หัวกระไดไม่แห้ง
คำพังเพย
หมายถึงมีแขกมาเยี่ยมเยียนอยู่เสมอ
ประเภทสำนวน
"หัวกระไดไม่แห้ง" จัดว่าเป็น คำพังเพย เพราะว่า เป็นคำเปรียบเปรยถึงพฤติกรรมของคนที่ไปมาหาสู่บ่อย จนเหมือนกับ 'หัวกระได' (บันไดขั้นบนสุด) ไม่ทันแห้ง เพราะมีคนเดินขึ้นลงตลอด ต้องตีความเพิ่มเติม ไม่ใช่การให้คำสอนโดยตรง
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
มาจากสภาพความเป็นจริงในสมัยก่อนที่บ้านเรือนไทยมักมีบันได โดยเฉพาะบ้านทรงไทยที่ยกพื้นสูง เมื่อมีแขกมาเยี่ยมเยียนบ่อยๆ หัวบันได (ขั้นบนสุด) ก็จะไม่แห้ง เพราะคนเดินผ่านบ่อยๆ หรือในช่วงหน้าฝน เมื่อมีคนมาเยี่ยมบ่อย ก็จะพาความชื้นมากับเท้าทำให้บันไดไม่แห้ง
ตัวอย่างการใช้สำนวน "หัวกระไดไม่แห้ง" ในประโยค
- ช่วงนี้ลูกๆ กลับมาเยี่ยมแม่บ่อยมาก หัวกระไดไม่แห้งเลย แม่ดีใจที่ลูกๆ ไม่ทอดทิ้ง
- บ้านตระกูลเขามีญาติพี่น้องมาก หัวกระไดไม่แห้ง มีคนมาเยี่ยมเยียนตลอด
- ร้านอาหารเปิดใหม่นี้ดังมาก หัวกระไดไม่แห้ง ลูกค้าเข้าออกตลอดทั้งวัน
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
