-
ภาคยานุวัติ
หมายถึง [พากคะยานุวัด] (การทูต) น. การเข้าเป็นภาคีในสัญญาหลายฝ่ายหรือพหุภาคี หรือในสนธิสัญญาระหว่างชาติ. (อ. accession).
-
ภาคย์
หมายถึง น. โชค, โชคดี. (ป., ส. ภาคฺย).
-
ภาคสนาม
หมายถึง น. ภาคปฏิบัติ.
-
ภาคินี
หมายถึง น. หญิงผู้มีส่วน. (ป., ส.).
-
ภาคิไนย
หมายถึง [-ไน] น. หลาน คือ ลูกของพี่สาวหรือน้องสาว, คู่กับ ภาติยะ ลูกของพี่ชายหรือน้องชาย. (ป. ภาคิเนยฺย; ส. ภาคิเนย).
-
ภาคี
หมายถึง น. ผู้มีส่วน, ผู้เป็นฝ่าย. (ป.; ส. ภาคินฺ).
-
ภาคียะ
หมายถึง ว. ควรแบ่งเป็นส่วน, เป็นส่วน.
-
ภาคเรียน
หมายถึง น. ช่วงเวลาที่สถานศึกษาเปิดทำการสอนติดต่อกัน ตามปรกติปีการศึกษาหนึ่ง ๆ จะแบ่งออกเป็น ๒-๓ ภาคเรียน.
-
ภาคเสธ
หมายถึง [พากเสด] ก. แบ่งรับแบ่งสู้ เช่น ให้การภาคเสธ คือ ให้การรับบ้างปฏิเสธบ้าง.
-
ภาชนะ
หมายถึง [พาชะนะ, พาดชะนะ] น. เครื่องใช้จำพวกถ้วยโถโอชามหม้อไหเป็นต้น สำหรับใส่สิ่งของ. (ป., ส.).
-
ภาชนีย,ภาชนีย-
หมายถึง [พาชะนียะ-] (แบบ) น. ของควรแจก, ของควรแบ่ง.
ว. ควรแจก, ควรแบ่ง. (ป.).
-
ภาชี
หมายถึง (แบบ) น. ผู้แบ่ง, เพศหญิงใช้ว่า ภาชินี.
-
ภาณ,ภาณ-
หมายถึง [พาน, พานะ-] (แบบ) น. การบอก, การกล่าว, การสวด. (ป.).
-
ภาณกะ
หมายถึง [พานะกะ] (แบบ) น. ผู้สวด, ผู้กล่าว, ผู้บอก. (ป.).
-
ภาณวาร
หมายถึง [พานะวาน] น. ธรรมที่จัดไว้เป็นหมวด, หมวดหนึ่ง ๆ; ข้อธรรมที่จัดไว้เป็นหมวด, ข้อธรรมหมวดหนึ่ง ๆ สำหรับสาธยาย. (ป.).
-
ภาณี
หมายถึง น. ผู้สวด, ผู้กล่าว, ผู้บอก, คนช่างพูด, เพศหญิง ใช้ว่า ภาณินี.
-
ภาณุ
หมายถึง น. แสงสว่าง; พระอาทิตย์. (ป.; ส. ภานุ).
-
ภาณุมาศ
หมายถึง น. พระอาทิตย์. (ป. ภาณุมา; ส. ภานุมนฺตฺ).
-
ภาดร,ภาดา
หมายถึง น. พี่ชายน้องชาย, (ราชา) พระภาดา. (ส. ภฺราตฺฤ; ป. ภาตา).
-
ภาตระ
หมายถึง [พาตะระ] น. พี่ชายน้องชาย. (ส. ภฺราตฺฤ).
-
ภาตา,ภาตุ
หมายถึง น. พี่ชายน้องชาย. (ป.; ส. ภฺราตฺฤ).
-
ภาติกะ
หมายถึง น. พี่ชายน้องชาย. (ป.; ส. ภฺราตฺฤ + ก).
