-
กลางคืน หมายถึง น. ระยะเวลาตั้งแต่ยํ่าคํ่าถึงยํ่ารุ่ง, (กฎ) เวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกกับพระอาทิตย์ขึ้น.
-
กลางวัน หมายถึง น. ระยะเวลาตั้งแต่ยํ่ารุ่งถึงยํ่าคํ่า, ระยะเวลาราว ๆ เที่ยง, เรียกอาหารระหว่างมื้อเช้ากับมื้อเย็นว่า อาหารกลางวัน.
-
กัลปาวสาน หมายถึง [กันละปาวะสาน] น. ที่สุดแห่งระยะเวลากัลป์หนึ่ง คือ ช่วงเวลา ๔,๓๒๐,๐๐๐,๐๐๐ ปีมนุษย์. (ส. กลฺป + อวสาน).
-
กาล หมายถึง [กาน] (โบ) น. คําประพันธ์.
-
ครู่ หมายถึง [คฺรู่] น. เวลาชั่วขณะหนึ่ง เช่น เวลาชั่วครู่.
-
คืน หมายถึง น. ระยะเวลาตั้งแต่ยํ่าคํ่าถึงยํ่ารุ่ง, เวลากลางคืน.
-
จิรกาล หมายถึง น. กาลนาน, เวลาช้านาน.
-
จิรัฐิติกาล หมายถึง [จิรัดถิติ-] น. เวลายั่งยืน, เวลาที่ตั้งอยู่นาน. (ป. จิร + ติ + กาล).
-
ทินาท หมายถึง (โหร) น. เวลาตั้งแต่ยํ่ารุ่งถึงเที่ยงวัน.
-
ทิวกาล หมายถึง น. เวลากลางวัน.
-
นิศากาล หมายถึง น. เวลามืด. (ส.).
-
นิศาคม หมายถึง น. เวลาโพล้เพล้. (ส.).
-
นิสาท หมายถึง (โหร) น. เวลาตั้งแต่ยํ่าคํ่าถึงเที่ยงคืน.
-
บัด หมายถึง น. เวลา, เมื่อ, ครั้ง, คราว; ทันใด.
-
บัดแมล่ง หมายถึง [-มะแล่ง] น. เวลาบ่ายเย็น.
-
บุพพัณหสมัย หมายถึง [-พันหะสะไหฺม] น. เวลาเบื้องต้นแห่งวัน, เวลาเช้า. (ป. ปุพฺพณฺหสมย; ส. ปูรฺวาหณ + สมย).
-
บ่ายควาย หมายถึง น. เวลาไล่ควายกลับบ้าน, เวลาเย็น, เวลาจวนคํ่า.
-
ประเดี๋ยวนี้ หมายถึง ว. เวลานี้, ในเวลานี้, ทันที, เดี๋ยวนี้ ก็ว่า.
-
พรหมภูติ หมายถึง [พฺรมมะพูติ] น. เวลาสนธยา, เวลาขมุกขมัว, โพล้เพล้. (ส.).
-
พลบ หมายถึง [พฺลบ] น. เวลายํ่าคํ่า, เวลาโพล้เพล้, เวลาเข้าไต้เข้าไฟ, เช่น ตะวันชิงพลบ, พลบค่ำ ก็ว่า, ในบทกลอนแผลงเป็น พระลบ ก็มี.
-
พลบค่ำ หมายถึง น. เวลาย่ำค่ำ, เวลาโพล้เพล้, เวลาเข้าไต้เข้าไฟ, พลบ ก็ว่า.
-
มัชฌันติกสมัย หมายถึง น. เวลาเที่ยงวัน. (ป.).
-
มุหุต หมายถึง [-หุด] น. เวลาครู่หนึ่ง, ขณะหนึ่ง. (ป. มุหุตฺต).
-
รัตติกาล หมายถึง น. เวลากลางคืน. (ป.).
