อักษรย่อการศึกษาภาษาไทย · ระดับชั้น ปริญญา หน่วยงาน
อักษรย่อการศึกษาคือรูปย่อที่ใช้เรียกระดับชั้น วุฒิปริญญา และหน่วยงานทางการศึกษา · ใช้ในใบสมัครงาน เอกสารราชการ บัตรประชาชน ใบรับรองวุฒิ และการอ้างอิงทั่วไป · หน้านี้รวมอักษรย่อการศึกษาฉบับสมบูรณ์ จัด 3 หมวด · ทั้งระดับชั้น ป.1-ม.6 + ปวช./ปวส. · วุฒิปริญญา ป.ตรี/โท/เอก ทุกสาขา · และหน่วยงานสำคัญ สพฐ./กศน./กยศ./ก.ค.ศ./ก.พ.อ. · สำหรับตำแหน่งวิชาการ (ผศ./รศ./ศ./ดร.) และคำนำหน้าแพทย์ (นพ./พญ./ทพ./ภก.) ดูที่หน้าหมวดเฉพาะ ➜ ตำแหน่งวิชาการ · อ้างอิงตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554และแนวทางสำนักงานราชบัณฑิตยสภา
ดูตารางครบ ก-ฮ ทุกหมวด ➜ ตารางครบ ก-ฮ · TOP 100 ยอดนิยม ➜ 100 อักษรย่อยอดนิยม · หรือกลับหน้าหลัก หน้าหลักอักษรย่อ
🎒 หมวด 1 · อักษรย่อระดับชั้นการศึกษา
ระดับชั้นการศึกษาไทยแบ่งเป็น ประถมศึกษา (ป.1-ป.6) · มัธยมศึกษา (ม.1-ม.6) · และอาชีวศึกษา (ปวช./ปวส.) · ทุกระดับมีอักษรย่อสั้น ๆ ที่ใช้ในใบรายงานผล (ปพ.) ใบประกาศ และเอกสารทั่วไป · เช่น "นักเรียนระดับ ม.6" หรือ "ผู้สำเร็จการศึกษาระดับ ปวส."
| คำย่อ | ย่อมาจาก | ใช้กับ |
|---|---|---|
| ป.1 | ประถมศึกษาปีที่ 1 (อายุประมาณ 6-7 ปี) | เริ่มเรียนภาคบังคับ |
| ป.2 | ประถมศึกษาปีที่ 2 | ต่อจาก ป.1 |
| ป.3 | ประถมศึกษาปีที่ 3 | กลางช่วงประถมต้น |
| ป.4 | ประถมศึกษาปีที่ 4 | เริ่มประถมปลาย |
| ป.5 | ประถมศึกษาปีที่ 5 | กลางช่วงประถมปลาย |
| ป.6 | ประถมศึกษาปีที่ 6 (จบช่วงประถม) | จบประถม · สอบ NT/O-NET |
| ม.1 | มัธยมศึกษาปีที่ 1 (อายุประมาณ 12-13 ปี) | เริ่มมัธยมต้น |
| ม.2 | มัธยมศึกษาปีที่ 2 | กลางช่วงมัธยมต้น |
| ม.3 | มัธยมศึกษาปีที่ 3 (จบช่วงมัธยมต้น) | จบ ม.ต้น · เลือกเรียนสายสามัญ/อาชีพ |
| ม.4 | มัธยมศึกษาปีที่ 4 (เริ่มมัธยมปลาย) | เริ่มสายสามัญ ม.ปลาย |
| ม.5 | มัธยมศึกษาปีที่ 5 | กลางช่วงมัธยมปลาย |
| ม.6 | มัธยมศึกษาปีที่ 6 (จบช่วงมัธยม) | จบ ม.ปลาย · สอบ TGAT/TPAT/A-Level |
| ปวช. | ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (เทียบเท่า ม.ปลาย สายอาชีพ) | เรียน 3 ปี หลัง ม.3 · ทักษะวิชาชีพ |
| ปวส. | ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (เทียบเท่าอนุปริญญา) | เรียน 2 ปี หลัง ปวช./ม.6 · ทักษะขั้นสูง |
| อบ. | อนุปริญญาบัณฑิต (เทียบเท่า ปวส.) | หลักสูตร 2 ปี · ก่อนปริญญาตรี |
🎓 หมวด 2 · อักษรย่อวุฒิปริญญา
วุฒิปริญญาภาษาไทยมี 3 ระดับ: ปริญญาตรี (บัณฑิต · บ.) · ปริญญาโท (มหาบัณฑิต · ม.) · ปริญญาเอก (ดุษฎีบัณฑิต · ด.) · แต่ละสาขาวิชามีคำย่อเฉพาะ เช่น วท. = วิทยาศาสตร์ · วศ. = วิศวกรรมศาสตร์ · ค. = ครุศาสตร์ · น. = นิติศาสตร์ · ใช้ในใบรับรองวุฒิและประวัติการศึกษา · ต่างจากตำแหน่งวิชาการ (ผศ./รศ./ศ.) ที่อยู่ใน หน้าหมวดเฉพาะ
| คำย่อ | ย่อมาจาก | สาขา |
|---|---|---|
