ตัวอย่าง คำพังเพย ที่ใช้บ่อย 100 คำ

คำพังเพย หมายถึง คำเปรียบเปรย ถ้อยอุปมาที่กล่าวกระทบเสียดสี ซึ่งมาจากเหตุการณ์เรื่องราว หรือ ความเป็นไปในวิถีชีวิตของคนรุ่นก่อน

รวมตัวอย่างของ คำพังเพย ที่ใช้บ่อย ๆ ในชีวิตประจำวัน ไว้ให้ดังนี้

ตัวอย่าง คำพังเพย ที่ใช้บ่อย 100 คำ
  1. กงเกวียนกำเกวียน

    หมายถึง เวรสนองเวร, กรรมสนองกรรม, เช่นทำแกเขาอย่างไร ตนหรือลูกหลานก็อาจจะถูกทำในทำนองเดียวกันอย่างนั้นบ้างเป็นกงกำกงเกวียน

  2. กรวดน้ำคว่ำขัน

    หมายถึง ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย

  3. กระดังงาลนไฟ

    หมายถึง หญิงที่เคยแต่งงานหรือผ่านผู้ชายมาแล้วย่อมรู้จักชั้นเชิงทางปรนนิบัติและเอาอกเอาใจผู้ชายได้ดีกว่าหญิงที่ยังไม่ได้แต่งงาน

  4. กระดี่ได้น้ำ

    หมายถึง ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอาการดีอกดีใจจนตัวสั่นเช่นเขาดีใจเหมือนกระดี่ได้น้ำ

  5. กระต่ายขาเดียว

    หมายถึง ยืนกรานไม่ยอมรับ

  6. กระต่ายตื่นตูม

    หมายถึง ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันสำรวจให้ถ่องแท้ก่อน

  7. กระต่ายสามขา

    หมายถึง ยืนกรานไม่ยอมรับ

  8. กระต่ายหมายจันทร์

    หมายถึง ผู้ชายหมายปองผู้หญิงที่มีฐานะดีกว่า

  9. กาคาบพริก

    หมายถึง ลักษณะคนผิวดำแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าแดง

  10. เกลือเป็นหนอน

    หมายถึง ญาติมิตรสามาภรรยาบุตรธิดาเพื่อนร่วมงานหรือคนในบ้านคิดคดทรยศ

  11. ไก่งามเพราะขนคนงามเพราะแต่ง

    หมายถึง ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง

  12. ขนทรายเข้าวัด

    หมายถึง การทำประโยชน์ให้ส่วนรวมโดยการกระทำอย่างไรอย่างหนึ่งแม้ไปกระทบกระเทือนให้ผู้อื่นเสียประโยชน์ก็ถือว่ายกให้กับส่วนรวมไม่ต้องมีอะไรมาชดเชยก็ได้

  13. ขนมจีนผสมน้ำยา

    หมายถึง พอดีกัน จะว่าข้างไหนดีกว่ากันไม่ได้

  14. ข่มเขาโคขืน

    หมายถึง บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการเช่นจะจัดแจงแต่งตามอารมณ์ให้กินหญ้าเราเหมือนข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า

  15. ข่มเขาโคขืนให้กลืนหญ้า

    หมายถึง บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการ

  16. ขว้างงูไม่พ้นคอ

    หมายถึง ทำอะไรแล้วผลร้ายกลับมาสู่ตัว

  17. ขวานผ่าซาก

    หมายถึง โผงผางไม่เกรงใจใคร(ใช้แค่กริยาพูด)

  18. ข้างนอกขรุขระข้างในต๊ะติ๊งโหน่ง

    หมายถึง สิ่งที่ดูภายนอกแล้วดูไม่สวยงามหรือดูไม่ดี แต่แท้จริงแล้วภายในนั้นมีความสวยงามหรือความดีซ่อนอยู่ภายใน

