ค้นเจอ 91 รายการ

ภาษาอีสานที่เกี่ยวข้องกับ "กภ.สพ."

คลิกที่แต่ละคำเพื่อดูรายละเอียด

ไก่เขือก

ไก่หัวหน้าฝูง ไก่ตัวที่บอกเวลาขัน เช่น จะขันกก ขันกลาง ขันฮวย ไก่ตัวนี้จะบอก เรียก ไก่เขือก อย่างว่า ไก่เขือกชั้นชมแขกขันเนือง พอดีสูรย์พุ่งมาเมิลแจ้งเมื่อนั้นบาบุญเจ้าศิลป์ชัยมานอก น้ำดอกไม้พรมล้างอาบองค์ (สังข์).

ไก่ - เขือก

ขี้สีก

น้ำครำ แอ่งน้ำใต้ถุนเรือนตรงที่ตั้งโอ่งน้ำกินน้ำใช้ แอ่งน้ำนี้แหละเรียก น้ำขี้สีก น้ำขี้สีกนี้หมอยาโบราณถือว่าเป็นน้ำยาศักดิ์สิทธิ์ ถ้าคนป่วยเป็นไข้ออกหมึก ออกซาง ไข้หมากไม้ใหญ่ หมอจะไปเอาน้ำนี้มาฝนใส่ยา แก้ไข้ดีนักแล.

ขี้ - สีก

ฮากกล้วย

รากของต้นกล้วยที่หยั่งลงไปในพื้นดินเพื่อดูดเอาอาหารมาเลี้ยงลำต้น เรียก ฮากกล้วย.

ฮาก - กล้วย

ฮากเมือง

หมอดู หมอดูโบราณ เรียก ฮากเมือง เพราะพวกหมอดูอาจทำนายโชคชะตาราศีของบ้านเมืองได้ เพราะหมอดูเขามีหลักเกณฑ์ในการดูเลขผานาที เพียงแต่มองขึ้นบนท้องฟ้า เห็นดาวดวงใดดวงหนึ่ง เช่น ดาวพิดานเมือง เขาจะทายทันทีว่าบ้านจะเดือดร้อนเพราะข้าศึกศัตรูหรือจะเจริญรุ่งเรือง ถ้ามองไปดูดาวหมูชัง ซึ่งดาวดวงนี้อยู่บนท้องฟ้าทางทิศตะวันตก ถ้าดาวดวงนี้ใสเขาจะทายว่าหมูขึ้นราคาแล้ว ดังนี้เป็นต้น หมอดูคนโบราณจึงเรียกคนประเภทนี้ว่า ฮากเมือง.

ฮาก - เมือง

กรณี

คดี, เรื่อง, เหตุ (ป.ส.).

กอ - ระ - นี

จุมพิต

จูบ จูบด้วยปาก (ป.ส.).

จุม-พิด

โจรกรรม

การลัก การขโมย การปล้น (ป.ส.).

โจน - ละ - กำ

ทารุณกรรม

การกระทำอย่างโหดร้าย (ส.).

ทา - รุน - นะ - กำ

วันโลกาวินาส

วันเสีย วันอาภัพ วันอัปมงคล เรียก วันโลกาวินาส วันโลกาวินาสโบราณให้โฉลกไว้ดังนี้ ทิตย์สี่สัน จันทร์หกฐาน คารสิบสุด พุธสามทัศ พฤหัสแปด ศุกร์เก้า เสาร์หนึ่ง จะทำการอันเป็นมงคลใดๆ ให้เว้นวันโลกาวินาส (ประเพณี).

วัน - โล - กา - วิ - นาด

กระต่า

ตระกร้าใส่ของต่างๆ

กระ - ตา

กมุท

บัวสาย ดอกขาว (ป.ส.).

กะ - มุด

วิภู

ผู้ครอง พระเจ้าแผ่นดิน (ป.ส.).

วิ-พู


 ภาษาอีสาน จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