คำพังเพยคืออะไร · รวม 52 ข้อ พร้อมความหมาย ที่มา และวิธีใช้
- คำพังเพย คืออะไร
- รวมคำพังเพย 52 ข้อ พร้อมความหมาย
- 10 คำพังเพยยอดนิยม
- 5 กลุ่มความหมายของคำพังเพย
- คำพังเพย สุภาษิต สำนวนไทย ต่างกันยังไง
- ที่มาของคำพังเพย และลักษณะเด่น
- คำว่า "พังเพย" มาจากไหน
- วิธีใช้คำพังเพยในชีวิตประจำวัน
- เทคนิคจดจำคำพังเพยให้แม่นยำ
- ทดสอบความรู้คำพังเพย 5 ข้อ
- ดาวน์โหลด PDF รวมคำพังเพย
- ดาวน์โหลดคำพังเพย
คำพังเพย คืออะไร
คำพังเพย คือถ้อยคำสั้น คมคาย ที่ใช้ เปรียบเปรย แสดงความคิดเห็น หรือเสียดสี ต่อสถานการณ์หรือพฤติกรรมโดยไม่ได้สั่งสอนโดยตรง · แต่กระตุ้นให้ผู้ฟังคิดตามและตีความเอง
ตัวอย่างเช่น ขี่ช้างจับตั๊กแตน ใช้ตำหนิคนที่ลงทุนเกินจำเป็นกับเรื่องเล็ก · หรือ รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง ใช้สะท้อนคนที่ชอบโยนความผิด
ลักษณะเด่นของคำพังเพยคือ กระชับ คมคาย และมีสัมผัสคล้องจอง ทำให้จดจำได้ง่ายและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นโดยปากเปล่า
รวมคำพังเพย 52 ข้อ พร้อมความหมาย
รายการ คำพังเพยไทย ที่ใช้บ่อยและควรรู้ พร้อมความหมายแบบสั้น เข้าใจง่าย · เหมาะสำหรับการเขียน การพูด การเตรียมสอบ และการสอนภาษาไทย
| # | คำพังเพย | ความหมาย |
|---|---|---|
| 1 | กบในกะลาครอบ | คนที่คิดว่าตัวเองรู้มาก แต่จริง ๆ แล้วรู้น้อย |
| 2 | กระต่ายตื่นตูม | ตื่นตกใจกับเรื่องเล็ก ๆ โดยยังไม่ทันพิจารณา |
| 3 | กระต่ายหมายจันทร์ | หมายปองสิ่งที่เกินฐานะของตัวเอง |
| 4 | ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ | ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน |
| 5 | ไก่ได้พลอย | ได้ของมีค่าแต่ไม่รู้คุณค่า |
| 6 | กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ | ตัดสินใจช้าจนเสียสิ่งสำคัญไป |
| 7 | ขี่ช้างจับตั๊กแตน | ลงทุนหรือใช้กำลังมากเกินไปกับเรื่องเล็กน้อย |
| 8 | ขิงก็รา ข่าก็แรง | สองฝ่ายต่างแข็งกร้าวไม่ยอมกัน |
| 9 | ขุดบ่อล่อปลา | วางแผนล่อลวงเพื่อผลประโยชน์ |
| 10 | เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม | ปรับตัวให้เข้ากับธรรมเนียมของสังคมที่อยู่ |
| 11 | เขียนเสือให้วัวกลัว | ทำสิ่งใดเพื่อข่มขู่หรือหลอกให้กลัว |
| 12 | ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก | ปัญหาเก่ายังไม่ทันจบ ปัญหาใหม่ก็ซ้อนเข้ามาอีก |
| 13 | คางคกขึ้นวอ | คนฐานะต่ำต้อยพอได้ดีก็วางท่าเย่อหยิ่ง |
| 14 | โคแก่ชอบกินหญ้าอ่อน | ชายสูงวัยชอบสาวรุ่น |
