-
พรรษากาล
หมายถึง น. ฤดูฝน. (ส.).
-
พรรษาคม
หมายถึง น. การเริ่มฤดูฝน. (ส.).
-
พรรษายุต
หมายถึง น. หมื่นปี. (ส.).
-
พรรเหา
หมายถึง [พัน-] ว. มาก, ยิ่ง, พันเหา ก็ใช้ เช่น คือ เทพเพียงพันเหา. (สมุทรโฆษ).
-
พรรเอิญ
หมายถึง [พัน-] (โบ) ว. เผอิญ, ใช้ว่า เพอิญ ก็มี.
-
พรรโษทก
หมายถึง น. นํ้าฝน.
-
พรรโษบล
หมายถึง น. ลูกเห็บ. (ส.).
-
พรวงเพรียง
หมายถึง [พฺรวงเพฺรียง] ก. พูดยกยอ.
-
พรวด
หมายถึง [พฺรวด] ว. อาการที่เป็นไปอย่างรวดเร็วโดยไม่ยับยั้ง เช่น เทพรวด; เสียงดังเช่นนั้น.
-
พรวด
หมายถึง [พฺรวด] (ถิ่น-ปักษ์ใต้, ตะวันออก) น. ชื่อผึ้งโพรง (Apis cerana) ในวงศ์ Apidae เป็นผึ้งขนาดกลาง ผึ้งงานลำตัวยาว ๐.๙-๑ เซนติเมตร กว้างประมาณ ๓.๕ มิลลิเมตร เมื่อกางปีกวัดจากปลายปีกยาวประมาณ ๑.๗๕ เซนติเมตร รวมตัวอยู่เป็นกลุ่ม ทำรังอยู่ในโพรงหรือตามซอกหิน ซอกหลังคาบ้านที่ปิดมิดชิด, ผึ้งรวง ก็เรียก.
-
พรวด
หมายถึง [พฺรวด] ดู กระทุ.
-
พรวดพราด
หมายถึง [-พฺราด] ว. อาการที่เป็นไปอย่างรวดเร็วโดยไม่ยับยั้ง เช่น วิ่งพรวดพราด เปิดประตูพรวดพราดเข้ามา.
-
พรวน
หมายถึง [พฺรวน] น. โลหะทำเป็นรูปกลมกลวง มีลูกกลิ้งเล็ก ๆ อยู่ข้างในเพื่อให้เกิดเสียง ใช้ผูกคอสัตว์หรือข้อเท้าเป็นต้น เรียกว่า ลูกพรวน, กระพรวน หรือ ลูกกระพรวน ก็ว่า, (ถิ่น-พายัพ, อีสาน) มะหิ่ง หรือ หมากหิ่ง.
-
พรวน
หมายถึง [พฺรวน] น. กระจุก, กลุ่ม, พวง, เช่น วิ่งตามเป็นพรวน.
-
พรวน
หมายถึง [พฺรวน] น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Labeo pruol ในวงศ์ Cyprinidae รูปร่างคล้ายปลานวลจันทร์ ซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกัน. (ข.).
-
พรวน
หมายถึง [พฺรวน] น. (๑) (ถิ่น-ปักษ์ใต้) ต้นเงาะ.(ดู เงาะ ๒).
(๒) ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica L..
-
พรวน
หมายถึง [พฺรวน] ก. คุ้ยดินให้เป็นกลุ่มล้อมต้นไม้, ใช้จอบหรือเสียมเป็นต้นทำดินให้โปร่งหรือร่วน, เรียกว่า พรวนดิน.
-
พรสวรรค์
หมายถึง น. ความสามารถพิเศษหรือคุณสมบัติเด่นของบุคคลที่มีมาแต่กำเนิด.
-
พรหม,พรหม-
หมายถึง [พฺรม, พฺรมมะ-] น. ชื่อพระเป็นเจ้าผู้สร้างโลกตามศาสนาพราหมณ์, เทพในพรหมโลก จำพวกมีรูป เรียก รูปพรหม มี ๑๖ ชั้น จำพวกไม่มีรูป เรียก อรูปพรหม มี ๔ ชั้น ตามคติพระพุทธศาสนา, ในบทกลอนใช้ว่า พรหมัน พรหมา พรหมาน หรือ พรหมาร ก็มี; ผู้มีพรหมวิหารทั้ง ๔ (เช่น บิดามารดามีพรหมวิหารทั้ง ๔ ต่อบุตร ได้ชื่อว่า เป็นพรหมของบุตร). (ป., ส. พฺรหฺม).
