-
พนาศรม
หมายถึง [พะนาสม] น. อาศรมในป่า. (ส. วนาศฺรม).
-
พนาศรัย
หมายถึง น. ผู้อยู่ป่า. (ส. วนาศฺรย).
-
พนาสณฑ์,พนาสัณฑ์
หมายถึง น. ราวป่า, แนวป่า, ทิวไม้, ป่าสูง, ป่าดง, วนาสณฑ์ หรือ วนาสัณฑ์ ก็ว่า.
-
พนาเวศ
หมายถึง น. ป่า.
-
พนิด,พนิดา
หมายถึง น. วนิดา, หญิง, หญิงสาว. (ส. วนิตา).
-
พนิต
หมายถึง ว. เป็นที่รัก, ที่ชอบพอ. (ส. วนิต).
-
พนียก
หมายถึง [พะนียก] น. วนิพก, คนขอทานโดยร้องเพลงขอ. (ส. วนียก).
-
พนโคจร
หมายถึง [พะนะโคจอน] น. ชาวป่า, พรานป่า. (ส. วนโคจร).
-
พบ
หมายถึง ก. เห็น (ใช้แก่อาการเห็นซึ่งต่อเนื่องกับกิริยาอื่น เช่น ขุดพบ ค้นพบ ไปพบ หาพบ), ปะ, ประสบ, เจอะ, เจอ, เช่น พบเพื่อน พบอุปสรรค.
-
พบปะ
หมายถึง ก. พบด้วยความสนิทสนมคุ้นเคย.
-
พบพาน
หมายถึง ก. ปะกัน, เจอกัน, มักใช้ในความปฏิเสธ เช่น ไม่ประสบพบพาน.
-
พบู
หมายถึง (กลอน) น. กาย, ตัว. (ป., ส. วปุ).
-
พบู
หมายถึง (กลอน) น. หน้า; ดอกไม้ เช่น พบูบานประสานสี.
ว. งาม; ขาว, ด่อน.
-
พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น
หมายถึง (สำ) ก. พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่, ใช้ว่า พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น ก็มี.
-
พม่า
หมายถึง [พะม่า] น. ชื่อประเทศและชนชาติหนึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศไทย.
-
พม่า
หมายถึง [พะม่า] น. ชื่อเพลงไทยจำพวกหนึ่ง มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า พม่า เช่น พม่ากล่อม พม่าเห่ พม่ากำชับ พม่าห้าท่อน.
-
พม่ารำขวาน
หมายถึง น. ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง.
-
พม่าแทงกบ
หมายถึง น. ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง.
-
พยชน์
หมายถึง [พะยด] น. พัด. (ส. วฺยชน).
-
พยชะ
หมายถึง [พะยดชะ] ก. ขับ, ขี่; พัด. (ส. วฺยช).
-
พยติเรก
หมายถึง [พะยะติเหฺรก] ว. แปลกออกไป; ในไวยากรณ์ใช้เป็นชื่อประโยคใหญ่ที่แสดงเนื้อความแย้งกัน; ชื่อนิบาตในภาษาบาลีพวกหนึ่ง. (ป., ส. วฺยติเรก).
-
พยนต์
หมายถึง [พะยน] น. สิ่งที่ผู้ทรงวิทยาคมปลุกเสกให้มีชีวิตขึ้น เช่น หุ่นพยนต์. (ป. วยนฺต; ส. วฺยนฺต).
-
พยศ
หมายถึง [พะยด] ก. แสดงอาการดื้อหรือถือตัวไม่ยอมทำตาม.
-
พยัก
หมายถึง [พะยัก] ก. อาการที่ก้มหน้าลงเล็กน้อยแล้วเงยหน้าขึ้นโดยเร็วเป็นการแสดงความรับรู้ เรียกว่า พยักหน้า.
-
พยักพเยิด
หมายถึง [-พะเยิด] ก. แสดงกิริยาหน้าตาพลอยรับรู้เห็นกับเขาด้วย, ไม่แสดงอาการให้ชัดเจนเป็นแต่พยักหน้า หรือทำบุ้ยใบ้ไม้มือเพื่อให้รู้.
-
พยักยิ้ม
หมายถึง ก. แสดงกิริยาพยักพเยิดพร้อมทั้งยิ้มอยู่ในหน้าเป็นเชิงเย้ยหยัน.