| 15 | ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก | ทำเรื่องใหญ่แต่ตระหนี่กับเรื่องเล็ก |
| 16 | งมเข็มในมหาสมุทร | ทำสิ่งที่ยากมากและมีโอกาสสำเร็จน้อย |
| 17 | จับปลาสองมือ | ทำสองอย่างพร้อมกันจนไม่สำเร็จสักอย่าง |
| 18 | จับเสือมือเปล่า | ได้ผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุน |
| 19 | ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด | พยายามปิดบังเรื่องใหญ่ที่เห็นชัดอยู่แล้ว |
| 20 | ชุบมือเปิบ | ฉวยเอาผลประโยชน์โดยไม่ออกแรง |
| 21 | สีซอให้ควายฟัง | พูดหรือสอนคนที่ไม่เข้าใจและไม่สนใจ |
| 22 | ดินพอกหางหมู | ปล่อยปัญหาทิ้งไว้จนสะสมใหญ่โตขึ้นเรื่อย ๆ |
| 23 | ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ | ใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลืองโดยไม่ได้ผลคุ้มค่า |
| 24 | ตีปลาหน้าไซ | ขัดขวางหรือแย่งชิงผลประโยชน์ของผู้อื่น |
| 25 | น้ำขึ้นให้รีบตัก | เห็นโอกาสดีต้องรีบคว้าไว้ |
| 26 | น้ำลดตอผุด | ความชั่วที่ซ่อนไว้จะปรากฏเมื่อหมดอำนาจ |
| 27 | น้ำกลิ้งบนใบบอน | คนใจโลเล เปลี่ยนใจง่าย ไม่แน่นอน |
| 28 | น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง | พูดยืดยาวแต่ไร้สาระ ไม่ได้เนื้อหา |
| 29 | ปิดทองหลังพระ | ทำความดีโดยไม่ได้รับการยกย่อง |
| 30 | ผักชีโรยหน้า | ทำอะไรผิวเผินแค่ให้ดูดีภายนอก |
| 31 | ผีซ้ำด้ำพลอย | เคราะห์ร้ายซ้ำแล้วซ้ำเล่า |
| 32 | ฝนทั่งให้เป็นเข็ม | มีความพยายามมากจนสำเร็จในสิ่งที่ยากยิ่ง |
| 33 | ฝากปลาไว้กับแมว | มอบหมายงานให้คนที่ไม่น่าไว้วางใจ |
| 34 | พายเรือในอ่าง | ทำงานวนเวียนอยู่กับที่ ไม่มีความคืบหน้า |
| 35 | มะนาวไม่มีน้ำ | คนพูดจาห้วน ไม่มีไมตรีจิต |
| 36 | มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ | ไม่ช่วยงานแล้วยังขัดขวางอีก |
| 37 | ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกโก่งหน้าไม้ | รีบทำอะไรก่อนเวลาอันควร ยังไม่ถึงเวลาก็ลงมือ |
| 38 | รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง | โยนความผิดให้คนอื่นแทนที่จะยอมรับ |
| 39 | รีดเลือดกับปู | ขูดรีดเอาจากคนที่ไม่มีจะให้ |
| 40 | ลิงได้แก้ว | ได้ของดีแต่ไม่รู้จักรักษา |
| 41 | วัวสันหลังหวะ | คนมีความผิดจึงหวาดระแวงอยู่ตลอด |
| 42 | ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง | ตำหนิคนอื่นแต่ตัวเองก็ทำเหมือนกัน |
| 43 | สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ | สอนสิ่งที่เขาเก่งอยู่แล้ว |