-
พรหมกาย
หมายถึง น. พระกาย (คือ รูปกาย นามกาย) ประเสริฐ, พระนามของพระพุทธเจ้า.
-
พรหมจรรย์
หมายถึง น. การศึกษาปรมัตถ์, การศึกษาพระเวท; การถือพรตบางอย่าง เช่นเว้นเมถุนเป็นต้น, การบวชซึ่งเว้นเมถุนเป็นต้น. (ส.).
-
พรหมจักร
หมายถึง น. จักรวาล; คำสอนของพระพุทธเจ้า. (ส.; ป. พฺรหฺมจกฺก).
-
พรหมจาริณี
หมายถึง น. หญิงที่ยังบริสุทธิ์. (ป.).
-
พรหมจารี
หมายถึง น. ผู้ศึกษาปรมัตถ์, นักเรียนพระเวท; ผู้ถือพรตบางอย่าง เช่นเว้นเมถุนเป็นต้น, ในพระพุทธศาสนาหมายเอาผู้ตั้งอยู่ในธรรม มีเว้นจากเมถุนเป็นต้น เช่นภิกษุ; หญิงที่ยังบริสุทธิ์. (ป.; ส. พฺรหฺมจารินฺ).
-
พรหมชาติ
หมายถึง น. ชื่อตำราหมอดู.
-
พรหมทัณฑ์
หมายถึง น. ตามศาสนาพราหมณ์หมายความว่า “ไม้พระพรหม” ชื่อศัสตรากายสิทธิ์ชนิดหนึ่ง; การสาปแห่งพราหมณ์; โทษอย่างสูง คือห้ามไม่ให้ใคร ๆ พูดด้วยในหมู่สงฆ์ด้วยกัน. (ส., ป.).
-
พรหมธาดา
หมายถึง น. พระพรหมผู้สร้าง.
-
พรหมบถ
หมายถึง น. ทางไปสู่พระพรหม, ทางไปสู่ความดีสูงสุด. (ส.).
-
พรหมบท
หมายถึง น. ที่อยู่ของพระพรหม; ตำแหน่งพราหมณ์. (ส.).
-
พรหมบริษัท
หมายถึง น. ชุมนุมพระพรหม, ชุมนุมพราหมณ์. (ส.).
-
พรหมบุตร
หมายถึง น. พราหมณ์, ลูกพราหมณ์. (ส.).
-
พรหมปุโรหิต
หมายถึง น. พราหมณ์ชั้นสูง; ชื่อพรหมหมู่หนึ่งอยู่ในสวรรค์อันสูงกว่าชั้นพรหมปาริสัช; ชื่อคัมภีร์แพทย์ว่าด้วยต้นเหตุที่มนุษย์เกิด. (ส.).
-
พรหมพักตร์
หมายถึง น. ยอดเครื่องสูงหรือยอดสิ่งก่อสร้างที่เป็นหน้าพรหม ๔ ด้าน.
-
พรหมพันธุ์
หมายถึง น. “วงศ์พรหม” คือพราหมณ์โดยตระกูล คือ พราหมณ์เลว. (ส.).
-
พรหมภูติ
หมายถึง [พฺรมมะพูติ] น. เวลาสนธยา, เวลาขมุกขมัว, โพล้เพล้. (ส.).
-
พรหมยาน
หมายถึง น. ยานที่นำไปสู่ความเป็นพรหม คือการบริจาคอันยิ่งใหญ่ เช่นบุตรทารทาน. (ม. ร่ายยาว สักบรรพ). (ป.).
-
พรหมฤษี
หมายถึง น. ฤษีที่เป็นพราหมณ์โดยกำเนิด.
-
พรหมลิขิต
หมายถึง [พฺรม-] น. อำนาจที่กำหนดความเป็นไปของชีวิต (ถือกันว่า พระพรหมเขียนไว้ที่หน้าผากของเด็กซึ่งเกิดได้ ๖ วัน). (ส.).
-
พรหมวิหาร
หมายถึง [พฺรมมะ-, พฺรม-] น. ธรรมของพรหมหรือของท่านผู้เป็นใหญ่ มี ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา. (ป.).
-
พรหมศร
หมายถึง น. ชื่อกาบกระหนกชนิดหนึ่ง ที่ประกอบกับโคนเสา เช่น เสาบุษบก มีลักษณะคล้ายอินทรธนูละคร เรียกว่า กาบพรหมศร.
