สำนวนไทย

50 สำนวนไทยยอดนิยม - เรียนรู้ความหมายและบริบทการใช้ทีละบท

50 สำนวนไทยยอดนิยม ที่ทุกคนควรรู้ จัดอันดับตามความถี่การใช้ในชีวิตประจำวันและการปรากฏในตำราเรียนภาษาไทย รวมถึงข้อสอบ O-NET TCAS และ 9 วิชาสามัญ พร้อมความหมายและบริบทการใช้งานจริง เพื่อให้คุณนำไปใช้ได้ทันที

เกณฑ์การจัด 50 อันดับสำนวนไทยยอดนิยม

การจัดอันดับชุดนี้พิจารณาจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ความถี่การปรากฏในข้อสอบ O-NET และ TCAS ย้อนหลัง 10 ปี ความถี่การใช้ในหนังสือเรียนภาษาไทยตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ และความนิยมในการใช้พูดคุยในชีวิตประจำวันของคนไทย สำนวนที่ติดอันดับล้วนเป็นบทที่ผู้เรียนทุกระดับควรรู้จัก

อันดับ 1-10 สำนวนยอดฮิตที่ทุกคนต้องรู้

อันดับ สำนวน ความหมาย บริบทการใช้
1 ขี่ช้างจับตั๊กแตน ใช้กำลังหรือทรัพยากรมากเกินไปกับงานเล็กที่ไม่จำเป็น วิจารณ์การใช้งบประมาณเกินจำเป็นกับงานเล็ก
2 หนีเสือปะจระเข้ หนีจากปัญหาหนึ่งแต่ไปเจอปัญหาที่ใหญ่กว่าเดิม บรรยายสถานการณ์ที่แก้ปัญหาแล้วเจอปัญหาใหม่หนักกว่า
3 ปลาใหญ่กินปลาเล็ก ผู้มีอำนาจหรือทุนมากกว่าครอบงำผู้อ่อนแอกว่า อธิบายพลวัตในธุรกิจหรือสังคมที่ผู้แข็งครอบผู้อ่อน
4 น้ำขึ้นให้รีบตัก โอกาสมาถึงต้องรีบคว้าไว้ทันที เตือนให้คว้าโอกาสทันทีเมื่อมีจังหวะเหมาะสม
5 ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ ลงทุนลงแรงไปกับสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์ สูญเปล่า วิจารณ์การใช้ทรัพยากรกับงานที่ไม่ได้ผลตอบแทน
6 ผักชีโรยหน้า ทำดีแค่เปลือกนอกหลอกตา ไม่ตั้งใจทำจริงๆ วิจารณ์งานที่ดูดีเฉพาะตอนนำเสนอ ไม่มีคุณภาพจริง
7 กบในกะลาครอบ คนที่มีความรู้และมุมมองจำกัด เพราะอยู่ในวงแคบ เปรียบเปรยคนที่ขาดประสบการณ์ คิดว่าตนรู้ทุกสิ่ง
8 ปากหวานก้นเปรี้ยว พูดดีต่อหน้าแต่พฤติกรรมตรงข้ามกับคำพูด วิจารณ์คนที่พูดดีแต่นินทาหรือทำร้ายลับหลัง
9 น้ำตาตกใน ความเศร้าที่ซ่อนภายในใจ ไม่แสดงออกให้คนเห็น พูดถึงคนที่ทุกข์ใจแต่ภายนอกยังคงเข้มแข็ง
10 ฟ้าหลังฝน ช่วงเวลาที่ดีขึ้นหลังผ่านพ้นความยากลำบาก ให้กำลังใจคนที่เผชิญปัญหา ว่าสิ่งดีจะตามมา