-
ภาติยะ
หมายถึง น. ลูกของพี่ชายน้องชาย, หลาน. (ป.; ส. ภาตฺรีย).
-
ภาพ,ภาพ-
หมายถึง [พาบ, พาบพะ-] น. ความ, ความมี, ความเป็น, มักใช้ประกอบเป็นส่วนท้ายของคำสมาส เช่น มรณภาพ ว่า ความตาย; รูปที่ปรากฏเห็นหรือนึกเห็น เช่น ภาพทิวทัศน์ ภาพในฝัน, สิ่งที่วาดขึ้นเป็นรูปหรือสิ่งที่ถ่ายแบบไว้ เช่น ภาพสีน้ำมัน ภาพถ่าย. (ป., ส. ภาว).
-
ภาพกาก
หมายถึง น. ภาพเขียนที่เป็นตัวประกอบในเรื่อง.
-
ภาพจริง
หมายถึง (แสง) น. ภาพที่เกิดจากกระจกเว้าหรือเลนส์นูน ลักษณะเป็นภาพหัวกลับ ใช้จอรับได้.
-
ภาพถ่าย
หมายถึง น. ภาพบนกระดาษอัดรูป เกิดจากการนำแผ่นฟิล์มภาพเนกาทิฟหรือแผ่นกระจกภาพเนกาทิฟไปอัดถ่ายทอดภาพลงบนกระดาษอัดรูปนั้น.
-
ภาพนิ่ง
หมายถึง น. ภาพขยายที่ไม่มีการเคลื่อนไหวบนจอ เกิดจากการฉายแสงที่มีความเข้มมาก ผ่านแผ่นสไลด์หรือแผ่นฟิล์มภาพไปยังจอ.
-
ภาพประกอบ
หมายถึง น. ภาพที่วาดขึ้นหรือนำมาแสดงเพื่อประกอบเรื่อง.
-
ภาพปูนเปียก
หมายถึง น. ภาพเขียนผนังอาคารหรือสิ่งก่อสร้างที่เขียนขณะผนังยังชื้นอยู่.
-
ภาพพจน์
หมายถึง [พาบพด] น. ถ้อยคำที่เป็นสำนวนโวหารทำให้นึกเห็นเป็นภาพ, ถ้อยคำที่เรียบเรียงอย่างมีชั้นเชิงเป็นโวหาร มีเจตนาให้มีประสิทธิผลต่อความคิด ความเข้าใจ ให้จินตนาการและถ่ายทอดอารมณ์ได้อย่างกว้างขวางลึกซึ้งกว่าการบอกเล่าที่ตรงไปตรงมา. (อ. figure of speech).
-
ภาพยนตร์
หมายถึง [พาบพะ-] น. ภาพฉายด้วยเครื่องทำให้เห็นเป็นภาพเคลื่อนไหวได้, หนังฉาย.
-
ภาพย์
หมายถึง (แบบ) ว. ภัพ, ดี, งาม, เหมาะ, ควร. (ส. ภวฺย).
-
ภาพลวงตา
หมายถึง น. ภาพที่ปรากฏให้เห็นผิดไปจากความเป็นจริง เช่น เห็นพยับแดดเป็นนํ้า เห็นเชือกเป็นงู.
-
ภาพลักษณ์
หมายถึง [พาบลัก] น. ภาพที่เกิดจากความนึกคิดหรือที่คิดว่าควรจะเป็นเช่นนั้น, จินตภาพ ก็ว่า. (อ. image).
-
ภาพหุ่นนิ่ง
หมายถึง น. ภาพวาดหรือภาพถ่ายของสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว.
-
ภาพเสมือน
หมายถึง (แสง) น. ภาพที่เกิดจากกระจกนูน กระจกเงาพื้นราบ หรือเลนส์เว้า ลักษณะเป็นภาพหัวตั้ง ใช้จอรับไม่ได้.
-
ภาม
หมายถึง น. เดช เช่น แสดงพาหุพิริยพลภาม. (สมุทรโฆษ). (ส.).
