คำไวพจน์ พระจันทร์ มีอะไรบ้าง พร้อมความหมายและที่มา
คำไวพจน์ พระจันทร์ คือคำที่ใช้เรียกแทน "พระจันทร์" หรือ "ดวงจันทร์" ในงานร้อยกรองและวรรณคดีไทย พระจันทร์เป็นคำที่มีคำไวพจน์มากที่สุดคำหนึ่งในภาษาไทย ส่วนใหญ่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต เช่น ศศิ ศศิธร นิศากร และ รัชนีกร
คำไวพจน์ พระจันทร์ มีอะไรบ้าง
คำพ้องความหมายของ "พระจันทร์" จัดเป็นกลุ่มตามรากศัพท์ได้ดังนี้ พร้อมความหมายและที่มา
| คำไวพจน์ | ความหมาย | ที่มาและหมายเหตุ |
|---|---|---|
| จันทร์ / จันท์ | พระจันทร์ | สันสกฤต จนฺทฺร |
| ศศิ / ศศี / ศศิธร / ศศิน / ศศลักษณ์ | พระจันทร์ | กลุ่ม "ผู้มีรอยกระต่าย" (ศศ = กระต่าย คือรอยที่เห็นในดวงจันทร์) |
| นิศากร / นิศานาถ / นิศาบดี / นิศามณี | พระจันทร์ | กลุ่ม นิศา (กลางคืน) + กร/นาถ/บดี/มณี = ผู้ทำ/เจ้า/ดวงแก้วแห่งราตรี |
| รัชนีกร / รชนีกร | พระจันทร์ | "ผู้ทำให้เกิดกลางคืน" (รัชนี = กลางคืน) |
| อินทุ | พระจันทร์ | สันสกฤต |
| วิธู | พระจันทร์ | บาลี |
| สิตางศุ์ | พระจันทร์ | "ผู้มีรัศมีขาวเย็น" |
| แข | พระจันทร์ | ภาษาเขมร |
| บุหลัน | พระจันทร์ | ภาษาชวา |
| เดือน | พระจันทร์, ดวงเดือน | คำไทย |
ข้อควรระวัง: แม้ พระจันทร์ จะมีคำไวพจน์มาก แต่บางคำที่พบปนในบางแหล่งไม่ใช่คำไวพจน์ของจันทร์ เช่น "มนทก" (ราชบัณฑิตฯ = น้ำ), "ราศี" (= ความสง่างาม หรือกลุ่มดาวจักรราศี) และ "รัตติกร" (= กลางคืน) จึงไม่ควรนำมารวมเป็นคำแทนดวงจันทร์
พระจันทร์ หมายถึงอะไร
พระจันทร์ หมายถึง ดาวบริวารดวงเดียวของโลก สะท้อนแสงอาทิตย์ให้เห็นในเวลากลางคืน มีข้างขึ้นข้างแรม และเป็นที่มาของการนับเดือนแบบจันทรคติ ในบทร้อยกรองมักใช้คำไวพจน์แทนเพื่อความไพเราะ
ตัวอย่างการใช้คำไวพจน์ พระจันทร์ แต่งกลอน
ตัวอย่างการนำคำไวพจน์ของพระจันทร์ไปแต่งเป็นกลอนสุภาพ เพื่อให้เห็นวิธีใช้แทนคำซ้ำอย่างไพเราะ
นิศากรลอยเด่นเป็นสง่า แขผ่องฟ้ายามค่ำคืนใส
จันทร์กระจ่างพร่างพราวราวสายใย บุหลันไกลทอแสงนวลชวนมอง
จะเห็นว่าการเลือกใช้ ศศิธร, นิศากร, แข แทนคำว่า "พระจันทร์" ช่วยให้บทร้อยกรองสละสลวยและหลีกเลี่ยงการใช้คำซ้ำ โดยเลือกคำให้พอดีกับจำนวนพยางค์และเสียงสัมผัส
คำไวพจน์อื่นที่เกี่ยวข้อง
เรียนรู้คำไวพจน์ในกลุ่มท้องฟ้าและดวงดาวเพิ่มเติม เพื่อนำไปใช้แต่งกลอนและทำข้อสอบ
คำที่เกี่ยวข้อง: พระอาทิตย์ (ทินกร สุริยา) · ดาว (ดารา ดารกา) · ท้องฟ้า (นภา อัมพร)
กลับสู่ภาพรวม: 🏠 รวมคำไวพจน์ทั้งหมด · 🌙 หมวดท้องฟ้า-ดวงดาว