-
รุ่งสว่าง หมายถึง น. เวลาจวนสว่าง ยังแลเห็นอะไรไม่ชัด.
-
รุ่งสาง หมายถึง น. เวลาจวนสว่าง ยังแลเห็นอะไรไม่ชัด.
-
รุ่งอรุณ หมายถึง น. เวลาเช้าตรู่ที่เริ่มเห็นแสงเงินแสงทอง.
-
รุ่งเช้า หมายถึง น. เวลาพระอาทิตย์เพิ่งขึ้น, เวลาระหว่างรุ่งสว่างถึงเช้า, เช้าวันรุ่งขึ้น.
-
ละมา หมายถึง น. กาล, คราว, เวลา.
-
ศุกลปักษ์ หมายถึง น. เวลาข้างขึ้น. (ส.).
-
สนธยา หมายถึง [สนทะ-] น. เวลาโพล้เพล้พลบคํ่า, บางทีใช้ว่า ยํ่าสนธยา; ช่วงเวลาที่ต่อระหว่างกลางวันกับกลางคืน คือเวลาที่พระอาทิตย์ขึ้นหรือพระอาทิตย์ตก. (ส.).
-
สัญฌา หมายถึง น. เวลาเย็น. (ป.; ส. สนฺธฺยา).
-
หัวค่ำ หมายถึง น. เวลาแรกมืด, เวลายังไม่ดึก.
-
หัวที หมายถึง น. เวลาแรก, เวลาที่เริ่มทํา, เวลาลงมือ.
-
อรุโณทัย หมายถึง น. เวลาตั้งขึ้นแห่งอรุณ, เวลาพระอาทิตย์เพิ่งขึ้น, เวลาเช้าตรู่, ใช้ว่า อโณทัย ก็มี. (ป.).
-
อันธิกา หมายถึง น. กลางคืน, เวลาคํ่า. (ส.).
-
อุษาโยค หมายถึง น. เวลาใกล้รุ่ง.
-
เช้า หมายถึง น. เวลาระหว่างรุ่งสว่างกับสาย, เวลาตั้งแต่รุ่งสว่างถึงเที่ยง.
ว. ที่อยู่ในช่วงเวลาตั้งแต่รุ่งสว่างถึงเที่ยง เช่น รอบเช้า ผลัดเช้า; เร็วกว่าเวลาที่กําหนดในระหว่างรุ่งสว่างกับสาย เช่น มาแต่เช้า; โดยปริยายหมายความว่า ก่อนเวลาที่กําหนด.
-
เช้ามืด หมายถึง น. เวลาจวนสว่าง.
-
เดี๋ยวนี้ หมายถึง ว. เวลานี้, ในเวลานี้, ทันที, ประเดี๋ยวนี้ ก็ว่า.
-
เพรางาย หมายถึง น. เวลาเช้า; มื้อเช้า.
-
เพล หมายถึง [เพน] น. เวลาพระฉันกลางวัน คือ เวลาระหว่าง ๑๑ นาฬิกาถึงเที่ยง เรียกว่า เวลาเพล. (ป., ส. เวลา ว่า กาล).
-
เวลา หมายถึง น. ชั่วขณะความยาวนานที่มีอยู่หรือเป็นอยู่ โดยนิยมกําหนดขึ้นเป็นครู่ คราว วัน เดือน ปี เป็นต้น เช่น เวลาเป็นเงินเป็นทอง ขอเวลาสักครู่. (ป., ส.).
-
โพล้เพล้ หมายถึง น. เวลาพลบคํ่า, เวลาจวนคํ่า, เวลาเข้าไต้เข้าไฟ, เพล้โพล้ ก็ว่า, ใช้ว่า พี้โพ้ ก็มี.
-
ไก่โห่ หมายถึง (ปาก) น. เวลารุ่งสาง, ก่อนเวลา, เช่นพูดว่า มาตั้งแต่ไก่โห่.