| ป.ตรี | ปริญญาตรี (Bachelor's Degree) | ทั่วไป |
| ป.โท | ปริญญาโท (Master's Degree) | ทั่วไป |
| ป.เอก | ปริญญาเอก (Doctoral Degree) | ทั่วไป |
| ป.บัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิต (Graduate Diploma · หลังปริญญาตรี) | วิชาชีพเฉพาะ |
| วท.บ. | วิทยาศาสตรบัณฑิต (B.Sc.) | วิทยาศาสตร์ |
| วท.ม. | วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (M.Sc.) | วิทยาศาสตร์ |
| วท.ด. | วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Ph.D. ทางวิทยาศาสตร์) | วิทยาศาสตร์ |
| วศ.บ. | วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต (B.Eng.) | วิศวกรรม |
| วศ.ม. | วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (M.Eng.) | วิศวกรรม |
| วศ.ด. | วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต (D.Eng./Ph.D.) | วิศวกรรม |
| ค.บ. | ครุศาสตรบัณฑิต (B.Ed.) | การศึกษา/ครู |
| ค.ม. | ครุศาสตรมหาบัณฑิต (M.Ed.) | การศึกษา/ครู |
| คอ.บ. | ครุศาสตร์อุตสาหกรรมบัณฑิต | ครุศาสตร์-อุตสาหกรรม |
| น.บ. | นิติศาสตรบัณฑิต (LL.B.) | กฎหมาย |
| น.ม. | นิติศาสตรมหาบัณฑิต (LL.M.) | กฎหมาย |
| น.ด. | นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต (LL.D./J.S.D.) | กฎหมาย |
| พ.บ. | แพทยศาสตรบัณฑิต (M.D.) | แพทยศาสตร์ |
| ท.บ. | ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (D.D.S.) | ทันตแพทยศาสตร์ |
| สธ.บ. | สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต (B.P.H.) | สาธารณสุข |
| สธ.ม. | สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต (M.P.H.) | สาธารณสุข |
| บธ.บ. | บริหารธุรกิจบัณฑิต (B.B.A.) | บริหารธุรกิจ |
| บธ.ม. | บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (M.B.A.) | บริหารธุรกิจ |
| ศศ.บ. | ศิลปศาสตรบัณฑิต (B.A.) | ศิลปศาสตร์ |
| อ.บ. | อักษรศาสตรบัณฑิต (B.A. · เน้นภาษา) | อักษรศาสตร์ |
🏫 หมวด 3 · อักษรย่อหน่วยงานและคำเรียกผู้เรียน
หน่วยงานทางการศึกษาของไทยจัดเป็นกระทรวงและสำนักงานต่าง ๆ ที่ดูแลตั้งแต่ระดับขั้นพื้นฐานถึงอุดมศึกษา · ศธ. (กระทรวงศึกษาธิการ) ดูแลภาพรวม · สพฐ. ดูแลโรงเรียนรัฐ ป.1-ม.6 · กศน. ดูแลผู้ใหญ่นอกระบบ · กยศ. ปล่อยเงินกู้นักศึกษา · อว. (กระทรวงอุดมศึกษาฯ) ดูแลมหาวิทยาลัย
| คำย่อ | ย่อมาจาก | บทบาท |
|---|---|---|
| ศธ. | กระทรวงศึกษาธิการ (Ministry of Education) | นโยบายการศึกษาภาพรวม |
| อว. | กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม | กำกับมหาวิทยาลัย · งานวิจัย |
| สพฐ. | สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน | กำกับโรงเรียนรัฐ ป.1-ม.6 ทั่วประเทศ |
| กศน. | สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย | การศึกษานอกระบบ · ผู้ใหญ่/วัยทำงาน |
| กยศ. | กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา | ปล่อยเงินกู้นักศึกษา ป.ตรี/ป.โท |