อันดับ 11-25 สำนวนนิยมในตำราเรียนและข้อสอบ

อันดับ สำนวน ความหมาย บริบทการใช้
11 ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง การแต่งกายช่วยเสริมบุคลิกภาพให้ดูดี พูดถึงความสำคัญของการแต่งกายในการสร้างความประทับใจ
12 นกน้อยทำรังแต่พอตัว รู้จักประมาณตน ทำสิ่งใดให้พอดีกับฐานะ สอนความพอเพียง ไม่ทำเกินกำลังของตัวเอง
13 หาเข็มในมหาสมุทร ทำสิ่งที่ยากแสนยาก โอกาสสำเร็จน้อยมาก บรรยายงานที่ยากเกินไป เช่น ค้นหาในข้อมูลมหาศาล
14 ขนหัวลุก ความกลัวอย่างรุนแรงจนขนบนศีรษะลุกชัน บรรยายความตกใจหรือกลัวเมื่อเจอเหตุการณ์น่าตื่นตระหนก
15 ตกกระไดพลอยโจน ถูกบังคับให้ทำต่อเพราะเริ่มไปแล้ว ไม่อาจถอยกลับ บรรยายสถานการณ์ที่ต้องเดินหน้าทั้งที่ไม่ตั้งใจ
16 ตาต่อตา ฟันต่อฟัน การตอบโต้ในระดับเท่ากันกับสิ่งที่ได้รับ อธิบายหลักการตอบโต้แบบเสมอกันในความขัดแย้ง
17 มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ ไม่ช่วยงาน ยังขัดขวางคนที่กำลังทำอยู่ วิจารณ์สมาชิกในทีมที่ไม่มีส่วนช่วยและสร้างปัญหา
18 ล้วงคองูเห่า ทำสิ่งเสี่ยงอันตรายมาก เข้าไปยุ่งเรื่องที่อันตราย เตือนคนที่กำลังจะทำสิ่งที่อาจทำให้ตัวเองเดือดร้อน
19 หูทวนลม ไม่ยอมฟังคำพูดหรือคำแนะนำของผู้อื่น วิจารณ์คนที่ดื้อ ไม่รับฟังคำเตือนของผู้ใหญ่
20 น้ำลดตอผุด ความจริงที่ถูกปกปิดจะปรากฏในที่สุด พูดถึงความลับที่ค่อยๆ ถูกเปิดเผยเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน
21 ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ คนสองคนต่างรู้ความลับของกัน ไม่กล้าเปิดเผย อธิบายความสัมพันธ์ที่ทั้งสองฝ่ายมีข้อมูลผูกมัด
22 ปลาตายน้ำตื้น คนเก่งที่พลาดท่าเสียทีในเรื่องเล็กๆ ที่ไม่น่าเป็นปัญหา พูดถึงผู้เชี่ยวชาญที่ผิดพลาดในเรื่องง่ายๆ
23 ปลาหมอตายเพราะปาก คนที่เดือดร้อนเพราะคำพูดของตัวเอง เตือนให้ระวังคำพูดที่ไม่คิดอาจนำมาซึ่งปัญหา
24 เหยียบเรือสองแคม เข้าข้างหรือผูกพันกับสองฝ่ายในเวลาเดียวกัน วิจารณ์คนที่ไม่แสดงจุดยืน เปลี่ยนข้างตามสถานการณ์
25 ใจดำ คนที่ไม่มีน้ำใจ ไม่เห็นใจ ไม่ยอมช่วยเหลือผู้อื่น วิจารณ์คนเห็นแก่ตัว ไม่ยอมแบ่งปันสิ่งที่มี

อันดับ 26-40 สำนวนสะท้อนวิถีไทยที่ลึกซึ้ง

อันดับ สำนวน ความหมาย บริบทการใช้
26 ข้าวยากหมากแพง สภาพเศรษฐกิจฝืดเคือง ของกินของใช้หายากและแพง บรรยายเศรษฐกิจตกต่ำ ค่าครองชีพสูง
27 ข้าวใหม่ปลามัน ช่วงเวลาดีที่สุดของความสัมพันธ์ใหม่ๆ พูดถึงคู่รักที่เพิ่งแต่งงานหรือเริ่มความสัมพันธ์ใหม่
28 ช้างเผือกเกิดในป่า คนเก่งที่เกิดในครอบครัวธรรมดา ไม่ต้องตระกูลใหญ่ ให้กำลังใจคนฐานะธรรมดาว่าสามารถสำเร็จได้
29 เสือซ่อนเล็บ คนที่ความสามารถซ่อนอยู่ ไม่แสดงออกง่ายๆ พูดถึงคนดูธรรมดาแต่มีฝีมือสูง
30 หมาเห่าใบตอง คนที่พูดเสียงดังขู่ฟ่อๆ แต่ไม่มีอำนาจจริง วิจารณ์คนชอบอวดอ้างแต่ไม่มีพลังสนับสนุน
31 ลิงได้แก้ว คนที่ได้สิ่งมีค่าแต่ไม่รู้คุณค่าหรือใช้ไม่เป็น พูดถึงคนที่ได้โอกาสดีแต่ไม่รู้จักใช้
32 หมาหวงก้าง คนเห็นแก่ตัว หวงของที่ตัวเองไม่ได้ใช้ วิจารณ์คนไม่ยอมแบ่งปันสิ่งเกินความจำเป็น
33 ปากเป็นเอก เลขเป็นโท การพูดดีเป็นทักษะสำคัญที่สุด รองมาคือการคำนวณ สอนความสำคัญของการสื่อสารในการดำรงชีวิต
34 ปากว่าตาขยิบ พูดอย่างหนึ่งแต่ส่งสัญญาณอีกอย่าง วิจารณ์คนที่ตำหนิด้วยปากแต่สนับสนุนแอบๆ
35 ลิ้นเงิน ลิ้นทอง คนพูดเก่ง พูดจาไพเราะ โน้มน้าวคนได้ ชมคนมีทักษะการสื่อสารดี เช่น นักเจรจา
36 ลิ้นสองแฉก คนที่พูดสองอย่างกับสองฝ่ายเพื่อผลประโยชน์ วิจารณ์คนไม่ซื่อตรง พูดให้แต่ละฝ่ายได้ใจ
37 คมในฝัก ความสามารถที่เก็บซ่อนไว้ ไม่แสดงในเวลาปกติ พูดถึงคนเงียบสงบที่มีฝีมือซ่อนอยู่
38 กลืนน้ำลายตัวเอง การกลับคำพูดของตน ไม่ทำตามที่เคยสัญญา วิจารณ์คนพูดอย่างทำอย่าง หรือกลับคำสัญญา
39 พายเรือทวนน้ำ ทำสิ่งที่ขัดกับกระแส ต้องใช้ความพยายามมาก พูดถึงคนที่ทำสิ่งสวนกระแสสังคม
40 ใจปลาซิว คนขี้กลัว ไม่กล้าเผชิญเรื่องท้าทาย พูดถึงคนขาดความกล้าหาญในการตัดสินใจ

