิ่งหนึ่งบังอยู่ เช่น ของอยู่ลับฝา พระอาทิตย์ลับเหลี่ยมเขา.
-
ลับกาย,ลับตัว
หมายถึง ว. เพิ่งออกไปหยก ๆ เช่น เขาเพิ่งเดินลับกายไป เขาลับตัวไปเมื่อกี้นี้เอง.
-
ลับตา
หมายถึง ว. มิดชิดหรือห่างไกลจนพ้นสายตา.
-
ลับปาก,ลับฝีปาก
หมายถึง ก. เตรียมตัวพูดหรือโต้เถียงเต็มที่ เช่น ลับปากไว้คอยท่า. (ไชยเชฐ), พูดจาโต้ตอบคารมบ่อย ๆ จนคล่องแคล่ว.
-
ลับลมคมใน
หมายถึง ว. มีเงื่อนงำบางอย่างแฝงอยู่ ไม่รู้ว่าความจริงเป็นอย่างไร เช่น เขาเป็นคนลับลมคมใน คบยาก เรื่องนี้มีลับลมคมในต้องสืบสวนต่อไป.
-
ลับลี้
หมายถึง ว. ลึกซึ้งเหลือรู้เหลือเห็นตามธรรมดา; ที่ซ่อนเร้นอยู่ เช่น เก็บของซ่อนไว้เสียลับลี้จนตนเองหาไม่พบ, ลี้ลับ ก็ว่า.
-
ลับล่อ,ลับ ๆ ล่อ ๆ
หมายถึง ว. ผลุบ ๆ โผล่ ๆ, ไม่เห็นถนัด.
-
ลับสมอง
หมายถึง ก. ฝึกฝนใช้สติปัญญา.
-
ลับหน้า
หมายถึง (โบ) ก. ล่วงลับไปแล้ว, ตายแล้ว.
-
ลับหลัง
หมายถึง ว. ไม่ใช่ต่อหน้า เช่น นินทาลับหลัง ว่าร้ายลับหลัง.
-
ลับหู
หมายถึง ว. ไม่ได้ยินถึง, มักใช้เข้าคู่กับคำ ลับตา เป็น ลับหูลับตา.
-
ลับหูลับตา
หมายถึง ว. พ้นหูพ้นตา เช่น แอบให้เงินในที่ลับหูลับตา ไปให้ลับหูลับตา.
-
ลับแล
หมายถึง น. เครื่องกั้นหรือบังตา เป็นแผงรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีขาตั้งขนาบ ๒ ข้าง ยกย้ายได้ มักตั้งต่อช่องประตูเข้าไป บังตาคนภายนอกไม่ให้เห็นภายใน; ชื่อเมืองที่เร้นลับ ถือกันว่าจะพบได้ก็แต่โดยบังเอิญ ถ้าตั้งใจไปไม่พบ.
-
ลัพธิ
หมายถึง น. การได้. (ส.; ป. ลทฺธิ).
-
ลัพธ์
หมายถึง ว. ที่ได้แล้ว; จำนวนที่ได้จากการคำนวณเรียกว่า ผลลัพธ์ เช่น ๒๒ ลบด้วย ๘ ได้ผลลัพธ์เท่ากับ ๑๔. (ส.; ป. ลทฺธ).
-
ลัภ
หมายถึง ก. ได้. (ป., ส.).
-
ลัภนะ
หมายถึง [ลับพะ-] น. การได้. (ป., ส.).
-
ลัภย์
หมายถึง ว. พึงได้, ควรได้. (ส.; ป. ลพฺภ).
-
ลัมพ์
หมายถึง ก. ห้อย, ย้อย. (ป., ส.).
-
ลัย,ลัย-
หมายถึง [ไล, ไลยะ-] น. จังหวะ (ใช้แก่ดนตรี); ที่อาศัย โดยมากมักเติมอุปสรรคข้างหน้า เช่น อาลัย; การหายไป โดยมากมักเติมอุปสรรคข้างหน้า เช่น วิลัย บรรลัย. (ส.).
-
ลัยกาล
หมายถึง [ไลยะกาน] น. เวลาแตกดับ, เวลาทำลาย. (ส. ลยกาล).