| 44 | เส้นผมบังภูเขา | เรื่องเล็ก ๆ บดบังจนมองไม่เห็นเรื่องใหญ่ |
| 45 | หนีเสือปะจระเข้ | หนีภัยหนึ่งไปเจอภัยอีกอย่างที่ร้ายกว่า |
| 46 | หนูตกถังข้าวสาร | คนจนได้ดีเพราะแต่งงานกับคนมีฐานะ |
| 47 | หมาเห่าใบตองแห้ง | คนชอบทำเสียงดังข่มขู่แต่จริง ๆ ขี้ขลาด |
| 48 | เห็นกงจักรเป็นดอกบัว | มองสิ่งไม่ดีว่าเป็นสิ่งดี |
| 49 | เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง | เลียนแบบคนรวยโดยไม่คิดให้รอบคอบ |
| 50 | เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน | เอาความรู้ไปอวดผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้น |
| 51 | เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง | ผู้น้อยพยายามต่อกรกับผู้มีอำนาจมากกว่า |
| 52 | อ้อยเข้าปากช้าง | ของดีตกไปอยู่ในมือผู้อื่นแล้วยากจะได้คืน |
ดูคำพังเพยทั้งหมดแบ่งตามอักษร ก-ฮ ที่ รวมคำพังเพย ก-ฮ พร้อมความหมาย ครบทุกอักษร
10 คำพังเพยยอดนิยม
10 คำพังเพยที่ปรากฏซ้ำในข้อสอบและบทสนทนาประจำวันมากที่สุด · ท่องจำกลุ่มนี้ก่อนเป็นอันดับแรก
- สีซอให้ควายฟัง · พูดหรือสอนคนที่ไม่เข้าใจและไม่สนใจ
- กระต่ายตื่นตูม · ตื่นตกใจกับเรื่องเล็ก ๆ โดยยังไม่ทันพิจารณา
- จับปลาสองมือ · ทำสองอย่างพร้อมกันจนไม่สำเร็จสักอย่าง
- ขิงก็รา ข่าก็แรง · สองฝ่ายต่างแข็งกร้าวไม่ยอมกัน
- เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง · เลียนแบบคนรวยโดยไม่คิดให้รอบคอบ
- ขี่ช้างจับตั๊กแตน · ลงทุนหรือใช้กำลังมากเกินไปกับเรื่องเล็กน้อย
- ฝนทั่งให้เป็นเข็ม · มีความพยายามมากจนสำเร็จในสิ่งที่ยากยิ่ง
- กบในกะลาครอบ · คนที่คิดว่าตัวเองรู้มาก แต่จริง ๆ แล้วรู้น้อย
- น้ำขึ้นให้รีบตัก · เห็นโอกาสดีต้องรีบคว้าไว้
- ปิดทองหลังพระ · ทำความดีโดยไม่ได้รับการยกย่อง
5 กลุ่มความหมายของคำพังเพย
คำพังเพยส่วนใหญ่จัดกลุ่มได้ตามภาพและสถานการณ์ที่ใช้เปรียบเปรย · แบ่งเป็น 5 กลุ่มหลักที่ครอบคลุมเกือบทั้งหมด

- กลุ่มสัตว์ · ใช้สัตว์เป็นภาพแทนพฤติกรรมคน เช่น กระต่ายตื่นตูม · ไก่ได้พลอย · สีซอให้ควายฟัง · หมาเห่าใบตองแห้ง · ขี่ช้างจับตั๊กแตน
- กลุ่มธรรมชาติและสิ่งของ · ใช้น้ำ ลม ดิน หรือของใช้เป็นภาพ เช่น น้ำขึ้นให้รีบตัก · น้ำลดตอผุด · ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ · เส้นผมบังภูเขา · ดินพอกหางหมู
- กลุ่มการกระทำ-ความพยายาม · สะท้อนความตั้งใจ ความสำเร็จ หรือการเสียโอกาส เช่น ฝนทั่งให้เป็นเข็ม · กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ · พายเรือในอ่าง · งมเข็มในมหาสมุทร