อันดับ 41-50 สำนวนสำคัญที่ควรเรียนรู้

อันดับ สำนวน ความหมาย บริบทการใช้
41 กระต่ายตื่นตูม คนตกใจหรือวุ่นวายกับเรื่องเล็กโดยไม่ตรวจสอบก่อน เตือนคนที่เชื่อข่าวลือโดยไม่ตรวจสอบความจริง
42 งูกินหาง สถานการณ์ที่วนเวียนไม่จบสิ้น หรือทำลายตัวเอง อธิบายปัญหาที่เกิดซ้ำๆ หรือการตัดสินใจที่ย้อนทำร้ายตน
43 ใกล้เกลือกินด่าง มีสิ่งดีอยู่ใกล้แต่ไม่เห็นค่า กลับไปหาสิ่งด้อย เตือนคนที่ไม่เห็นคุณค่าของครอบครัวหรือเพื่อนใกล้ตัว
44 อิ่มหมีพีมัน ความเป็นอยู่สมบูรณ์ มีกินมีใช้ ไม่ขัดสน บรรยายชีวิตที่อยู่ดีกินดี ฐานะมั่นคง
45 เลือดเดือด ความโกรธรุนแรงจนทนไม่ได้ บรรยายความโกรธในระดับสูงสุดจากการถูกยั่วยุ
46 ขึ้นเหนือล่องใต้ การเดินทางไปมาในหลายที่ ทั้งเหนือและใต้ บรรยายคนที่ทำงานต้องเดินทางบ่อย
47 น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า ทุกคนต้องพึ่งพากันตามธรรมชาติ อธิบายความสัมพันธ์ที่ต้องช่วยเหลือกัน
48 ฝนตกไม่ทั่วฟ้า การกระจายผลประโยชน์ที่ไม่เท่าเทียมกับทุกคน อธิบายความไม่เท่าเทียมในการได้รับโอกาส
49 ใจร้อน คนทำอะไรเร็วและขาดความอดทน เตือนคนที่ตัดสินใจรีบร้อนโดยไม่ไตร่ตรอง
50 ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา พิจารณาตัวเองอย่างรอบคอบก่อนทำสิ่งใด สอนให้รู้จักประมาณตน ก่อนตัดสินใจเรื่องใหญ่

เทคนิคจดจำ 50 สำนวนยอดนิยม

  • เรียนเป็นชุด 10 ครั้งละ - อย่าพยายามจำทั้ง 50 บทพร้อมกัน แบ่งเป็นชุดละ 10 บทเรียนใน 5 สัปดาห์ จะจดจำได้แม่นกว่า
  • เริ่มจากอันดับสูงสุดก่อน - 10 อันดับแรกเป็นบทที่พบบ่อยที่สุด เรียนรู้ก่อนเพื่อใช้ในชีวิตประจำวันได้ทันที
  • จับคู่กับสถานการณ์จริง - ทุกครั้งที่เจอเหตุการณ์ในชีวิต ลองนึกว่าตรงกับสำนวนใด ช่วยให้เข้าใจบริบทลึกขึ้น
  • ใช้พูดคุยกับเพื่อนหรือครอบครัว - การใช้สำนวนจริงในสนทนาช่วยให้จดจำได้นานกว่าการท่องจำ
  • ทบทวนสม่ำเสมอ - กลับมาอ่านอันดับเดิมทุกสัปดาห์ในช่วงแรก จากนั้นทุกเดือนเพื่อรักษาความทรงจำ
ข้อ 1/5

คำถามที่ 1: สำนวนใดอยู่อันดับ 1 ของ 50 สำนวนไทยยอดนิยม

เรียนต่อในสำนวนไทย

ข้อมูลเพิ่มเติม

บทความแนะนำ