    หมวด เป็นสำนวนที่ตรงกันข้ามกับ ข้างนอกสุกใสข้างในเป็นโพรง

  19. ข้างนอกสุกใสข้างในเป็นโพรง

    หมายถึง สิ่งที่ดูภายนอกแล้วดูสวยงามดูดี แต่แท้จริงแล้วภายในนั้นแย่

    ที่มา เปรียบเทียบกับผลไม้ ที่ภายนอกผลสวยงาม แต่ภายในนั้นเป็นโพรงเนื่องจากมีแมลงกินหมดแล้ว

    หมวด เป็นสำนวนที่ตรงกันข้ามกับ ข้างนอกขรุขระข้างในต๊ะติ๊งโหน่ง

  20. ขิงก็ราข่าก็แรง

    หมายถึง ต่างก็จัดจ้านพอๆกัน,ต่างก็มีอารมณ์ร้อนพอๆกัน,ต่างไม่ยอมลดละกัน

  21. ขี่ช้างจับตั๊กแตน

    หมายถึง การจัดทำสิ่งใดที่เป็นการโกลาหลโดยใช่เหตุหรือธุระที่ทำนั้นเป็นสิ่งเล็กน้อยไม่น่าจะต้องลงทุนหรือเตรียมการใหญ่โตเกินต้องการเหมือนคนลงทุนมากได้ผลตอบแทนน้อย

  22. ขุนไม่ขึ้น

    หมายถึง เลี้ยงไม่เชื่องมีแต่เนรคุณ

  23. ขุนไม่เชื่อง

    หมายถึง เลี้ยงไม่เชื่องมีแต่เนรคุณ

  24. เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม

    หมายถึง ประพฤติตัวเหมาะสมกับกาลเทศะ, ปรับตัวให้เข้ากับสถานที่ คน และสิ่งแวดล้อมที่ตัวเองอาศัยอยู่

  25. เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า
  26. เขียนเสือให้วัวกลัว

    หมายถึง ทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้อีกฝ่ายหนึ่งเสียขวัญหรือเกรงขาม

  27. คดในข้องอในกระดูก

    หมายถึง มีสันดานคดโกง

  28. คนตายขายคนเป็น

    หมายถึง การจัดงานศพให้แก่ผู้ตายอย่างใหญ่โตทั้งที่ผู้อยู่ข้างหลังยากจนไม่มีเงิน หรือต้องไปกู้เงินมาจนเป็นหนี้สิน

  29. คนล้มอย่าข้าม

    หมายถึง คนที่เคยมีอำนาจวาสนา แล้วหมดอำนาจ อย่าไปซ้ำเติมเขา เพราะเขาอาจกลับมามีอำนาจอีกได้

  30. คว่ำบาตร

    หมายถึง ไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย,เดิมหมายถึงสังฆกรรมที่พระสงฆ์ประกาศลงโทษคฤหัสถ์ผู้ประทุษร้ายต่อศาสนาด้วยการไม่คบไม่รับบิณฑบาตเป็นต้น

  31. คางคกขึ้นวอ

    หมายถึง คนที่มีฐานะต่ำต้อยพอได้ดิบได้ดีก็มักแสดงกิริยาอวดดีลืมตัว

  32. จระเข้ขวางคลอง

    หมายถึง ผู้ที่ชอบกันท่าหรือขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นทำการอย่างใดอย่างหนึ่งได้สะดวกเหมือนจระเข้ที่ขึ้นมาขวางคลองทำให้เรือผ่านไปผ่านมาไม่สะดวก

  33. จับปลาสองมือ

    หมายถึง หมายจะเอาให้ได้ทั้ง2อย่าง,เสี่ยงทำการพร้อมๆกันซึ่งอาจไม่สำเร็จทั้ง2อย่าง

  34. จับปูใส่กระด้ง

    หมายถึง การเปรียบเทียบกับเด็กๆที่ซุกซนไม่ยอมอยู่นิ่งผู้ใหญ่ต้องคอยควบคุมดูแลตลอดเวลาเพื่อให้เด็กอยู่ในระเบียบ