-
พรหมสี่หน้า
หมายถึง [พฺรม-] น. ชื่อกระบวนมวยท่าหนึ่ง, ชื่อกระบวนรำท่าหนึ่ง.
-
พรหมสูตร
หมายถึง น. ด้ายที่สวมสะพายแล่ง เป็นเครื่องหมายของพราหมณ์, สายธุรำของพราหมณ์. (ส.).
-
พรหมหัวเหม็น
หมายถึง ดู ขี้ขม.
-
พรหมัญตา
หมายถึง [พฺรมมันยะ-] น. ความเป็นผู้เกื้อกูลแก่พราหมณ์. (ป.).
-
พรหมา
หมายถึง [พฺรมมา] น. พรหม.
-
พรหมาณฑ์
หมายถึง [พฺรมมาน] น. จักรวาล, โลก. (ส.).
-
พรหมาสตร์
หมายถึง [พฺรมมาด] น. ชื่อศรเล่มหนึ่งของพระราม. (ส.).
-
พรหมินทร์
หมายถึง [พฺรมมิน] น. พรหมผู้เป็นใหญ่. (ส.).
-
พรหมเรขา
หมายถึง [พฺรมมะ-] น. อำนาจที่กำหนดความเป็นไปของชีวิต (ถือกันว่า พระพรหมเขียนไว้ที่หน้าผากของเด็กซึ่งเกิดได้ ๖ วัน). (ส.).
-
พรหมโคละ
หมายถึง [พฺรมมะโคละ] น. จักรวาล. (ส.).
-
พรหมโลก
หมายถึง [พฺรมมะ-] น. โลกของพระพรหม; ภูมิเป็นที่สถิตของพระพรหม.
-
พรหมโองการ
หมายถึง น. ชื่อไม้ทำรูปเหมือนใบมะตูมติดที่โรงพิธี.
-
พรหมไทย
หมายถึง น. ที่ดินซึ่งพระเจ้าแผ่นดินพระราชทานแก่พราหมณ์และยกเว้นภาษีอากร; ของที่บิดามารดาให้.
-
พรหเมนทร์,พรหเมศวร
หมายถึง [พฺรมเมน, พฺรมเมสวน] น. พระพรหมผู้เป็นใหญ่. (ส.).
-
พรอก
หมายถึง [พฺรอก] ก. บอก, พูด, เช่น บัดบอกพรอกพราง.
-
พรอด,พรอด ๆ
หมายถึง [พฺรอด] ว. เสียงดังอย่างเสียงของเหลวปนกับลมไหลออกจากช่องเล็ก ๆ หรือขึ้นมาจากเลนตม.
น. เรียกดินเลนที่ฟูดโป่งขึ้นมา เช่น พรอดปลาไหล คือดินที่โป่งขึ้นมาซึ่งเป็นที่มีปลาไหล, ฟอด ก็ว่า.
-
พระ
หมายถึง [พฺระ] น. คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์ เช่น วัดนี้มีพระกี่องค์ พระลงโบสถ์, พระพุทธรูป เช่น ชักพระ ไหว้พระในโบสถ์, พระพุทธเจ้า หรือ เนื่องด้วยพระพุทธเจ้า เช่น เมืองพระ คำพระ พระมาตรัส, ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุทธศาสนา เดือนหนึ่งมี ๔ วัน คือ วันขึ้น ๘ ค่ำ ขึ้น ๑๕ ค่ำ แรม ๘ ค่ำ และแรม ๑๕ ค่ำ ถ้าเป็นเดือนขาดก็แรม ๑๔ ค่ำ เรียกว่า วันพระ; พระเจ้า, พระเยซู, (ตามที่คริสต์ศาสนิกชนในเมืองไทยใช้อนุโลมเรียก) เช่น พระลงโทษ แม่พระ; นักบวช, นักพรต, เช่น พระไทยพระแขก พระฝรั่ง พระจีน พระญวน; ตัวเอกในเรื่องละคร เช่น ตัวพระตัวนาง; ใช้ประกอบหน้าคำอื่นแสดงความยกย่อง ๑. เทพเจ้าหรือเทวดาผู้เป็นใหญ่ เช่น พระอิศวรพระนารายณ์ พระพิรุณ ๒. พระเจ้าแผ่นดินหรือของที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายชั้นสูง เช่น พระมหากษัตริย์ พระราชวงศ์ ๓. สมณศักดิ์ชั้นราชาคณะ เช่น พระราชเวที พระเทพเมธี ๔. นักบวช เช่น พระแดง ๕. สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เช่น พระภูมิ; อิสริยยศเจ้านาย เช่น พระรามคำแหง พระนเรศวร พระเทียรราชา; บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ำกว่าพระยา เช่น พระสารประเสริฐ พระธรรมนิเทศทวยหาญ, ใช้ประกอบหน้าชื่อบรรดาศักดิ์พระสนม; โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณาทรงคุณงามความดีเหมือนพระ เช่น ใจพระ พ่อแม่เป็นพระของลูก.
