ขว้างงูไม่พ้นคอ
คำพังเพย
หมายถึงทำอะไรก็ตาม ผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง
ประเภทสำนวน
"ขว้างงูไม่พ้นคอ" จัดว่าเป็น คำพังเพย เพราะว่า เป็นข้อความเปรียบเทียบที่แฝงนัย ไม่ได้เป็นคำสอนโดยตรง มีลักษณะการเปรียบเปรยพฤติกรรมมนุษย์ ผู้ฟังต้องตีความหมายเพิ่มเติม ไม่สามารถเข้าใจความหมายได้ทันทีหากไม่รู้นัย
ที่มาและแนวคิดเบื้องหลัง
สำนวนนี้มีที่มาจากการเปรียบเทียบกับการขว้างงูทิ้งไปแต่ไม่พ้นคอของตัวเอง หมายถึง การพยายามกำจัดหรือปัดความรับผิดชอบในเรื่องที่ตนเกี่ยวข้อง แต่สุดท้ายก็ยังต้องเป็นผู้รับผิดชอบอยู่ดี หรือทำความชั่ว/ความผิดแล้วจะหนีความรับผิดชอบก็ไม่พ้น
ตัวอย่างการใช้สำนวน "ขว้างงูไม่พ้นคอ" ในประโยค
- เขาโกงเงินบริษัทแล้วพยายามโยนความผิดให้ลูกน้อง แต่สุดท้ายหลักฐานก็ชี้มาที่เขาอยู่ดี ขว้างงูไม่พ้นคอจริงๆ
- เธอพยายามหาคนมารับผิดแทนในเรื่องที่เธอทำผิดพลาด แต่ความจริงก็ปรากฏ ขว้างงูไม่พ้นคอ สุดท้ายก็ต้องยอมรับความผิดนั้นเอง
สรุปและทบทวนเรื่อง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
สุภาษิต และคำพังเพย จัดเป็น "สำนวน" ด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน
สุภาษิต เป็นถ้อยคำที่มักใช้คำสั้น ๆ กะทัดรัดแต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจอง ส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้ในสังคมไทยมักมีที่มาจากคำสอนทางพุทธศาสนา
คำพังเพย เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว ส่วนมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำหรือพฤติกรรมทั่วไป อาจมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี
หมายเหตุ
คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวเป็นกลาง ๆ เพื่อให้ตีความเข้ากับเรื่อง มีความหมายแฝงอยู่ อาจเป็นคำที่ใช้สื่อในทางเปรียบเปรย หรือในทำนองเสียดสี เช่น กระต่ายตื่นตูม เสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย
สำนวนไทย หมายถึง ถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือประโยคที่ไม่ได้แปลความหมายตรง ๆ แต่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายนํ้า รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง
คำสุภาษิต หรือ สำนวนสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่ใช้ในการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย มักมีความหมายในการตักเตือนสั่งสอนในทางบวก มีความหมายที่ดี เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ต่อ น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