  35. ใจเขาใจเรา

    หมายถึง การที่มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น หากคิดที่จะทำอะไรสักอย่างกับผู้อื่น ให้นึกถึงความรู้สึกของเขา ถ้าเราเป็นเขาจะรู้สึกอย่างไร

  36. ใจดีผีเข้า

    หมายถึง คนใจดีเป็นคนดีเกินไปมักถูกรังแก

  37. ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด

    หมายถึง คนที่ทำความผิดอย่างร้ายแรงย่อมไม่สามารถปกปิดความผิดของตนได้หรือพยายามหาหลักฐานมากลบเกลื่อนแต่ไม่สามารถปกปิดความผิดนั้นได้

  38. ดินพอกหางหมู

    หมายถึง การปล่อยงานคั่งค้างอยู่เรื่อยๆเพราะมัวแต่ผัดวันประกันพุ่งในไม่ช้างานที่คั่งค้างนั้นจะพอกพูนมากขึ้นทุกทีจนเป็นภาระที่หน้าเบื่อหน่ายภายหลัง

  39. เด็ดบัวไม่ไว้ใย

    หมายถึง ตัดขาด,ตัดญาติขาดมิตรกันเด็ดขาด,มักใช้คู่กับเด็ดดอกไม่ไว้ขั้วเด็ดบัวไม่ไว้ใย

  40. เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

    หมายถึง ประพฤติตามอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย

  41. ตักบาตรถามพระ

    หมายถึง จะให้อะไรสักอย่างหนึ่งแก่ผู้อื่นในเมื่อผู้นั้นเต็มใจรับอยู่แล้วไม่ต้องถามว่าจะเอาหรือไม่เอาเมื่อจะให้ก็ให้ทีเดียวเหมือนกับถวายอาหารพระพระท่านจะรับของทุกอย่างไม่มีการปฏิเสธ

  42. ตาดีได้ตาร้ายเสีย

    หมายถึง ถ้าโชคดี ตานั้นก็ได้ ถ้าโชคร้าย ตานั้นก็เสีย

    ที่มา ตาในที่นี้หมายถึงรอบการเล่น มักใช้ในการพนันขันต่อหรือเกมกีฬา

  43. ตาบอดได้แว่น

    หมายถึง ได้รับสิ่งของที่มีคนเขาให้มาแต่ตัวเองไม่มีปัญญาจะใช้เช่นมีคนให้พัดลมมาแต่ที่บ้านไม่มีไฟฟ้าเป็นต้น

  44. ตีงูให้กากิน

    หมายถึง ลงทุนลงแรงทำสิ่งที่ไม่เป็นคุณแก่ตนมีแต่จะเป็นโทษแล้วยังกลับไปเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นอีกเช่นตีงูให้ตายแต่ไม่ได้นำงูมาเป็นอาหารกลับโยนงูให้กากิน

  45. ตื่นก่อนนอนหลัง
  46. ถอดเขี้ยวถอดเล็บ

    หมายถึง ละพยศ,ละความดุหรือร้ายกาจ,เลิกแสดงฤทธิ์แสดงอำนาจอีกต่อไป

  47. ท่าดีทีเหลว

    หมายถึง มีท่าทางดีแต่ทำอะไรไม่ได้เรื่อง

  48. ทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว

    หมายถึง คนเราทำอย่างไรก็จะได้อย่างนั้น

  49. ทำนาบนหลังคน

    หมายถึง หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น

  50. ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม

    หมายถึง ประพฤติอย่างไร ธรรมะจึงจะตามรักษาผู้นั้นได้

  51. นกต่อ

    หมายถึง คนที่ทำหน้าที่ติดต่อหรือชักจูงหลอกล่อคนอื่นให้หลงเชื่อ(ใช้ในทางไม่ดี)