-
พยัคฆ,พยัคฆ-,พยัคฆ์
หมายถึง [พะยักคะ-] น. เสือโคร่ง. (ป. พฺยคฺฆ, วฺยคฺฆ; ส. วฺยาฆฺร).
-
พยัคฆา,พยัคฆิน,พยัคฆี
หมายถึง (กลอน) น. เสือโคร่ง.
-
พยัคฆินทร์,พยัคเฆนทร์
หมายถึง น. พญาเสือโคร่ง.
-
พยัชน์
หมายถึง [พะยัด] น. พัด. (ส. วฺยชน).
-
พยัญชนะ
หมายถึง [พะยันชะนะ] น. เสียงพูดที่เปล่งออกมาโดยใช้อวัยวะส่วนต่าง ๆ ในปากและคอ เช่น เสียง ป โดยทั่วไปจะออกเสียงพยัญชนะร่วมกับเสียงสระ, เสียงพยัญชนะ ก็เรียก; ตัวอักษรที่ใช้แทนเสียงพยัญชนะ เช่น ก ข, รูปพยัญชนะ ก็เรียก, ตัวหนังสือ เช่น แปลโดยพยัญชนะ; กับข้าวที่ไม่ใช่แกง, คู่กับ สูปะ ซึ่งหมายถึง แกง. (ป. พฺยญฺชน, วฺยญฺชน; ส. วฺยญฺชน); ลักษณะของร่างกาย.
-
พยัต
หมายถึง [พะยัด] น. ผู้เรียน, ผู้รู้.
ว. ฉลาด, เฉียบแหลม. (ป. พฺยตฺต, วฺยตฺต; ส. วฺยกฺต).
-
พยับ
หมายถึง [พะยับ] ว. ครึ้ม, มืดมัว, (ใช้แก่อากาศ) เช่น พยับฟ้า พยับฝน พยับเมฆ.
-
พยับฝน
หมายถึง น. ครึ้มฝน.
-
พยับหมอก
หมายถึง น. หมอกมืดครึ้ม.
-
พยับหมอก
หมายถึง น. ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กชนิด Plumbago auriculata Lam. ในวงศ์ Plumbaginaceae ดอกเป็นช่อสีฟ้าอ่อน, เจตมูลเพลิงฝรั่ง ก็เรียก.
-
พยับเมฆ
หมายถึง น. เมฆฝนตั้งเค้า.
-
พยับเมฆ
หมายถึง น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Orthosiphon aristatus Miq. ในวงศ์ Labiatae ดอกเล็กสีขาวอมม่วงอ่อน ออกเป็นช่อยาว เกสรเพศผู้ยาว ใบใช้ทำยาได้, หญ้าหนวดแมว ก็เรียก.
-
พยับแดด
หมายถึง น. เงาแดด, แสงแดดกล้าที่ปรากฏในระยะไกลเป็นระยิบระยับลวงตา ทำให้เห็นเป็นนํ้าเป็นต้น.
-
พยากรณ์
หมายถึง [พะยากอน] ก. ทำนายหรือคาดการณ์โดยอาศัยหลักวิชา.
น. ชื่อคัมภีร์โหราศาสตร์ว่าด้วยการทำนาย. (ป., ส. วฺยากรณ).
-
พยาฆร์
หมายถึง [พะยาก] น. พยัคฆ์. (ส. วฺยาฆฺร; ป. พฺยคฺฆ).
-
พยางค์
หมายถึง [พะยาง] น. ส่วนของคำที่เปล่งออกมาครั้งหนึ่ง ๆ เช่น กะ มี ๑ พยางค์ กระเป๋า มี ๒ พยางค์ พยากรณ์ มี ๓ พยางค์.
-
พยาธิ
หมายถึง [พะยาทิ] น. ความเจ็บไข้ เช่น โรคาพยาธิ ชาติชราพยาธิ. (ป. พฺยาธิ, วฺยาธิ; ส. วฺยาธิ).
-
พยาธิ
หมายถึง [พะยาด] น. ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังซึ่งอย่างน้อยในระยะหนึ่งของชีวิตจะเป็นปรสิตอยู่ในมนุษย์และสัตว์ ชนิดตัวแบน เช่น พยาธิใบไม้ พยาธิตัวตืด ชนิดตัวกลมหรือหนอนพยาธิ เช่น พยาธิไส้เดือน พยาธิเส้นด้าย พยาธิแส้ม้า.