- กลุ่มคน-สังคม-มารยาท · เกี่ยวกับการคบหา ตัวตน หรือมารยาทสังคม เช่น คางคกขึ้นวอ · เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม · ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง · ปิดทองหลังพระ
- กลุ่มการสื่อสาร-การพูด · ใช้กับน้ำเสียง การพูด หรือการสื่อความ เช่น น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง · มะนาวไม่มีน้ำ · เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน · เขียนเสือให้วัวกลัว
คำพังเพย สุภาษิต สำนวนไทย ต่างกันยังไง
หลายคนสับสนระหว่าง คำพังเพย สุภาษิต และสำนวนไทย เพราะทั้งสามแบบเป็นถ้อยคำเปรียบเทียบ · แต่แยกได้ง่ายตาม เป้าหมายของถ้อยคำ
คำพังเพย - เปรียบเปรยและแสดงความคิดเห็น
ใช้เพื่อ เปรียบเทียบ ติชม หรือเสียดสี พฤติกรรม โดยปล่อยให้ผู้ฟังตีความเอง ไม่ได้สอนตรง · เช่น กบในกะลาครอบ หรือ หมาเห่าใบตองแห้ง
สุภาษิต - สั่งสอนและให้คติ
ถ้อยคำที่ มุ่งให้ข้อคิดและคำสอน โดยตรง · มักมีรากจากศาสนา วรรณคดี หรือคำสอนของปราชญ์ เช่น ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว หรือ น้ำขึ้นให้รีบตัก
สำนวนไทย - เพิ่มสีสันให้ภาษา
หมวดกว้างของถ้อยคำเปรียบเทียบที่ใช้ในชีวิตประจำวัน · ครอบคลุมทั้งคำพังเพยและสุภาษิต รวมถึงสำนวนทั่วไป เช่น กินอยู่กับปาก อยากอยู่กับท้อง
ตารางเปรียบเทียบ 3 แบบ
| คุณลักษณะ | คำพังเพย | สุภาษิต | สำนวนไทย |
|---|---|---|---|
| เป้าหมายหลัก | เปรียบเปรย ติชม เสียดสี | สั่งสอน ให้คติ | เพิ่มสีสันทางภาษา |
| น้ำเสียง | เป็นกลาง คมคาย | จริงจัง เป็นสัจธรรม | หลากหลายตามบริบท |
| ที่มา | การสังเกตชีวิตและธรรมชาติ | คำสอนทางศาสนา วรรณคดี | การใช้ภาษาในชีวิตจริง |
| ตัวอย่าง | ขี่ช้างจับตั๊กแตน | น้ำขึ้นให้รีบตัก | กินอยู่กับปาก |
อ่านคำอธิบายเชิงลึก พร้อมตัวอย่างใช้จริงและวิธีจำแม่นที่ คู่มือเปรียบเทียบ สุภาษิต คำพังเพย สำนวนไทย
ที่มาของคำพังเพย และลักษณะเด่น
คำพังเพยส่วนใหญ่เกิดจากการสังเกต วิถีชีวิตเกษตรกรรม การจับสัตว์ ธรรมชาติ และนิทานพื้นบ้าน ของคนไทยในอดีต จึงสะท้อนวัฒนธรรมได้อย่างลึกซึ้ง
ลักษณะเด่นที่ทำให้คำพังเพยอยู่คู่สังคมไทยมานาน ได้แก่
- กระชับ · ใช้คำน้อยแต่สื่อความหมายได้ลึก
- คมคาย · แฝงอารมณ์ขัน เสียดสี หรือวิจารณ์อย่างมีศิลปะ
- มีสัมผัสคล้องจอง · ทำให้จดจำง่ายและส่งต่อปากเปล่าได้
- ไม่ได้สอนตรง · เปิดให้ผู้ฟังตีความตามบริบทของตัวเอง
คำว่า "พังเพย" มาจากไหน