ส. คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง ใช้กับผู้เป็นใหญ่ เช่น พระเสด็จโดยแดนชล, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๓.
-
พระกรน้อย
หมายถึง (ราชา) น. ชื่อเสื้อชั้นในที่แขนต่อแถบรัดคู่กับฉลองพระองค์ทรงประพาส, ฉลองพระกรน้อย ก็ว่า.
-
พระครู
หมายถึง น. ฐานันดรประเภทหนึ่งแห่งพระภิกษุ ตํ่ากว่าพระราชาคณะ เช่น พระครูสรวุฒิพิศาล พระครูสรภาณพิสุทธิ; บรรดาศักดิ์พราหมณ์ เช่น พระครูวามเทพมุนี.
-
พระคะแนน
หมายถึง น. พระเครื่องขนาดเล็ก ใช้เป็นสิ่งกำหนดนับจำนวนพระเครื่องที่สร้างขึ้น เช่น เมื่อสร้างพระเครื่องครบ ๑๐๐ องค์ ก็มีพระคะแนน ๑ องค์.
-
พระคุณ
หมายถึง น. บุญคุณ เช่น รำลึกถึงพระคุณครูอาจารย์.
-
พระคุณเจ้า
หมายถึง ส. คำเรียกพระภิกษุที่นับถือ, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
-
พระจันทร์ครึ่งซีก
หมายถึง น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Lobelia chinensis Lour. ในวงศ์ Campanulaceae ดอกสีขาวอมชมพูหรือม่วง ใช้ทำยาได้.
-
พระจันทร์ครึ่งซีก
หมายถึง น. ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง.
-
พระชายา
หมายถึง (ราชา) น. พระองค์เจ้าหญิงซึ่งเป็นภรรยาของพระราชวงศ์.
-
พระทอง
หมายถึง น. ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง; (กลอน) คำแทนชื่อเจ้านาย.
-
พระทัย
หมายถึง (ราชา) น. ใจ.
-
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม
หมายถึง (กฎ) น. กฎหมายที่จัดระเบียบองค์กรศาลยุติธรรม และกำหนดอำนาจศาล ตลอดจนเขตอำนาจของศาลยุติธรรมต่าง ๆ.
-
พระธรรมศาสตร์
หมายถึง ดู ธรรมศาสตร์.
-
พระนม
หมายถึง (ราชา) น. แม่นม.
-
พระนอม,พระน้อม
หมายถึง (กลอน) น. จอมเขาหรือที่มีพุ่มไม้, พนอม ก็ว่า.
-
พระนาง
หมายถึง น. พระธิดาหรือพระมเหสีของพระมหากษัตริย์.
-
พระนางเจ้า
หมายถึง น. ตำแหน่งพระมเหสี สูงกว่าพระนางเธอขึ้นไป.
-
พระนางเธอ
หมายถึง น. ตำแหน่งพระมเหสี ตํ่ากว่าพระนางเจ้า.
-
พระนาด
หมายถึง น. เบาะสำหรับปูบนหลังช้างเพื่อออกป่า, พนาด ก็ว่า.
-
พระนาย
หมายถึง น. คำเรียกหัวหมื่นมหาดเล็ก เช่น เจ้าหมื่นไวยวรนาถ เรียกว่า พระนายไวยวรนาถ.
-
พระบฏ
หมายถึง น. ผืนผ้าที่มีรูปพระพุทธเจ้าเป็นต้นและแขวนไว้เพื่อบูชา.
-
พระบท
หมายถึง น. ตำราหมอดูโบราณสำหรับใช้เสี่ยงทายโดยวิธีเอาไม้แทง.
-
พระบาลี
หมายถึง ดู บาลี.
-
พระประธาน
หมายถึง น. พระพุทธรูปองค์ใหญ่ที่ประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถหรือวิหารเป็นต้น.