-
พยาน
หมายถึง [พะยาน] น. หลักฐานเครื่องพิสูจน์ข้อเท็จจริง, ผู้ที่รู้เห็นเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริงที่ใช้เป็นหลักฐานเครื่องพิสูจน์ได้; (กฎ) บุคคลซึ่งให้การในเรื่องหรือสิ่งที่ตนได้เห็น ได้ยิน หรือได้รับรู้มาโดยวิธีอื่น. (อ. witness).
-
พยานบอกเล่า
หมายถึง (กฎ) น. พยานบุคคลซึ่งให้การโดยตนมิได้เห็น ได้ยิน หรือรู้เรื่องมาด้วยตนเอง แต่ได้ยินหรือได้ฟังจากผู้อื่น. (อ. hearsay evidence).
-
พยานบุคคล
หมายถึง (กฎ) ดู พยาน.
-
พยานวัตถุ
หมายถึง (กฎ) น. วัตถุที่อ้างเป็นพยานหลักฐาน. (อ. material evidence).
-
พยานหลักฐาน
หมายถึง (กฎ) น. บุคคล เอกสารหรือวัตถุที่ใช้ในการยืนยันหรือพิสูจน์ข้อเท็จจริง. (อ. evidence).
-
พยานเอกสาร
หมายถึง (กฎ) น. เอกสารที่อ้างเป็นพยานหลักฐาน. (อ. documentary evidence).
-
พยาบาท
หมายถึง [พะยาบาด] น. การผูกใจเจ็บคิดจะแก้แค้น, การคิดปองร้าย, ในคำว่า ผูกพยาบาท.
ก. ผูกใจเจ็บและอยากแก้แค้น, ปองร้าย, เช่น อย่าไปพยาบาทเขาเลย. (ป. พฺยาปาท, วฺยาปาท; ส. วฺยาปาท).
-
พยาบาล
หมายถึง [พะยาบาน] ก. ดูแลคนไข้, ปรนนิบัติคนไข้; (โบ) เอื้อเฟื้อเลี้ยงดู.
น. ผู้ดูแลคนไข้.
-
พยาม,พยามะ
หมายถึง [พะยาม, พะยามะ] น. วา คือ ระยะวาหนึ่ง. (ป. พฺยาม, วฺยาม; ส. วฺยาม).
-
พยายาม
หมายถึง [พะยา-] ก. ทำโดยมานะบากบั่น. (ส. วฺยายาม; ป. วายาม).
-
พยาล,พยาล-
หมายถึง [พะยาน, พะยาละ-] น. สัตว์ที่กินเนื้อสัตว์. (ส. วฺยาล; ป. วาล, วาฬ).
-
พยาลมฤค
หมายถึง [พะยาละมะรึก] น. สัตว์ร้าย. (ส. วฺยาลมฺฤค; ป. วาฬมิค).
-
พยุ
หมายถึง [พะยุ] น. ลมแรง. (ข. พฺยุะ; ป., ส. วายุ).
-
พยุง
หมายถึง [พะยุง] ก. ประคองให้ทรงตัวอยู่, ประคองให้อยู่ในสภาพปรกติ, เช่น พยุงตัวลุกขึ้น พยุงตัวไม่ให้จมน้ำ, ระวังไม่ให้ล้มไม่ให้ซวนเซเป็นต้น เช่น พยุงลุก พยุงนั่ง พยุงคนไข้ พยุงฐานะ, (ปาก) พยุพยุง ก็ว่า.
-
พยุงปีก
หมายถึง ก. ประคองแขนพยุงไปด้วยมือข้างหนึ่ง แล้วใช้มืออีกข้างหนึ่งโอบรอบหลังไปสอดใต้รักแร้ของผู้ถูกพยุง.
-
พยุพยุง
หมายถึง [พะยุพะยุง] (ปาก) ก. พยุง.
-
พยุห,พยุห-,พยุหะ
หมายถึง [พะยุหะ-] น. กระบวน, หมู่, กองทัพ, พยู่ห์ ก็ว่า; ชื่อวิธีนับในปักษคณนา. (ป. พฺยูห, วฺยูห; ส. วฺยูห).
-
พยุหบาตร,พยุหบาตรา
หมายถึง [-บาด, -บาดตฺรา] (กลอน) น. กระบวนทัพ.
-
พยุหยาตรา
หมายถึง [-ยาดตฺรา] น. กระบวนทัพ, การเดินทัพ, เช่น ยกพยุหยาตรา.