  52. นกน้อยทำรังแต่พอตัว

    หมายถึง เป็นผู้น้อยทำอะไรต้องดูให้พอสมควรกับฐานะของตนเช่นมีเงินไม่มากนักก็สร้างบ้านพอประมาณมิใช่สร้างใหญ่โตเพิ่มภาระหนี้สินให้ครอบครัว

  53. นินทากาเลเหมือนเทน้ำ
  54. ในน้ำมีปลาในนามีข้าว

    หมายถึง ดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ผู้คนไม่อดอยากปากแห้ง โดยเทียบได้กับในแหล่งน้ำทุกที่มีปลาให้จับเป็นอาหารและในนาก็มีข้าวอุดมสมบูรณ์

    ที่มา ขยายความ : สุภาษิตสำนวนไทยคำว่า ในน้ำมีปลาในนามีข้าว นิยมใช้กับพื้นที่หรือดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ในน้ำมีปลามากมาย ในนาก็มีข้าวอย่างเหลือเฟือ ตัวอย่างเช่นประเทศไทยของเรา ก็ถือว่าเป็นตัวอย่างของคำว่าในน้ำมีปลาในนามีข้าวได้เป็นอย่างดี

  55. ปลาหมอแถกเหงือก

    หมายถึง กระเสือกกระสนดิ้นรน

  56. ปลาใหญ่กินปลาเล็ก

    หมายถึง คนที่มีอำนาจราชศักดิ์หรือเป็นใหญ่เป็นโตก็ย่อมข่มคนที่เป็นผู้น้อยหรือผู้น้อยเหมือนกับคนที่มีกำลังมากย่อมมีภาษีเหนือกว่าคนอ่อนแอ

  57. ปากเป็นเอกเลขเป็นโท

    หมายถึง การพูดจาสำคัญกว่าวิชาหนังสือ

  58. ปิดทองหลังพระ

    หมายถึง ทำความดีแต่ไม่ได้รับการยกย่องเพราะไม่มีใครเห็นคุณค่า

  59. เป่าปี่ให้ควายฟัง

    หมายถึง การพูดจาแนะนำสั่งสอนให้คนโง่เง่าฟังเพื่อหวังให้เกิดประโยชน์แก่ตัวเขาเองแต่กลับไม่ได้ประโยชน์อะไรเลยเพราะคนโง่ฟังไม่รู้เรื่องเหมือนกับคนเป่าปี่ให้ควายฟังควายฟังไม่รู้เรื่อง

  60. ไปลามาไหว้

    หมายถึง มารยาทไทย ที่เป็นวัฒนธรรมในการทักทาย เวลาพบปะกันหรือลาจากกัน

  61. ผู้ดีเดินตรอกขี้ครอกเดินถนน

    หมายถึง คนดีคอยปิดบังไม่แสดงตัวแต่คนชั่วกลับแสดงออกอย่างเปิดเผย

  62. ฝนทั้งให้เป็นเข็ม
  63. เพื่อนกินหาง่ายเพื่อนตายหายาก
  64. ฟังไม่ได้ศัพท์จับไปกระเดียด

    หมายถึง ฟังไม่ได้ความแจ่มชัดแล้วเอาไปพูดต่อหรือทำผิดๆพลาดๆ

  65. มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ

    หมายถึง ไม่ช่วยทำงานแล้วเกะกะขัดขวางทำให้งานเดินไปไม่สะดวกเหมือนกับคนที่นั่งไปในเรือไม่ช่วยทำงานแต่ยังไปเอาเท้าไปราน้ำให้เรือแล่นช้า

  66. มือไวใจเร็ว

    หมายถึง ด่วนตัดสินใจทำสิ่งต่างๆ โดยไม่คิดให้รอบคอบ

  67. แมวนอนหวด

    หมายถึง ทำทีว่าเป็นคนซื่อ แต่พอเผลอก็ออกลวดลายทันที เช่นเดียวกับแมวที่นอนบิดขี้เกียจ ไม่ลืมหูลืมตาอยู่ใกล้ ๆ หวดนึ่งข้าวข้าง ๆ เตาไฟที่มีปลาย่างวางอยู่พอคนเผลอมันก็ลุกขึ้นคาบ เอาปลาไปทันที

