ในการสื่อสารของมนุษย์ไม่ว่าจะเชื้อชาติใด สิ่งหนึ่งที่ต้องคำนึงถึงในการสื่อสารนั้นก็คือมารยาทและความเหมาะสมที่ใช้ ไม่ว่าจะเป็นการพูดหรือการเขียนก็ต้องดูความเหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาษาไทย วันนี้เราจึงจะมาพูดถึงดับภาษาที่เป็นทางการว่าควรพูดอย่างไร ควรใช้คำในรูปแบบไหน สถานการณ์ใดจึงจะเหมาะสม แล้ววันนี้เราจะได้รู้กัน

การใช้ภาษาขึ้นอยู่กับกาลเทศะ สถานการณ์ สภาวะแวดล้อม และสัมพันธภาพระหว่างบุคคล ซึ่งอาจแบ่งภาษาเป็นระดับต่าง ๆ ได้หลายลักษณะ ส่วนภาษาระดับทางการนั้นจะใช้บรรยายหรืออภิปรายอย่างเป็นทางการในที่ประชุมหรือใช้ในการเขียนข้อความที่ปรากฏต่อสาธารณชนอย่างเป็นทางการ หนังสือที่ใช้ติดต่อกับทางราชการหรือในวงธุรกิจ ผู้ส่งสารและผู้รับสารมักเป็นบุคคลในวงอาชีพเดียวกัน ภาษาระดับนี้เป็นการสื่อสารให้ได้ผลตามจุดประสงค์โดยยึดหลักประหยัดคำและเวลาให้มากที่สุด

 

โอกาสและสถานที่ในการใช้ภาษาทางการ

  • การอภิปรายหรือการประชุม
  • รายงานวิชาการ
  • ประกาศทางการ
  • จดหมายราชการ
  • จดหมายธุรกิจ

 

ลักษณะของภาษาที่ใช้

ภาษาเป็นทางการ ถ้อยคำตรงไปตรงมา มีศัพท์เทคนิคหรือศัพท์ทางวิชาการ

 

ข้อควรสังเกตเกี่ยวกับความลดหลั่นตามระดับภาษา

ภาษาที่ใช้ในระดับทางการ คำสรรพนามที่ใช้แทนตนเอง(สรรพนามบุรุษที่ ๑) มักใช้ กระผม ผม ดิฉัน ข้าพเจ้า คำสรรพนามที่ใช้แทนผู้รับสาร (สรรพนามบุรุษที่ ๒) มักจะใช้ ท่าน ท่านทั้งหลาย ส่วนภาษาระดับที่ไม่เป็นทางการและระดับกันเอง ผู้ส่งสารจะใช้สรรพนาม ผม ฉัน ดิฉัน กัน เรา หนู ฯลฯ หรืออาจใช้คำนามแทน เช่น นิด ครู หมอ แม่ พ่อ พี่ ป้า ฯลฯ และคำนาม คำกริยา คำวิเศษณ์หลายๆคำเราจะไม่ใช้ในภาษาทางการ เช่น หมู(สุกร) หมา(สุนัข) ตาย(มรณะ,เสียชีวิต) กิน(รับประทาน) เปรี้ยวจี๊ด ดำปี๋ อาจจะใช้คำที่สุภาพขึ้นมา

 

รู้เป็นเบื้องต้นแล้ว เดี๋ยวบทความหน้าจะพาลงรายละเอียดเกี่ยวกับภาษาทางการกันอีกทีจ้า