ไม่เต็มหุน
คำพังเพย
ประเภทสำนวน
"ไม่เต็มหุน" จัดว่าเป็น คำพังเพย เพราะว่า เป็นถ้อยคำเปรียบเปรยที่มีความหมายแฝง ต้องตีความเพิ่มเติม ใช้เปรียบเทียบถึงคนที่มีสติปัญญาหรือความรู้ความสามารถไม่สมบูรณ์
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สำนวนนี้มีที่มาจากการเปรียบเทียบกับเงินตราสมัยโบราณที่เรียกว่า 'หุน' ซึ่งเป็นหน่วยเงินที่มีค่าน้อยมาก (1 บาท = 800 หุน) การกล่าวว่าใครไม่เต็มหุน จึงหมายถึงคนที่มีสติปัญญาน้อยมาก หรือคนที่ไม่ค่อยมีความรู้ความสามารถ คล้ายกับการพูดว่าใครไม่เต็มบาท ซึ่งสื่อถึงการขาดสติปัญญาหรือความรู้
ตัวอย่างการใช้สำนวน "ไม่เต็มหุน" ในประโยค
- เด็กคนนั้นดูเหมือนจะไม่เต็มหุน พูดคุยอะไรด้วยก็ไม่เข้าใจสักที
- อย่าไปยุ่งกับคนพวกไม่เต็มหุนเลย เสียเวลาเปล่าๆ พูดไปก็ไม่เข้าใจ
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