-
พระผู้เป็นเจ้า
หมายถึง น. เทวดาผู้เป็นใหญ่ เช่น พระอิศวร; พระภิกษุที่นับถือ.
-
พระพันปี
หมายถึง (ราชา) น. คำเรียกพระราชชนนี.
-
พระพิมพ์
หมายถึง น. พระเครื่องที่สร้างขึ้นตามแบบแม่พิมพ์.
-
พระพุทธองค์
หมายถึง ส. คำเรียกพระพุทธเจ้า, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๓.
-
พระพุทธเจ้า
หมายถึง น. คำเรียกพระบรมศาสดาแห่งพระพุทธศาสนา, ใช้เป็นคำนำหน้าชื่อพระเจ้าแผ่นดิน เช่น พระพุทธเจ้าเสือ.
-
พระพุทธเจ้าข้า
หมายถึง น. คำขานรับพระเจ้าแผ่นดิน.
-
พระพุทธเจ้าข้าขอรับ
หมายถึง น. คำขานรับพระเจ้าแผ่นดิน.
-
พระพุทธเจ้าข้าขอรับใส่เกล้าใส่กระหม่อม
หมายถึง น. คำขานรับพระเจ้าแผ่นดิน.
-
พระพุทธเจ้าหลวง
หมายถึง น. คำเรียกพระเจ้าแผ่นดินที่เสด็จสวรรคตแล้ว.
-
พระพุทธเจ้าอยู่หัว
หมายถึง น. คำเรียกพระเจ้าแผ่นดินด้วยความนับถือ.
-
พระภูมิ
หมายถึง น. เทพารักษ์ประจำพื้นที่และสถานที่, พระภูมิเจ้าที่ ก็เรียก.
-
พระมาลัยมาโปรด
หมายถึง (สำ) น. ผู้ที่มาช่วยเหลือในยามที่กำลังตกทุกข์ได้ยากได้ทันท่วงที.
-
พระยา
หมายถึง น. บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่สูงกว่าพระ ตํ่ากว่าเจ้าพระยา เช่น พระยาอนุมานราชธน.
-
พระยาพานทอง
หมายถึง น. ข้าราชการที่ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยา และได้รับพระราชทานพานทอง เป็นเครื่องสำหรับยศ, ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้าชั้นทุติยจุลจอมเกล้าขึ้นไป มีบรรดาศักดิ์เสมอตำแหน่งที่ได้รับพานทอง.
-
พระยาวัน
หมายถึง น. วันขึ้นจุลศักราชใหม่หรือวันเถลิงศก ตรงกับวันที่ ๑๕ เมษายน.
-
พระยาเทครัว
หมายถึง (ปาก) น. ชายที่ได้หญิงเป็นภรรยาทั้งแม่ทั้งลูกหรือทั้งพี่ทั้งน้อง.
-
พระยาโต๊ะทอง
หมายถึง น. ข้าราชการที่ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยา และได้รับพระราชทานโต๊ะทอง (พานก้นตื้น) เป็นเครื่องสำหรับยศ, ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้า ชั้นตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ มีบรรดาศักดิ์เสมอตำแหน่งที่ได้รับโต๊ะทอง.
-
พระรอง
หมายถึง น. ตัวรองฝ่ายชายในการแสดงละครหรือภาพยนตร์เป็นต้น.
-
พระราชกฤษฎีกา
หมายถึง (กฎ) น. บทบัญญัติแห่งกฎหมายที่พระมหากษัตริย์ทรงตราขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามรัฐธรรมนูญ พระราชบัญญัติ หรือพระราชกำหนด เพื่อใช้ในการบริหารราชการแผ่นดิน.
-
พระราชกำหนด
หมายถึง (กฎ) น. บทบัญญัติแห่งกฎหมายที่พระมหากษัตริย์ทรงตราขึ้นโดยอาศัยอำนาจบริหารให้ใช้บังคับดังเช่นพระราชบัญญัติในกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ เพื่อประโยชน์ในการรักษาความปลอดภัยของประเทศ หรือความปลอดภัยสาธารณะ หรือความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ หรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะหรือในระหว่างสมัยประชุมของรัฐสภาถ้ามีความจำเป็นต้องมีกฎหมายเกี่ยวด้วยการภาษีอากรหรือเงินตราซึ่งจะต้องได้รับการพิจารณาโดยด่วนและลับ เพื่อรักษาประโยชน์ของแผ่นดิน.