ก. ไปเป็นกระบวนทัพใหญ่.
-
พยุหร
หมายถึง [พะยุหอน] น. เกณฑ์เลขผลหารของวิธีฉวาง. (ศัพท์ใช้ในตำราเลขโบราณ).
-
พยุหเสนา
หมายถึง น. หมู่เสนา. (ป. พฺยูห + เสนา; ส. วฺยูห + ไสนฺย, วฺยูห + ไสนฺย + อากร).
-
พยุหแสนยา
หมายถึง น. หมู่เสนา. (ป. พฺยูห + เสนา; ส. วฺยูห + ไสนฺย, วฺยูห + ไสนฺย + อากร).
-
พยุหแสนยากร
หมายถึง น. หมู่เสนา. (ป. พฺยูห + เสนา; ส. วฺยูห + ไสนฺย, วฺยูห + ไสนฺย + อากร).
-
พยุหโยธา
หมายถึง น. หมู่พลรบ, กระบวนพลรบ. (ป.).
-
พยู่ห์
หมายถึง [พะยู่] น. พยุหะ, กระบวน, หมู่, กองทัพ.
-
พร
หมายถึง [พอน] น. คำแสดงความปรารถนาให้ประสบสิ่งที่เป็นสิริมงคล เช่น ให้พร ถวายพระพร, สิ่งที่ขอเลือกเอาตามประสงค์ เช่น ขอพร. (ป. วร).
-
พรต
หมายถึง [พฺรด] น. กิจวัตร, การปฏิบัติ; มรรยาท, เขตแห่งความประพฤติ, ธรรมเนียม, ประเพณี, การสมาทานหรือประพฤติตามลัทธิศาสนา, การจำศีล (เช่น การเว้นบริโภค เว้นเมถุนธรรม); การสมาทานบริโภคอาหารอย่างเดียวเป็นนิตย์ (เช่น มธุพรต คือ การสมาทานกินแต่นํ้าผึ้ง); ข้อกำหนดการปฏิบัติทางศาสนาเพื่อข่มกายใจ มีศีลวินัยเป็นต้น เช่น บำเพ็ญพรต ทรงพรต ถือพรต, เรียกผู้บำเพ็ญพรตว่า นักพรต. (ส. วฺรต; ป. วตฺต).
-
พรม
หมายถึง [พฺรม] น. เครื่องลาดทำด้วยขนสัตว์, โดยปริยายใช้เรียกสิ่งอื่นบางชนิดที่ใช้ปูลาดว่า พรม เช่น พรมนํ้ามัน พรมกาบมะพร้าว; เรียกด้ายที่ทำด้วยขนสัตว์หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้นว่า ไหมพรม; ตุ้มสำหรับหยั่งนํ้าตื้นลึกเมื่อเรือเดินใกล้ฝั่ง; ไม้สำหรับยึดกันครากมีกรอบถือเป็นต้น.
-
พรม
หมายถึง [พฺรม] ก. เอาสิ่งที่มีลักษณะเป็นน้ำประโปรยให้กระจายเป็นเม็ดเล็ก ๆ เช่น เอาน้ำพรมผ้า พรมน้ำมนต์.
-
พรม
หมายถึง ดู หนามพรม.
-
พรม
หมายถึง ดู นางเกล็ด.
-
พรมคด
หมายถึง [พฺรมมะ-] น. (๑) ชื่อไม้ต้นชนิด Heliciopsis terminalis (Kurz) Sleumer ในวงศ์ Proteaceae ช่อดอกสีขาว กลิ่นหอม.
(๒) ดู กระโดงแดง (๑).
-
พรมคดตีนเต่า
หมายถึง น. ชื่อไม้เถาชนิดหนึ่งในวงศ์ Malvaceae ทอดเลื้อยไปตามพื้นดิน ใบเป็น ๓ แฉก ดอกสีเหลือง.
-
พรมทาง
หมายถึง น. พรมเล็ก ๆ ยาว ๆ ที่ใช้ปูเป็นลาดพระบาทหรือทางเดิน.
-
พรมนิ้ว
หมายถึง ก. ประนิ้วรัวที่เครื่องดนตรีบางชนิด มีซอและขลุ่ยเป็นต้น.