    หมายเหตุ ซื่อเหมือนแมวนอนหวด ก็ว่า

  68. แม่สื่อแม่ชักไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

    หมายถึง หญิงที่ไปติดต่อระหว่างชายหญิงแต่ไม่สำเร็จในที่สุดก็ตกเป็นภรรยาของชายนั้นแทน

  69. ยกตนข่มท่าน

    หมายถึง ยกย่องตัวเองและข่มผู้อื่น,พูดทับถมผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าตัวเหนือกว่า

  70. ยกเมฆ

    หมายถึง เดาเอา,นึกคาดเอาเอง,กุเรื่องขึ้น

  71. ยกหางตัวเอง

    หมายถึง ยกตนเองว่าดีว่าเก่ง

  72. ยืนกระต่ายขาเดียว

    หมายถึง การพูดยืนยันคำเดียวไม่แปรผันหรือเปลี่ยนแปลงไปเช่นเขาไม่ได้ลักเงินไปจริงๆถามเขาตั้งร้อยครั้งเขาก็ยืนยันว่าไม่ได้อาไปจริง

  73. รวมกันเราอยู่แยกกันเราตาย
  74. รักดีหามจั่วรักชั่วหามเสา

    หมายถึง ใฝ่ดีจะมีความสุขความเจริญใฝ่ชั่วจะได้รับความลำบาก

  75. รักสนุกทุกข์ถนัด

    หมายถึง สนุกมาก ก็มักจะทุกข์มาก

  76. ลูกไก่ในกำมือ
  77. ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น

    หมายถึง ลูกย่อมไม่ต่างกับพ่อแม่มากนัก

  78. เล่นกับสากสากต่อยหัว

    หมายถึง ถ้าลดตัวไปเล่นหัวกับคนชั้นต่ำกว่า เขาก็อาจตีเสมอทำลวนลามเอา สากในที่นี้หมายถึงสากตำข้าวที่เขาพิงไว้ ถ้าใครซุกซนไปจับต้องเข้า สากอาจเลื่อนล้มทับถูกหัวถูกหูก็ได้

  79. เลือกที่รักมักที่ชัง

    หมายถึง ลำเอียง, ไม่เป็นกลาง, เลือกปฏิบัติ

  80. วัดรอยเท้า

    หมายถึง มุ่งจะโต้ตอบมุ่งแก้แค้นมุ่งอาฆาตเป็นสำนวนที่ใช้กับลูกที่คิดจะสู้ลูกหรือใช้กับผู้น้อยคิดจะหักล้างผู้ใหญ่ที่เคยบังคับบัญชาตนมาก็ได้

  81. วันพระไม่ได้มีหนเดียว

    หมายถึง วันหน้ายังมีโอกาสอีก(มักใช้พูดเป็นเชิงอาฆาต)

  82. วัวแก่อยากกินหญ้าอ่อน

    หมายถึง ชายแก่ที่มีเมียสาวคราวลูกหลานมักใช้เป็นคำเปรียบเปรยเมื่อเห็นคนที่มีอายุมากไปจีบเด็กรุ่นลูกหลานหวังจะได้มาเป็นเมีย

  83. วัวลืมตีน

    หมายถึง คนที่ได้ดีแล้วลืมฐานะเดิมของตน

  84. วัวหายล้อมคอก

    หมายถึง เกิดเรื่องเสียหายขึ้นแล้วจึงคิดหาหนทางป้องกันเหมือนมีสมบัติไม่เก็บรักษาให้ดีพอสมบัติหายไปแล้วจึงหาทางสร้างที่เก็บสมบัติ