-
ภาย
หมายถึง น. บริเวณ, สถานที่, เช่น ภายนอกกำแพง ภายในเมือง; ระยะเวลา เช่น ในภายหน้า จะแจ้งให้ทราบในภายหลัง.
-
ภายนอก
หมายถึง น. ข้างนอก.
-
ภายหน้า
หมายถึง น. ข้างหน้า, ต่อไป, อนาคตกาล.
-
ภายหลัง
หมายถึง น. ข้างหลัง, ต่อจากนั้นไป.
-
ภายใน
หมายถึง น. ข้างใน.
-
ภาร,ภาร-,ภาระ,ภาระ
หมายถึง [พาน, พาระ-] น. ของหนัก, นํ้าหนัก; ธุระที่หนัก, การงานที่หนัก; หน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ เช่น พ่อแม่มีภาระในการเลี้ยงดูลูก ครูมีภาระในการอบรมสั่งสอนศิษย์, ความรับผิดชอบ เช่น พ่อแม่ตายหมด พี่ต้องรับภาระส่งเสียเลี้ยงดูน้อง.
ว. หนัก. (ป.).
-
ภารกิจ
หมายถึง [พาระ-] น. งานที่จำต้องทำ.
-
ภารดี
หมายถึง [พาระ-] น. ถ้อยคำ, คำพูด, ภาษา. (ส. ภารติ).
-
ภารต,ภารต-
หมายถึง [พารด, พาระตะ-] น. ชาวอินเดีย; คนแสดงละคร. (ส.).
-
ภารตวิทยา
หมายถึง น. วิชาที่เกี่ยวกับประเทศอินเดีย มีศาสนา ปรัชญา วัฒนธรรม ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ ภาษา วรรณคดี เป็นต้น. (ส.).
-
ภารตี
หมายถึง [-ระ-] น. ชื่อหนึ่งของพระสุรัสวดี.
-
ภารธุระ
หมายถึง [พาระทุระ, พานทุระ] น. การงานที่รับทำ, กิจการที่ขวนขวายประกอบ.
-
ภารยทรัพย์
หมายถึง [พาระยะซับ] (กฎ) น. อสังหาริมทรัพย์ที่ผู้เป็นเจ้าของจะต้องรับภาระบางอย่างที่เกิดจากภาระจำยอม, คู่กับ สามยทรัพย์.
-
ภารยา
หมายถึง [พาระ-, พานระ-] น. ภรรยา. (ส.).
-
ภาระ,ภาระ,ภารา,ภารา
หมายถึง น. ชื่อมาตราชั่งนํ้าหนักมคธ ๒๐ ตุลา เป็น ๑ ภาระ. (ส. ภาร).
-
ภาระจำยอม
หมายถึง (กฎ) น. ข้อผูกพันอันเป็นเหตุให้เจ้าของอสังหาริมทรัพย์จำต้องยอมรับกรรมบางอย่างซึ่งกระทบถึงทรัพย์สินของตน หรือต้องงดเว้นการใช้สิทธิบางอย่างอันมีอยู่ในกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินนั้น เพื่อประโยชน์แก่อสังหาริมทรัพย์อื่น เช่น ทางภาระจำยอม.
-
ภาระติดพัน
หมายถึง น. ความผูกพันที่จะต้องกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง.
-
ภารา
หมายถึง (โบ) น. พารา, เมือง.
-
ภารโรง
หมายถึง [พาน-] น. ผู้รักษาและทำความสะอาดสถานที่.
-
ภาว,ภาว-,ภาวะ
หมายถึง [พาวะ-] น. ความมี, ความเป็น, ความปรากฏ, เช่น ภาวะน้ำท่วม ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ. (ป., ส.).
-
ภาวนา
หมายถึง [พาวะ-] น. การทำให้มีขึ้นให้เป็นขึ้นทางจิตใจ.
ก. สำรวมใจให้แน่วแน่เป็นสมาธิ เช่น สวดมนต์ภาวนา, สำรวมใจตั้งความปรารถนา เช่น นั่งภาวนาขอให้พระช่วย. (ป.).