-
ลัยคต
หมายถึง [ไลยะคด] ว. ถึงความแตกดับ, อันตรธานไป. (ส. ลยคต).
-
ลั่ง
หมายถึง ว. อวบ เช่น ทุเรียนพูลั่ง.
-
ลั่น
หมายถึง ก. มีเสียงดัง เช่น ฟ้าลั่น ไม้ลั่น กระดานลั่น, ทำให้มีเสียงดังหรือทำให้เกิดเสียงดัง เช่น ลงบันได บันไดลั่น บิดตัวจนกระดูกลั่น; ยิง เช่น ลั่นธนู ลั่นปืน; ปริออกแตกออกเป็นทางยาวและมีเสียงดัง เช่น จั่นลั่น แก้วใส่น้ำร้อนลั่น; โดยปริยายหมายถึงมีเสียงดังคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ลือลั่น.
ว. มีเสียงดังมาก เช่น หัวเราะลั่น ร้องไห้ลั่น.
-
ลั่นกุญแจ
หมายถึง ก. ใส่กุญแจ.
-
ลั่นฆ้อง
หมายถึง ก. ตีฆ้อง.
-
ลั่นดาล
หมายถึง ก. ลงสลัก, ขัดกลอน.
-
ลั่นถัน
หมายถึง (โบ) น. งิ้วประเภทหนึ่ง, งิ้ว; ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง เรียกว่า จีนลั่นถัน.
-
ลั่นทม
หมายถึง น. ชื่อไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Plumeria วงศ์ Apocynaceae เช่น ชนิด P. acutifolia Poir. ดอกสีขาว หรือแดงเรื่อ ๆ กลิ่นหอม, จำปาหอม ก็เรียก, พายัพเรียก จำปาลาว, อีสานเรียก จำปา, ปักษ์ใต้เรียก จำปาขอม.
-
ลั่นนก
หมายถึง ก. ลั่นไก.
-
ลั่นปาก,ลั่นวาจา
หมายถึง ก. ให้คำมั่น.
-
ลั่นไก
หมายถึง ก. เหนี่ยวไกปืนให้นกสับลงที่แก๊ป, ลั่นนก ก็ว่า.
-
ลา
หมายถึง น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Equus asinus ในวงศ์ Equidae ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับม้า รูปร่างคล้ายม้าแต่ตัวเล็กกว่า หูยาว ปลายหางเป็นพู่ ขนแผงคอสั้นตั้งตรง มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา.
-
ลา
หมายถึง น. เรียกการจบหรือสิ้นสุดลงระยะหนึ่ง ๆ ของพิธีบางอย่างว่า ลาหนึ่ง ๆ เช่น โห่ ๓ ลา ยํ่าฆ้อง ๓ ลา.
-
ลา
หมายถึง ก. จากไปโดยแสดงให้ทราบด้วยกิริยาท่าทาง คำพูด หรือด้วยหนังสือ; ขออนุญาตหยุดงานชั่วคราว เช่น ลากิจ ลาป่วย ลาพักผ่อน ลาไปศึกษาต่อ; ขอคืนของที่บูชาหรือบนไว้ เช่น ลาข้าวพระภูมิ ลาของที่บนไว้.
-
ลา
หมายถึง ว. เตี้ย เช่น เกยลา กี๋ลา เตียงลา แท่นลา.
-
ลา
หมายถึง ว. มีกลีบชั้นเดียว, ไม่ซ้อน, (ใช้แก่ดอกไม้) เช่น มะลิลา พุดลา รักลา.
-
ลาก
หมายถึง ก. ทำให้เคลื่อนที่ตามไปโดยวิธีต่าง ๆ เช่น ดึง ฉุด ระไป ถูไป ล่ามไป โยงไป เช่น ลากเกวียน ม้าลากรถ กระโปรงยาวลากดิน; โดยปริยายหมายความว่า ใช้อย่างสมบุกสมบัน, ใช้ถูไถ, เช่น เอาผ้าซิ่นไหมมานุ่งลากอยู่กับบ้าน.
ว. ที่ทำให้เคลื่อนที่ตามไปโดยวิธีต่าง ๆ เช่น ดึง ฉุด ระไป ถูไป ล่ามไป โยงไป เช่น รถลาก.