-
พรมน้ำมัน
หมายถึง น. เครื่องลาดชนิดหนึ่ง ทำด้วยผงไม้ก๊อกผสมนํ้ามันลินสีด สี และสารเคมีที่ทำให้นํ้ามันลินสีดแห้งแข็งตัวเร็ว แล้วอัดให้เป็นแผ่น ใช้แผ่นสักหลาดเนื้อหยาบชุบแอสฟัลต์อัดทับด้านหนึ่งแล้วจึงอบให้ร้อนจนแข็งตัวแห้งสนิททั้งแผ่น จึงนำมาตกแต่งอีกด้านหนึ่งให้มีผิวเรียบเป็นมัน, เสื่อนํ้ามัน ก็เรียก.
-
พรมมิ
หมายถึง [พฺรม-] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Bacopa monniera (L.) Weltst. ในวงศ์ Scrophulariaceae ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ดอกสีขาวหรือม่วงอ่อน ใช้ทำยาได้.
-
พรมแดน
หมายถึง [พฺรม-] น. ขีดขั้นเขตแดน, แดนต่อแดน. (ข. พฺรํแฎน).
-
พรรค,พรรค-,พรรค์
หมายถึง [พัก, พักคะ-, พัน] น. หมู่คนที่เข้ารวมกันเป็นพวกเป็นฝ่าย เช่น พรรคการเมือง, พวก เช่น คนพรรค์นั้น. (ส. วรฺค; ป. วคฺค).
-
พรรคกลิน
หมายถึง [พักกะลิน] น. เหล่าทหารเรือที่เป็นช่างกลประจำท้องเรือ.
-
พรรคการเมือง
หมายถึง น. กลุ่มบุคคลที่มีอุดมการณ์ทางการเมืองอย่างเดียวกัน ร่วมกันจัดตั้งและจดทะเบียนเป็นพรรคการเมืองตามกฎหมาย.
-
พรรคนาวิกโยธิน
หมายถึง [พักนาวิกกะ-] น. เหล่าทหารเรือที่ประจำการพลรบฝ่ายบก.
-
พรรคนาวิน
หมายถึง [พัก-] น. เหล่าทหารเรือที่ประจำการพลรบ.
-
พรรคพวก
หมายถึง น. พวกเดียวกัน.
-
พรรคานต์
หมายถึง [พักคาน] น. ตัวอักษรที่สุดวรรค คือ ง ญ ณ น ม.
-
พรรณ
หมายถึง [พัน] น. สีของผิว; ชนิด เช่น พรรณพืช พรรณไม้ พรรณสัตว์. (ส. วรฺณ; ป. วณฺณ).
-
พรรณนา
หมายถึง [พันนะ-] ก. กล่าวเป็นเรื่องเป็นราวอย่างละเอียดให้ผู้ฟังนึกเห็นเป็นภาพ. (ส. วรฺณนา; ป. วณฺณนา).
-
พรรณนาโวหาร
หมายถึง น. สำนวนเขียนที่กล่าวเป็นเรื่องราวอย่างละเอียดเพื่อให้ผู้อ่านนึกเห็นเป็นภาพ.
-
พรรณราย
หมายถึง [พันนะ-] น. สีพราย ๆ, สีเลื่อมระยับ, งามผุดผ่อง.
-
พรรดึก
หมายถึง [พันระ-] น. อุจจาระที่เป็นก้อนแข็งกลม.
-
พรรลาย
หมายถึง [พันลาย] ก. มากมาย, เกลื่อนกลาด; เซ็งแซ่ เช่น ร้องก้องเสียงพรรลาย. (ตะเลงพ่าย).
-
พรรษ,พรรษ-
หมายถึง [พัด, พันสะ-] น. ฝน; ปี. (ส. วรฺษ; ป. วสฺส).
-
พรรษประเวศ
หมายถึง [พันสะปฺระเวด] น. การเข้าสู่ปีใหม่, เถลิงศก. (ส.).
-
พรรษฤดู
หมายถึง [พันสะรึดู] น. หน้าฝน. (ส.).
-
พรรษวุฒิ
หมายถึง [พันสะวุดทิ] น. การเจริญแห่งปี; วันเกิด.
-
พรรษา
หมายถึง [พันสา] น. ช่วงระยะเวลา ๓ เดือนในฤดูฝน เช่น เข้าพรรษา จำพรรษา; ปี เช่น บวช ๓ พรรษา, (ราชา) มีพระชนมายุ ๒๕ พรรษา. (ส. วรฺษ; ป. วสฺส, วสฺสาน).