-
ภาวนามัย
หมายถึง ว. สำเร็จด้วยภาวนา. (ป.).
-
ภาวศุทธิ
หมายถึง [พาวะสุดทิ] น. ความบริสุทธิ์แห่งใจ. (ส.).
-
ภาวะฉุกเฉิน
หมายถึง น. ภาวะอันอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงหรือความปลอดภัยแห่งราชอาณาจักร หรืออันอาจทำให้ประเทศตกอยู่ในภาวะคับขันหรือภาวะการรบหรือการสงคราม.
-
ภาษ
หมายถึง [พาด] ก. พูด, กล่าว, บอก. (ส.; ป. ภาส).
-
ภาษก
หมายถึง [พาสก] น. ผู้พูด. (ส.).
-
ภาษณ์
หมายถึง น. การพูด. (ส.).
-
ภาษา
หมายถึง น. ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อความของชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เช่น ภาษาไทย ภาษาจีน หรือเพื่อสื่อความเฉพาะวงการ เช่น ภาษาราชการ ภาษากฎหมาย ภาษาธรรม; เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที่สื่อความได้ เช่น ภาษาพูด ภาษาเขียน ภาษาท่าทาง ภาษามือ; (โบ) คนหรือชาติที่พูดภาษานั้น ๆ เช่น มอญ ลาว ทะวาย นุ่งห่มและแต่งตัวตามภาษา. (พงศ. ร. ๓); (คอม) กลุ่มของชุดอักขระ สัญนิยม และกฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นเพื่อสั่งงานคอมพิวเตอร์ เช่น ภาษาซี ภาษาจาวา; โดยปริยายหมายความว่าสาระ, เรื่องราว, เนื้อความที่เข้าใจกัน, เช่น ตกใจจนพูดไม่เป็นภาษา เขียนไม่เป็นภาษา ทำงานไม่เป็นภาษา.
-
ภาษาคำควบมากพยางค์
หมายถึง น. ภาษาแบบที่มีการสร้างคำด้วยการประกอบหน่วยคำหลาย ๆ หน่วยเข้าเป็นคำเดียวกัน ทำให้คำหนึ่ง ๆ มีความยาวหลายพยางค์ เช่น ภาษาเวลส์ ภาษาเอสกิโม ภาษาอินเดียนแดง. (อ. polysynthetic language).
-
ภาษาคำติดต่อ
หมายถึง น. ภาษาแบบที่มีการสร้างคำด้วยการเติมอุปสรรค อาคม หรือปัจจัย ซึ่งเป็นหน่วยคำไม่อิสระและไม่มีความหมาย ผสานเข้ากับคำบางคำซึ่งเป็นคำตั้ง ทำให้เกิดเป็นคำใหม่ แต่จะมีรูปและความหมายเกี่ยวเนื่องกับคำตั้งนั้น เช่น ภาษาเขมร ภาษาญี่ปุ่น ภาษาตุรกี ภาษาฮังการี. (อ. agglutinative language).
-
ภาษาคำโดด
หมายถึง น. ภาษาแบบที่ใช้คำที่มีลักษณะโดด ๆ คือ ไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูปไปตามหน้าที่หรือตามความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์เกี่ยวเนื่องกับคำอื่น คำในภาษาคำโดดมักจะมีพยางค์เดียวเป็นส่วนมาก แต่ก็มีคำสองพยางค์และหลายพยางค์ด้วย เช่น ภาษาไทย ภาษาจีน ภาษาเวียดนาม. (อ. isolating language).
-
ภาษาถิ่น
หมายถึง น. ภาษาเฉพาะของท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งที่มีรูปลักษณะเฉพาะตัวทั้งถ้อยคำและสำเนียงเป็นต้น.