-
ลากข้าง
หมายถึง ก. เขียนสระอาลงข้างหลังพยัญชนะ.
น. เครื่องหมายสระอา.
-
ลากคอ
หมายถึง ก. จับตัว, ดึงตัว, เช่น ลากคอเข้าตะราง.
-
ลากตัว
หมายถึง ก. ใช้อำนาจหรือกำลังบังคับเอาตัวมา.
-
ลากษา
หมายถึง [ลาก-] น. ครั่ง. (ส.; ป. ลาขา).
-
ลากหนามจุกช่อง
หมายถึง (สำ) ก. ยกเรื่องต่าง ๆ มาอ้างป้องกันตัว, ขัดขวางไม่ให้คนอื่นได้รับประโยชน์ในเมื่อตนเองไม่ได้รับประโยชน์ด้วย.
-
ลากเสียง
หมายถึง ก. อาการที่พูดยานคางในความว่า พูดลากเสียง.
-
ลากเส้น
หมายถึง ก. ตีเส้น, ขีดเส้น.
-
ลาขา
หมายถึง น. ครั่ง. (ป.; ส. ลากฺษา).
-
ลาข้าวพระ
หมายถึง ก. ทำพิธีอย่างหนึ่งเมื่อถอนสำรับพระพุทธ โดยยกมือประนมกล่าวคำว่า เสสํ มงฺคลํ ยาจามิ แล้วยกสำรับออกมา.
-
ลาง
หมายถึง น. สิ่งหรือปรากฏการณ์ที่เชื่อกันว่าจะบอกเหตุดีหรือเหตุร้าย เช่น ผึ้งทำรังทางทิศตะวันออกของอาคารเชื่อกันว่าเป็นลางดี แมงมุมตีอกเชื่อกันว่าเป็นลางร้าย.
-
ลาง
หมายถึง น. หมาก, ขนุน เรียกว่า หมากลาง. (ไทยใหญ่).
-
ลาง
หมายถึง น. นกกะลาง.
-
ลาง
หมายถึง ว. ต่าง, แต่ละ, บาง, เช่น ลางคน ลางสิ่งลางอย่าง.
-
ลางคัล
หมายถึง น. ไถ (เครื่องทำนา). (ส.; ป. นงฺคล).
-
ลางงิด
หมายถึง น. ฟ้า, สวรรค์. (ช.).
-
ลางที
หมายถึง ว. บางที.
-
ลางลิง
หมายถึง ดู กระไดลิง ๒.
-
ลางสังหรณ์
หมายถึง น. ลางที่ดลใจทำให้เชื่อว่าอาจจะมีเหตุดีหรือเหตุร้ายเกิดขึ้น เช่น จิ้งจกตกมาตายต่อหน้า เชื่อว่าเป็นลางสังหรณ์จะทำให้เกิดเหตุร้าย.
-
ลางสาด
หมายถึง น. ชื่อไม้ต้นชนิด Lansium domesticum Pelleg. ในวงศ์ Meliaceae ผลกลม ๆ ออกเป็นพวง กินได้ เม็ดในขม, ลังสาด ก็เรียก, พันธุ์เปลือกหนายางน้อยเรียก ลองกอง.
-
ลางาด,ล้างาด
หมายถึง น. เย็น, เวลาเย็น, ละงาด ก็ใช้.
-
ลางเนื้อชอบลางยา
หมายถึง น. ยาอย่างเดียวกัน ถูกกับคนหนึ่ง แต่ไม่ถูกกับอีกคนหนึ่ง; (สำ) ของสิ่งเดียวกัน ถูกกับคนหนึ่ง แต่ไม่ถูกกับอีกคนหนึ่ง.
-
ลาช,ลาชะ,ลาชา
หมายถึง [ลาด, ลาชะ] น. ข้าวตอก เช่น อนนเรืองรองด้วยจตุรพรรณมาลา ลาชาชาติห้าสิ่ง. (ม. คำหลวง นครกัณฑ์). (ป., ส.).
-
ลาญ
หมายถึง ก. แตก, หัก, ทำลาย เช่น ฝ่อใจห้าวบมิหาญ ลาญใจแกล้วบมิกล้า. (ตะเลงพ่าย).