คำว่า พังเพย มีรากศัพท์จาก ภาษาจีน · จีนกลางออกเสียงว่า ผังผี้ · แต้จิ๋วออกเสียงว่า ผั่งโพย แปลว่า "หมายเหตุหรือคำวิจารณ์ที่เขียนอธิบายไว้ข้าง ๆ ข้อความหลัก"
ความหมายดั้งเดิมนี้สอดคล้องกับธรรมชาติของคำพังเพยที่เป็น ถ้อยคำสั้นไว้ใช้วิจารณ์หรือแสดงความเห็นต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ · เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ผสมผสานภาษาจีนเข้ามาในระบบภาษาไทยอย่างกลมกลืน
วิธีใช้คำพังเพยในชีวิตประจำวัน
คำพังเพยใช้ได้หลายบริบท · ต้องเลือกให้เข้ากับสถานการณ์และน้ำเสียง
ในงานเขียนและเรียงความ
แทรกคำพังเพยลงในเรียงความ บทความ หรือรายงาน เพิ่มน้ำหนักและชั้นเชิงทันที · เช่น เขียนเรื่องการทำงานเป็นทีม ใช้ มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ เปรียบคนที่ขัดขวางงานเพื่อน
ในการพูดและสุนทรพจน์
ใช้เปิดหรือปิดสุนทรพจน์ให้ผู้ฟังจำได้นาน · เช่น พูดเรื่องความพยายาม เปิดด้วย ฝนทั่งให้เป็นเข็ม เพื่อสร้างภาพและจุดเชื่อมโยงทันที
ในการสนทนาประจำวัน
ใช้กับเพื่อนหรือคนใกล้ชิดเพื่อสะท้อนสถานการณ์อย่างคมคาย · ระวังใช้ในเชิงเสียดสีกับคู่สนทนาที่อ่อนไหว เพราะคำพังเพยบางคำมีน้ำเสียงตำหนิอยู่ในตัว
เทคนิคจดจำคำพังเพยให้แม่นยำ
5 เทคนิคที่ช่วยให้จำคำพังเพยได้แม่นยำขึ้นและใช้ได้ถูกบริบท
- จัดกลุ่มตามภาพ · แบ่งเป็นกลุ่มสัตว์ ธรรมชาติ การกระทำ จะจำได้ดีกว่าท่องแบบกระจัดกระจาย
- แต่งประโยคตัวอย่าง · นำคำพังเพยมาใช้ในประโยคสั้นทุกวัน วันละ 2-3 คำ จะติดความจำลึก
- เชื่อมโยงกับเหตุการณ์จริง · เมื่อเจอข่าวหรือเหตุการณ์ ลองหาคำพังเพยที่ตรงกับสถานการณ์
- ทำบัตรคำ · ด้านหนึ่งเขียนคำพังเพย อีกด้านเขียนความหมาย ทบทวนวันละ 5 นาที
- เปรียบเทียบกับสุภาษิต-สำนวน · ทำตารางคู่กัน จะเห็นความต่างของน้ำเสียงและเป้าหมายได้ชัด
ทดสอบความรู้คำพังเพย 5 ข้อ
ทดสอบความเข้าใจคำพังเพยด้วย 5 ข้อรูปแบบข้อสอบจริง · เลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด · เหมาะกับการฝึกก่อนสอบและตรวจสอบความเข้าใจ
กระต่ายตื่นตูม หมายถึงอะไร?
คำพังเพยใดหมายถึง เห็นโอกาสดีต้องรีบคว้าไว้?
สีซอให้ควายฟัง หมายถึงอะไร?
คำพังเพยใดสะท้อนการตัดสินใจที่ล่าช้าจนเสียโอกาส?
ปิดทองหลังพระ หมายถึงอะไร?
ดาวน์โหลด PDF รวมคำพังเพย
ดาวน์โหลดไฟล์ PDF คำพังเพยที่ใช้บ่อย ฟรี · เหมาะสำหรับครู นักเรียน และผู้เริ่มต้นเรียนรู้คำพังเพย
ดาวน์โหลดคำพังเพย
เลือกไฟล์ที่เหมาะกับการใช้งานของคุณ · ทุกไฟล์เป็น PDF ดาวน์โหลดฟรี