-
ภาษาธรรม
หมายถึง น. ภาษาที่ใช้มีความหมายในทางธรรม ต่างกับความหมายที่ชาวบ้านใช้ เช่น คำว่า เวทนา ในภาษาธรรมหมายถึง การเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข เป็นทุกข์ หรือเฉย ๆ แต่ชาวบ้านใช้หมายถึง สงสารสลดใจ หรือคำว่า สงสาร ในภาษาธรรมหมายถึง การเวียนว่ายตายเกิด แต่ชาวบ้านใช้หมายถึง รู้สึกเห็นใจในความเดือดร้อนหรือความทุกข์ของผู้อื่น.
-
ภาษาปาก
หมายถึง น. ภาษาพูดที่แสดงความคุ้นเคย ไม่เหมาะที่จะใช้เป็นพิธีรีตอง เช่น ตาแป๊ะ ตะบี้ตะบัน เทน้ำเทท่า.
-
ภาษามีวิภัตติปัจจัย
หมายถึง น. ภาษาแบบที่มีการสร้างคำด้วยการใช้วิภัตติปัจจัยประกอบเข้ากับรากศัพท์ซึ่งเป็นหน่วยคำไม่อิสระทำให้เกิดเป็นคำที่แสดงเพศ พจน์ กาล มาลา วาจกอย่างชัดเจน เพื่อเข้าสัมพันธ์ทางไวยากรณ์กลมกลืนกับคำอื่นในประโยค เช่น ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษากรีกโบราณ ภาษาละติน ภาษาฝรั่งเศส. (อ. inflectional language).
-
ภาษาระดับทางการ
หมายถึง น. ภาษาราชการ
-
ภาษาระดับพิธีการ
หมายถึง น. ภาษาแบบแผน.
-
ภาษาราชการ
หมายถึง น. ภาษาที่ใช้สื่อสารในราชการและวิชาการเป็นต้น เช่น จดหมายติดต่อราชการ รายงานการประชุมของหน่วยงาน รายงานการวิจัย รายงานวิชาการสาขาต่าง ๆ, ภาษาระดับทางการ หรือ ภาษากึ่งแบบแผน ก็เรียก; ภาษาที่รัฐบาลประกาศให้ใช้เป็นทางราชการ เช่น ประเทศไทยใช้ภาษาไทยเป็นภาษาราชการ ประเทศสิงคโปร์ใช้ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาฮินดี และภาษามาเลย์ เป็นภาษาราชการ.
-
ภาษาศาสตร์
หมายถึง น. วิชาที่ศึกษาภาษาในแง่ต่าง ๆ เช่น เสียง โครงสร้าง ความหมาย โดยอาศัยวิธีการวิทยาศาสตร์ เช่น มีการตั้งสมมุติฐาน เก็บและวิเคราะห์ข้อมูลแล้วสรุปผล.
-
ภาษาแบบแผน
หมายถึง น. ภาษาที่ถือเป็นแบบฉบับที่จะต้องใช้เป็นแบบเดียวกันในโอกาสอย่างเดียวกัน เช่น คำกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ขึ้นต้นว่า “ขอเดชะ...” และลงท้ายว่า “ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้า...”, ภาษาที่ใช้เป็นทางการในโอกาสสำคัญ หรือใช้แก่บุคคลสำคัญ หรือบุคคลสำคัญเป็นผู้ใช้ เช่น คำประกาศเกียรติคุณในการประสาทปริญญาบัตรกิตติมศักดิ์ คำปราศรัยของนายกรัฐมนตรีในวันขึ้นปีใหม่, ภาษาระดับพิธีการ ก็เรียก.
-
ภาษิต
หมายถึง น. ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านานแล้ว มีความหมายเป็นคติ เช่น กงเกวียนกำเกวียน. (ส.).
-
ภาษี
หมายถึง น. เงินที่รัฐหรือท้องถิ่นเรียกเก็บจากบุคคล เพื่อใช้จ่ายในการบริหารประเทศหรือท้องถิ่น เช่น ภาษีเงินได้ ภาษีบำรุงท้องที่ ภาษีโรงเรือนและที่ดิน ภาษีมูลค่าเพิ่ม; ความได้เปรียบ เช่น เขามีภาษีกว่า.