  85. เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร

    หมายถึง การให้อภัย คือการยุติความบาดหมางทั้งปวง ไม่จองเวรจองกรรมกัน เวรกรรมก็จะไม่เกิดขึ้นใหม่

  86. ศิษย์คิดล้างครู

    หมายถึง ศิษย์เนรคุณที่มุ่งคิดทำลายล้างครูบาอาจารย์

  87. สำเนียงบอกภาษากิริยาส่อสกุล

    หมายถึง การแสดงออกทางการพูดหรือกิริยามารยาท ที่จะชี้ให้เห็นถึงพื้นฐานการในการเลี้ยงดู อบรมสั่งสอน

  88. สีซอให้ควายฟัง

    หมายถึง แนะนำ หรือสั่งสอนคนปัญญาทึบ มักไม่มีประโยชน์ เสียเวลาเปล่า

  89. เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้

    หมายถึง คนมีอำนาจ บารมี อิทธิพลพอ ๆ กัน ย่อมอยู่ร่วมกันไม่ได้ ตัวอย่างเช่น เขาทั้งสองเป็นคนเก่งและมีความสามารถเท่า ๆ กันมักเกิดปัญหาเพราะความไม่ยอมกันเหมือนเสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้

  90. หนีเสือปะจระเข้

    หมายถึง คนที่มีความทุกข์กำลังจะได้รับอันตรายไปขอความช่วยเหลือจากบุคคลอื่นแต่กลับไปพบความทุกข์อันตรายอีกจากบุคคลที่ไปขอพึ่งพิง

  91. หมากัดไม่เห่า

    หมายถึง คนที่ต่อสู้หรือตอบโต้โดยไม่เตือนล่วงหน้า

  92. หวานนอกขมใน

    หมายถึง พูดทำหรือแสดงให้เห็นว่าดีแต่ภายนอกแต่ในใจกลับตรงข้าม

  93. หอกข้างแคร่

    หมายถึง คนที่ใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายขึ้นมาเมื่อไรก็ได้มักใช้แก่ลูกเลี้ยงที่ติดมากับพ่อหรือแม่,ศัตรูที่อยู่ข้างตัว

  94. เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

    หมายถึง เห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง

  95. อกเขาอกเรา

    หมายถึง การที่มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น หากคิดที่จะทำอะไรสักอย่างกับผู้อื่น ให้นึกถึงความรู้สึกของเขา ถ้าเราเป็นเขาจะรู้สึกอย่างไร

  96. อมพระมาพูด

    หมายถึง ใช้ในการพูดโดยอ้างพระหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาประกอบเป็นพยานมักใช้ในความปฏิเสธเช่นต่อให้อมพระมาพูดก็ไม่เชื่อ

  97. อยากเป็นหนี้ให้เป็นนายหน้า
  98. อย่าถือคนบ้าอย่าว่าคนเมา

    หมายถึง อย่าหาความจากคนที่ไม่มีสติสมบูรณ์ เพราะไร้ซึ่งประโยชน์ในการเจรจา

  99. เอาเป็ดไปขันประชันไก่

    หมายถึง การเอาของที่ไม่ดีไม่มีค่ามาแทนของดีของมีค่าเช่นนำทองแดงหัวพลอยไปแทนแหวนทองคำฝังเพชรเป็นต้น

  100. เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม

    หมายถึง เอาลูกของคนอื่นมาเลี้ยงเป็นลูกเป็นภาระรับผิดชอบที่หวังผลตอบแทนแน่นอนไม่ได้

Download PDF

สำหรับเพื่อน ๆ ที่ต้องการดาวน์โหลดไฟล์เพื่อไปเปิดอ่านหรือใช้งานด้านอื่นเอง เราได้เตรียมไฟล์ PDF แจกฟรีให้ด้วย สามารถกดที่ปุ่มดาวน์โหลดได้เลย

คำพังเพย ที่ใช้บ่อย
PDF – ตัวอย่าง คำพังเพย ที่ใช้บ่อย
Download