| ก.ค.ศ. | คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา | บริหารบุคคลข้าราชการครู · ปรับวิทยฐานะ |
| ก.พ.อ. | คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา | บริหารบุคคลอาจารย์มหาวิทยาลัยรัฐ |
| กกอ. | คณะกรรมการการอุดมศึกษา (ภายใต้ อว.) | นโยบายและกำกับมหาวิทยาลัย |
| สอวช. | สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ | วางนโยบายระดับชาติด้านอุดมศึกษา-วิจัย |
| อ.ก.ค.ศ. | อนุกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา | คณะอนุกรรมการระดับเขต/จังหวัด |
| นร. | นักเรียน (Student · ระดับ ป.1-ม.6) | คำย่อในเอกสารทั่วไป |
| นศ. | นักศึกษา (Student · ระดับอุดมศึกษา) | คำย่อในเอกสารมหาวิทยาลัย |
| ร.ร. | โรงเรียน (School) | คำย่อใช้ในเอกสารทั่วไป |
| คณ. | คณะ (Faculty · ในมหาวิทยาลัย) | เช่น คณะวิศวกรรมศาสตร์ |
| มจร. | มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย | มหาวิทยาลัยสงฆ์ของไทย |
👔 หมวด · อักษรย่อตำแหน่งวิชาการและคำนำหน้าแพทย์ (ดูในหน้าเฉพาะ)
ตำแหน่งทางวิชาการในมหาวิทยาลัย (ผศ. รศ. ศ. ศ.ดร. ศ.พิเศษ ศ.เกียรติคุณ ศ.คลินิก) · คำนำหน้าวุฒิ (ดร. ผศ.ดร. รศ.ดร. ศ.ดร.) · ตำแหน่งบริหารในมหาวิทยาลัย (อธิการบดี · คณบดี · ผ.อ.) · และคำนำหน้าวิชาชีพการแพทย์-สัตวแพทย์-เภสัชกร (นพ. พญ. ทพ. ทพญ. ภก. ภญ. สพ.) อยู่ในหน้าหมวดเฉพาะที่ ➜ ตำแหน่งวิชาการ
การแยกหมวดนี้ออกไปเพื่อให้แต่ละหน้ามีความเข้มข้นและละเอียดเฉพาะตัวมากขึ้น · หน้านี้เน้นระดับชั้น + วุฒิปริญญา + หน่วยงาน · หน้าตำแหน่งวิชาการเน้นลำดับขั้นตำแหน่ง + คำนำหน้าวิชาชีพ + วิธีเขียนตามแนวทาง ก.พ.อ.
📌 วิธีใช้อักษรย่อการศึกษาในเอกสารทางการ
เมื่อระบุระดับการศึกษาในใบสมัครงาน · ประวัติย่อ · หรือเอกสารราชการ ให้ปฏิบัติตามแนวทางนี้:
- ระดับชั้น: ใช้รูปย่อ ป.6 · ม.3 · ม.6 ได้โดยตรง · ไม่ต้องเขียนเต็มในใบสมัครงาน
- วุฒิปริญญา: ระบุวุฒิย่อตามด้วยสาขา + สถาบัน เช่น "วท.บ. (วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" หรือ "วศ.บ. (วิศวกรรมไฟฟ้า), ม.เกษตรศาสตร์"
- ตำแหน่งวิชาการ: ดูวิธีเขียนที่หน้า ตำแหน่งวิชาการ เช่น "ผศ.ดร.สมชาย ใจดี" ลำดับคือ ตำแหน่งวิชาการ → ดร. → ชื่อ
- ปี พ.ศ. ที่จบ: ระบุปี พ.ศ. ที่ได้รับปริญญา เช่น "ป.ตรี วท.บ. 2563"
- ลำดับใน CV: เรียงจากวุฒิสูงสุดลงต่ำสุด · ป.เอก → ป.โท → ป.ตรี → ปวส./ม.6
ดูหลักการใช้ละเอียดที่ หลักการใช้อักษรย่อ · ทุกอักษรย่อสอดคล้องกับพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554
📑 หมวดที่เกี่ยวข้อง: ตารางครบ ก-ฮ · ตำแหน่งวิชาการ · หน่วยงานราชการ · ยศทหาร/ตำรวจ · คำนำหน้านาม · เดือน-ปี · หน่วยวัด
📚 คู่มือที่เกี่ยวข้อง: TOP 100 อักษรย่อยอดนิยม · หลักการใช้อักษรย่อ · ดาวน์โหลด PDF · อักษรย่อภาษาอังกฤษ (UN · WHO · CEO)