-
ภาษีบำรุงท้องที่
หมายถึง (กฎ) น. ภาษีซึ่งบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลซึ่งมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรือครอบครองอยู่ในที่ดินที่ไม่เป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชน มีหน้าที่ต้องเสียเป็นรายปีจากราคาปานกลางของที่ดินตามที่ทางราชการได้ประกาศกำหนดไว้ เพื่อให้เป็นรายได้ขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ซึ่งที่ดินนั้นอยู่ในเขต.
-
ภาษีมูลค่าเพิ่ม
หมายถึง (กฎ) น. ภาษีทางอ้อมประเภทหนึ่งที่เรียกเก็บจากบุคคลที่ซื้อสินค้าหรือรับบริการ โดยจัดเก็บเฉพาะจากมูลค่าส่วนที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นตอนของการผลิต การจำหน่าย หรือการให้บริการ ตัวอย่างเช่น ซื้อวัตถุดิบ วัสดุอุปกรณ์มา ๑๐๐ บาท ผลิตเป็นสินค้าขายในราคา ๑๕๐ บาท ดังนี้ ก็จะเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มเฉพาะผลต่างจำนวน ๕๐ บาท เท่านั้น. (อ. value-added tax).
-
ภาษีสรรพสามิต
หมายถึง [-สับพะ-, -สันพะ-] (กฎ) น. ภาษีที่กรมสรรพสามิตเรียกเก็บจากสินค้าที่ผลิตหรือนำเข้าและการให้บริการในทางธุรกิจตามที่กฎหมายกำหนด เช่น ภาษีรถยนต์ ภาษีสุรา. (อ. excise tax).
-
ภาษีเงินได้
หมายถึง น. ภาษีที่เรียกเก็บจากบุคคลที่ได้รับเงิน ทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างอื่น ซึ่งอาจคิดคำนวณได้เป็นเงิน.
-
ภาษีโรงเรือนและที่ดิน
หมายถึง (กฎ) น. ภาษีที่เรียกเก็บจากผู้รับประเมินผู้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นปีละครั้งตามค่ารายปีของทรัพย์สินนั้น.
-
ภาส,ภาส-
หมายถึง [พาด, พาดสะ-, พาสะ-] น. แสง, สว่าง, แจ้ง. (ป., ส.).
-
ภาสกร
หมายถึง [พาดสะกอน, พาสะกอน] น. พระอาทิตย์.
-
ภาสน์
หมายถึง น. การพูด. (ป.).
-
ภาสวร
หมายถึง [พาสะวอน] ว. สว่าง, มีแสงพราว. (ส.).
-
ภาสา
หมายถึง น. ภาษา. (ป.).
-
ภาสุระ
หมายถึง ว. สว่าง, มีแสงพราวเช่นแก้ว. (ส.).
-
ภิกขา
หมายถึง น. การขออาหาร; อาหารที่ขอมา. (ป.; ส. ภิกฺษา).
-
ภิกขาจาร
หมายถึง น. การเที่ยวขอ, การเที่ยวขออาหาร. (ป.).
-
ภิกขาหาร
หมายถึง น. อาหารที่ได้มาด้วยการขอ. (ป.).
-
ภิกขุ
หมายถึง น. ภิกษุ. (ป.; ส. ภิกฺษุ).
-
ภิกขุนี
หมายถึง น. ภิกษุณี. (ป.; ส. ภิกฺษุณี).
-
ภิกษา
หมายถึง น. การขออาหาร; อาหารที่ขอมา. (ส.; ป. ภิกฺขา).
-
ภิกษาจาร
หมายถึง น. การเที่ยวขอ, การเที่ยวขออาหาร. (ส.; ป. ภิกฺขาจาร).
-
ภิกษาหาร
หมายถึง น. อาหารที่ได้มาด้วยการขอ. (ส.; ป. ภิกฺขาหาร).
-
ภิกษุ
หมายถึง น. ชายที่บวชเป็นพระในพระพุทธศาสนา. (ส.; ป. ภิกฺขุ).